زمستان سخت و تابستان پیش روی سخت‌تر

کمبود آب به یکی از بحران‌های اصلی در ایران تبدیل شده است. با توجه به کاهش بارندگی‌ها در سال‌های اخیر و مدیریت نادرست منابع آبی، پیش‌بینی می‌شود که تابستان سال آینده مشکلات جدی‌تری در این زمینه ایجاد شود.

تغییرات اقلیمی، بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و نبود برنامه‌ریزی پایدار، از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده این بحران هستند.

در تابستان، مصرف آب به طور طبیعی افزایش می‌یابد. این مسئله، همراه با کاهش ذخایر سدها و فرسایش سفره‌های آب زیرزمینی، باعث فشار بیشتر بر منابع محدود آب می‌شود.

آمارها نشان می‌دهند که برخی مناطق کشور، به‌ویژه استان‌های مرکزی و جنوب شرقی، با کمبود شدید آب مواجه خواهند شد. در این شرایط، مردم این مناطق ممکن است با قطعی‌های مکرر آب و محدودیت‌های جدی روبه‌رو شوند.

عدم اجرای موثر سیاست‌های کاهش مصرف و نبود شفافیت در تخصیص منابع آبی از سوی حاکمیت، موجب شده تا کشور با بحران بحران بی‌آبی و تابستان سخت مواجه شود.

ذخایر آب سدها در ایران به‌شدت کاهش یافته است. اگر کاهش بارش‌ها تا پایان زمستان جبران نشود، بحران تأمین آب جدی‌تر خواهد شد. گزارش‌ها نشان می‌دهند که تا ۲۳ دی‌ماه ۱۴۰۳، شش سد کشور کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت خود آب دارند.

حجم آب موجود در مخازن نیز تنها ۴۴ درصد گزارش شده است. مدیریت ناکارآمد منابع انرژی در ایران مشکلات زیادی ایجاد کرده است. کمبود برق در تابستان‌ها به یک معضل همیشگی تبدیل شده است. این‌بار کارشناسان درباره کمبود آب و تابستانی سخت هشدار داده‌اند.

ایران در زمستان امسال با بحران‌هایی چون کمبود گاز، برق و آلودگی هوا نیز مواجه بوده است. تأمین انرژی اکنون به یک مشکل دائمی برای این حکومت تبدیل شده است.

عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، کمبود برق و آب در تابستان آینده را مشکلی بزرگ توصیف کرده است. او گفته از خدا می‌خواهد چنین بحرانی رخ ندهد.

رئیسی مقصر تابستان سخت سال آینده!

سخنگوی صنعت آب نیز اوایل دی‌ماه از کاهش ۳۳ درصدی بارش‌ها از مهرماه خبر داده است. او تأکید کرده حل بحران آب از رفع مشکل برق هم دشوارتر شده است.

پزشکیان وضعیت مصرف آب را «فاجعه» توصیف کرده است. عیسی بزرگ‌زاده نیز گفته اگر کاهش بارش‌ها تا پایان زمستان جبران نشود، نگرانی تأمین آب بسیار جدی خواهد شد.

مشکل کمبود آب تقریباً در سراسر ایران وجود دارد. آمارها نشان می‌دهند به جز سه استان، دیگر مناطق کشور با کاهش بارش‌ها مواجه‌اند. این شرایط کلانشهرها و تهران را نیز درگیر کرده است.

میانگین پرشدگی سدهای اطراف تهران تنها ۱۹ درصد گزارش شده است. انتظار می‌رود در زمستان منابع آبی پشت سدها برای تابستان ذخیره شوند. اما سدهای ایران اکنون کمتر از نصف ظرفیت خود آب دارند.

سال آبی در ایران از یک مهرماه آغاز و تا ۳۱ شهریور ادامه دارد. ورودی مخازن کشور تا ۲۳ دی‌ماه ۱۴۰۳ حدود ۵.۶۷ میلیارد متر مکعب بوده است. این میزان نسبت به سال قبل ۳ درصد کاهش داشته است.

در عین حال، خروجی سدها ۴ درصد افزایش یافته است. کاهش ذخایر سدها ناشی از کاهش ورودی و مدیریت نادرست بوده است. برخی نزدیکان دولت نیز مدعی‌اند دولت قبلی ذخایر سدها را تخلیه کرده است.

با شروع دولت پزشکیان، برخی نزدیکان او اعلام کردند دولت رئیسی تولید برق‌آبی را افزایش داده بود. این اقدام دولت پیشین باعث شد کابینه جدید با کسری هشت هزار مگاوات انرژی برق‌آبی مواجه شود.

جواد امام، هجدهم تیرماه ۱۴۰۳ اظهار داشت که خروج بی‌ضابطه آب سدها به‌سرعت تراز آنها را کاهش داده است. او افزود روزانه ۱۲۳ هزار و ۹۷۷ مگاوات ساعت انرژی برق تولید می‌شود.

 قطعی آب، خشکسالی و گرد و غبار در انتظار شهروندان ایرانی

افزایش مصرف منابع آبی و بهره‌برداری بیش از حد از ذخایر زیرزمینی، فرونشست زمین را تشدید کرده است. تعدادی از سدهای اصلی ایران سالانه ۱۰ تا ۱۳ درصد برق تولید می‌کردند.

اما جبران کسری برق در بهار باعث تخلیه حجم زیادی از آب سدها شد. این اقدام به امید ترسالی و بارش مناسب انجام شد که محقق نشد و حجم ذخایر آبی کاهش یافت. 

انتظار بارش‌ها در ایران از نیمه مهرماه تا نیمه فروردین‌ماه وجود دارد. اکنون تنها دو ماه تا ورود به فصل خشک باقی مانده است. این زمان برای جبران کسری آب کافی نیست. مدل‌های بارش گذشته نشان می‌دهند تنها دو یا سه بارش قوی در این مدت رخ خواهد داد. 

اگر بارش‌ها از مصارف کمتر باشد، ایران وارد خشکسالی تدریجی خواهد شد. ادامه این وضعیت باعث خشکسالی مداوم، بی‌آبی و مشکلات جدی کشاورزی خواهد شد.

مصرف آب در فصل گرما افزایش یافته و تبخیر نیز بحران را تشدید خواهد کرد. علاوه بر این، مصرف برق نیز بالا می‌رود و فشار بیشتری به سدها وارد خواهد شد.

زمستان سختی بر ایران گذشت اما تابستان سخت‌تر خواهد بود. در زمستان تولید گرما با گاز جبران می‌شود اما در تابستان برق بیشتری نیاز است. افزایش مصرف انرژی در تابستان به ناترازی‌ها دامن خواهد زد. 

حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد مصرف آب ایران به بخش کشاورزی اختصاص دارد. کم‌آبی در تابستان بر تولیدات کشاورزی و قیمت محصولات اثر خواهد گذاشت. کارشناسان معتقدند تابستان پیش رو از نظر تأمین انرژی و آب برای حکومت ایران بسیار سخت خواهد بود. 

علاوه بر این، پیش‌بینی می‌شود گردوغبار در تابستان از غرب به مرکز کشور گسترش یابد. منشأ این گردوغبار تالاب گاوخونی، هورالعظیم و دریاچه ارومیه خواهد بود.

[افزایش کسری برق؛ تابستانی طاقت‌فرسا در پیش است]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)