۴۰۰ میلیارد دلار بدهی دولت به شبکه بانکی

بدهی‌های سنگین دولت یکی از چالش‌های بزرگ اقتصاد کنونی حکومت ایران به شمار می‌رود.

دولت چهاردهم، وارث یکی از عظیم‌ترین بدهی‌های انباشته اقتصادی است.

بانک مرکزی اخیرا آمار مربوط به وضعیت متغیرهای پولی و اعتباری را منتشر کرده است.

این آمار وضعیت بدهی دولت به بانک مرکزی و دیگر بانک‌ها را به تصویر می‌کشد. 

بررسی این آمار نشان می‌دهد که دولت رئیسی در ماه‌های پایانی فعالیت خود، استقراض از بانک‌ها را به میزان قابل‌توجهی افزایش داده است.

در پایان تیرماه ۱۴۰۳، بدهی دولت به شبکه بانکی به ۱۶۰۰ هزار میلیارد (۱۶۰۰ تریلیون) تومان رسید.

همچنین بدهی دولت به بانک مرکزی به حدود ۴۹۰ هزار میلیارد (۴۹۰ تریلیون) تومان افزایش یافت. 

این در حالی است که در آغاز به کار دولت سیزدهم، میزان بدهی‌ها به شبکه بانکی و بانک مرکزی به ترتیب ۶۴۴ هزار میلیارد (۶۴۴ تریلیون) و ۲۰۱ هزار میلیارد (۲۰۱ تریلیون) تومان بوده است.

این ارقام در مدت کمتر از سه سال، جهش‌های چشمگیری را تجربه کرده‌اند. رشد بدهی به شبکه بانکی ۱۴۸ درصد و بدهی به بانک مرکزی ۱۲۸ درصد افزایش یافته است. 

 بدهی دولت به بانک‌ها در پنج ماه 

بر اساس آخرین آمارها، بدهی بخش دولتی به شبکه بانکی تا پایان مردادماه ۱۴۰۳ به ۱۶۵۴ هزار میلیارد (۱۶۵۴ تریلیون) تومان رسید.

این رقم نسبت به مدت مشابه در سال قبل، رشدی ۳۸.۶ درصدی را تجربه کرده است.

نرخ رشد بدهی بخش دولتی در دولت رئیسی به شبکه بانکی در پنج‌ماهه اول سال ۱۴۰۳ به ۱۴.۲ درصد رسید.

این در حالی است که نرخ رشد بدهی‌های دولتی در مدت مشابه سال قبل، تنها ۶.۳ درصد بود. 

بر اساس این گزارش، از مجموع بدهی بخش دولتی به شبکه بانکی، حدود ۲۶۰ هزار میلیارد (۲۶۰ تریلیون) تومان سهم شرکت‌های دولتی است.

بدهی مستقیم دولت به بانک‌ها نیز به ۱۳۹۴ هزار میلیارد (۱ تریلیون و ۳۹۴ هزار میلیارد) تومان رسیده است.

رشد بدهی شرکت‌های دولتی در این بازه زمانی کاهش یافته است. این نرخ رشد از ۱۲.۷ درصد در سال گذشته به ۲.۷ درصد در سال جاری کاهش پیدا کرده است.

با این حال، نرخ رشد بدهی مستقیم دولت به بانک مرکزی از ۵.۱ درصد در سال قبل به ۱۶.۶ درصد افزایش یافته است. 

 بدهی دولت به بانک مرکزی 

بررسی‌های صورت‌گرفته نشان می‌دهد که بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی تا پایان مردادماه ۱۴۰۳ به رقم ۴۹۲ هزار میلیارد (۴۹۲ تریلیون) تومان رسیده است.

از این میزان، بدهی دولت معادل ۳۳۲ هزار میلیارد (۳۳۲ تریلیون) تومان و بدهی شرکت‌های دولتی حدود ۱۶۰ هزار میلیارد (۱۶۰ تریلیون) تومان است. 

