پزشکیان و عجز در مورد تامین مایحتاج حداقلی مردم

مطرح‌شدن موضوع کالابرگ یا همان کوپن قدیم، بین مجلس و دولت پزشکیان، بر این نگرانی دامن زده است که دولت ملایان که از تامین معیشت مردم عاجز است چه خواهد کرد؟

سیاست اقتصادی کالابرگ یا همان کوپن به نظر می‌رسد از سوی حکومت ایران برای رفع مشکلات معیشتی مطرح شده باشد.

این ایده هرچند در گذشته و به‌ویژه در دوران جنگ خمینی با عراق رایج بود، اما در حال حاضر با توجه به شرایط امروز اقتصاد جهانی و تجربه کشورهای توسعه‌یافته، استفاده از این ابزارها دیگر متداول نیست.

با این حال، اظهارات محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ملایان، نشان می‌دهد بازگشت به این سیاست در دستور کار برخی نهادها قرار گرفته است.

او اخیراً اعلام کرده است: «کالابرگ به‌ویژه برای پنج دهک پایین جامعه از موضوعات مهم است که حتماً بر آن متمرکز خواهیم بود.»

این اظهارات نشان‌دهنده تصمیم احتمالی برای احیای شکلی از کوپن در توزیع کالاهاست. 

کالابرگ، نسخه‌ای مدرن از کوپن است. این ابزار جایگزین کوپن‌های کاغذی شده و به‌صورت الکترونیکی عمل می‌کند.

در این طرح، اعتبار مشخصی در حساب سرپرستان خانوارها واریز می‌شود.

این اعتبار برای خرید کالاهای اساسی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

هدف دولت پزشکیان از این طرح، کنترل قیمت کالاها و ایجاد حمایت غذایی برای اقشار آسیب‌پذیر عنوان شده است.

این ایده با هدف کمک به دهک‌های پایین جامعه و کاهش فشار اقتصادی مطرح شده، اما کارشناسان بر این باورند که این سیاست‌ها بیشتر شبیه به اقداماتی موقت و غیرسیستماتیک است. 

در گذشته، کوپن‌های دهه ۶۰ بدون دهک‌بندی میان همه شهروندان توزیع می‌شدند.

این روند حتی شامل اتباع افغان مقیم ایران نیز بود.

اما کالابرگ‌های امروزی بر اساس دهک‌بندی و شرایط مالی تخصیص داده می‌شوند.

مرده‌ریگ رئیسی و ماتم پزشکیان

ماجرای این طرح از سال ۱۴۰۰ و همزمان با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی آغاز شد.

دولت رئیسی به‌جای توزیع مستقیم یارانه نقدی، بر سیاست توزیع کالاهای اساسی با قیمت شهریور ۱۴۰۰ تأکید داشت. 

با این حال، مشکلات اجرایی و مخالفت برخی از بخش‌های دولت با اجرای این سیاست باعث شد طرح اجرایی نشود.

طبق گفته کارگزاران حاکمیت، هدف اصلی این سیاست، ارائه حمایت مالی به دهک‌های کم‌درآمد جامعه بود.

اما محدودیت‌های بودجه‌ای مانع اصلی اجرای آن شد.

وزیر کار پیشین، سید صولت مرتضوی، درباره این طرح گفت که کالابرگ به‌عنوان یک «تکلیف قانونی» برای کمک به اقشار آسیب‌پذیر مطرح شده است.

او تأکید کرد که حدود ۶۰ درصد از جمعیت کشور، شامل هفت دهک پایین جامعه، مشمول این طرح هستند.

دهک‌بندی خانوارها با در نظر گرفتن معیارهایی مثل تعداد اعضای خانواده، درآمد و تراکنش‌های بانکی انجام می‌شود. 

هرچند اجرای این طرح در دولت سیزدهم کلید خورد، نتوانست به اهداف خود دست یابد.

بسیاری از کارشناسان معتقدند سیاست‌های پزشکیان مانند کالابرگ، نمی‌توانند چاره‌ای برای بحران‌های عمیق اقتصادی باشند.

در عین حال، قرار بود توزیع این کالاها بتواند دسترسی به مواد غذایی اساسی را برای طبقات پایین جامعه تضمین کند.

اما در عمل آنچه مشاده شد دقیقا خلاف این امر بود.

به‌طور کلی، کالابرگ‌ها ابزاری قدیمی برای مدیریت مشکلات اقتصادی در شرایط بحرانی هستند.

در حالی که کشورهای توسعه‌یافته تلاش می‌کنند با اصلاحات ساختاری و ایجاد فرصت‌های شغلی، به بهبود وضعیت اقتصادی شهروندان خود کمک کنند، استفاده از چنین ابزارهایی در دولت پزشکیان نشان‌دهنده عمق بحران‌های اقتصادی می‌باشد. 

پیشنهاد قالیباف درباره احیای این سیاست، نشان‌دهنده بازگشت به دوران سیاست‌های حمایتی است که شاید در دوران جنگ و… کارآمد به نظر می‌رسیدند.

این همه ثروت ایران به کجا می‌رود؟

اما چرا…؟

کشوری که درگیر هیچ جنگی نیست.

کشوری که با دارا بودن حدود ۱۰ درصد ذخایر نفت جهان، در رتبه سوم جهان قرار دارد.

کشوری که با حدود ۱۷ درصد ذخایر گاز طبیعی جهان، رتبه دوم را به خود اختصاص داده است.

کشوری که بنا به اعلام رسانه‌های حکومت ایران ۵۶ برابر کل اروپا نفت و گاز کشف شده دارد.

کشوری که ۳۸ برابر اروپا ذخایر معدنی دارد و به تنهایی از کل قاره اروپا ثروتمندتر است، چرا باید نیازمند تامین اولیه‌ترین مایحتاج زندگی و معیشت خود باشند؟!

مردم چنین کشوری چرا باید محتاج کالابرگ و کوپن و سایر حمایت‌های معیشتی باشند؟

درباره پاسخ به سوالات بسیار می‌توان توضیح داد.

هزینه برنامه هسته‌ای ملایان که به نوشته ایندیپندنت و اعلام خزانه‌داری آمریکا تنها تا سال ۱۳۹۴ حداقل ۵۰۰ میلیارد دلار برآورد شده است. افزون بر آن هزینه‌های ۹ سال اخیر را باید بر آن افزود.

برنامه موشکی، حمایت از گروه‌های نیابتی و کشورهای هم‌پیمان و ساخت‌وساز در آنها از عراق گرفته تا سوریه و لبنان و از فلسطین گرفته تا…

در هفته اخیر قالیباف بر حمایت و پزشکیان برای ارائه همه گونه حمایت از بشار اسد، دیکتاتور سوریه پای فشردند!!!

اخلاس‌هایی که دیگر ارقام آن به تومان قابل حساب و کتاب نیست و با میلیارد دلار اعلام می‌شود، از جمله چای دبش با ۳.۴ میلیارد دلار و…

بر این سیاهه بسیار می‌توان افزود. که عامل وضعیت کنونی معیشت ایران را تبیین کرد.

اما سوال اصلی اینجاست که با فلاکت و افلاس اقتصادی ملایان، دولت پزشکیان چه خواهد کرد؟

به نظر می‌رسد چشم‌انداز روشنی در مقابل وجود ندارد.

[پزشکیان، آخرین رئیس‌جمهور یا آخرین شانس بقا؟]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)