این آمار نشان می‌دهد که بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی هم در بازه زمانی پنج‌ماهه و هم در بازه زمانی ۱۲ ماهه نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش یافته است.

بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی از نظر رشد نقطه‌به‌نقطه نیز در مردادماه سال ۱۴۰۲ معادل ۱۹.۶ درصد بوده است اما در مردادماه سال جاری به ۴۵.۶ درصد افزایش پیدا کرده است.

رشد بدهی دولت به بانک مرکزی، بدون در نظر گرفتن بدهی شرکت‌های دولتی نیز بررسی شده است.

این بررسی‌ها نشان می‌دهد که نرخ رشد نقطه‌به‌نقطه بدهی دولت از ۲۵.۲ درصد در مردادماه ۱۴۰۲ به ۶۹.۴ درصد در مردادماه ۱۴۰۳ رسیده است.

این نرخ رشد از ابتدای سال ۱۴۰۳ نیز ۴.۳ درصد افزایش یافته است.

با این حال، این نرخ رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱.۶ درصد کاهش یافته است. 

 بدهی نزدیک به تولید ناخالص 

غلامرضا سلامی، اقتصاددان حکومتی، اعلام کرده است که «ارقام رسمی بدهی دولت حدود ۷۷۵ هزار میلیارد (۷۷۵ تریلیون) تومان است، اما این آمار گمراه‌کننده است.»

به گفته او، با جمع‌بندی تمامی بدهی‌ها، میزان بدهی دولت به رقمی بالاتر از تولید ناخالص ملی می‌رسد. 

سلامی توضیح داده است که «مجموع بدهی دولت معادل ۴۰۰ میلیارد دلار است.»

با احتساب نرخ دلار آزاد (۷۰ هزار تومان)، این رقم به ۲۸ کوآدریلیون تومان می‌رسد.

این رقم معادل ۲۳۱ برابر کل بودجه سال ۱۴۰۳ است. بودجه سال جاری حدود ۶۴۷۹ هزار میلیارد (۶۴۷۹ تریلیون) تومان تعیین شده بود. 

سلامی همچنین اعلام کرده است که «دولت به بانک‌ها ۱۱۰۰ هزار میلیارد (۱۱۰۰ تریلیون) تومان بدهی دارد. نیمی از این بدهی در دوره سه‌ساله رئیسی ایجاد شده است.»

به گفته او، بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی معادل ۷۰۰ هزار میلیارد (۷۰۰ تریلیون) تومان است. بدهی دیگر دولت شامل اوراق سررسید سه‌ساله است که به حدود ۸۵۰ هزار میلیارد (۸۵۰ تریلیون) تومان می‌رسد.»

دولت همچنین بدهی سنگینی بابت زیان‌های سنواتی بانک‌ها و شرکت‌های دولتی دارد. شرکت‌های دولتی مانند بانک ملی و سپه، زیان‌های سنواتی قابل‌توجهی را به ثبت رسانده‌اند. 

 کسری صندوق‌های بازنشستگی 

صندوق‌های بازنشستگی کشوری و لشکری نیز به چالشی جدی برای اقتصاد حکومت ایران تبدیل شده‌اند.

بر اساس محاسبات انجام‌شده، کسری این صندوق‌ها برای سال ۱۴۰۳ بیش از ۴۰۰ هزار میلیارد (۴۰۰ تریلیون) تومان است. 

افزایش بدهی‌های دولت به بانک‌ها در دوران دولت رئیسی نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه رشد بیشتری را تجربه کرده است.

این روند، فشارهای مالی سنگینی را به اقتصاد حکومت ایران تحمیل کرده است.

این آمار نشان می‌دهد که اسب رئیسی که کیهان تعریف می‌کرد زین شده است که به دولت پزشکیان تحویل داده شود ۵۵۰ تریلیون تومان بدهی در ۳ سال ریاستش به بانک‌ها به بار آورده است!

[اسب زین کرده رئیسی بی یال و دم و اشکم از آب در آمد!]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)