آزادسازی قیمت بنزین سوپر از دخل کی و به جیب کی؟

حکومت ایران تصمیم گرفته است که قیمت بنزین سوپر را آزادسازی کرده و با نرخ فوب خلیج فارس در داخل کشور به فروش برساند. برنده و بازنده این آزادسازی قیمت کیست؟

اسم‌های مختلفی روی آن می‌گذارند ناترازی، کمبود و… اما یک ابربحران در کشور در جریان است.

پولی در خزانه نیست و خزانه خالی است. دولت برای امور روزمره و هزینه‌های جاری خودش بودجه می‌خواهد.

پول نیز از آسمان نازل نمی‌شود. لاجرم هر روز باید حیله‌ای به کار بست و دست در جیب جدیدی از مردم کرد.

با این وجود معضلات نه تنها حل نمی‌شوند که افزون نیز می‌گردند. معضل برق، گاز، آلودگی هوا، محیط زیست، کسری بودجه، و هزاران معضل خودساخته‌ای که خودشان دیگر نمی‌توانند درمان کنند.

حالا در این بین دولت پزشکیان تصمیم به آزادسازی قیمت بنزین سوپر گرفته است.

مهم‌ترین مسأله در خصوص واردات بنزین سوپر، محل تأمین ارز آن است.

تأمین ارز واردات از طریق مرکز مبادله ارز و طلا (ارز مبادله‌ای)  یا سامانه نیما (ارز نیمایی) صورت می‌گیرد.

با توجه به سیاست جدید بانک مرکزی، احتمالا نرخ ارزی که برای واردات بنزین سوپر تخصیص می‌یابد، نرخ ارز مرکز مبادله خواهد بود.

در این شرایط، بی‌ثباتی در نرخ بنزین سوپر ممکن است از اینجا آغاز شود و به دیگر بازارها سرایت کند.

در حال حاضر قیمت بنزین سوپر فوب خلیج فارس تقریباً ۱.۲ دلار است.

اگر واردات با نرخ ارز آزاد صورت گیرد، قیمت هر لیتر بنزین سوپر به حدود ۸۰ هزار تومان خواهد رسید.

این به معنای هزینه چهار میلیون تومان برای پر کردن باک ۵۰ لیتری است.

این تغییر ممکن است قیمت خودروهای وارداتی و هزینه‌های حمل‌ونقل عمومی را افزایش دهد.

آزادسازی قیمت بنزین سوپر به نفع کی و ضرر کی؟

اگر واردات بنزین سوپر با نرخ ارز مبادله‌ای انجام شود، قیمت هر لیتر به حدود ۶۱ هزار تومان کاهش خواهد یافت.

این قیمت همچنان از بنزین معمولی که با قیمت یارانه‌ای توزیع می‌شود، بسیار بالاتر خواهد بود.

قیمت فعلی بنزین سوپر ۳۵۰۰ تومان است. حالا باید دید با توجه به این مصوبه، قیمت بنزین سوپر وارداتی چگونه محاسبه خواهد شد؟

برخی تحلیل‌گران معتقدند که مصوبه دولت درباره آزادسازی واردات و توزیع بنزین سوپر، پس از حذف سوخت یارانه‌ای هواپیما، گام دوم دولت در راستای آزادسازی قیمت‌هاست.

اما تاکنون چیزی به‌طور رسمی در این زمینه اعلام نشده است.

در حال حاضر، پنج درصد بنزین کشور به ‌عنوان بنزین سوپر با نرخ ۳۵۰۰ تومان توزیع می‌شود.

حکومت ادعا می‌کند که سالانه دو میلیارد لیتر بنزین سوپر عرضه می‌کند. اما با آزادسازی واردات بنزین سوپر، مصرف آن به دلیل افزایش عرضه، رشد خواهد کرد.

در این بین جای یک سوال خالی است. در حال حاضر بنزین سوپر به قیمت ۳۵۰۰ تومان عرضه می‌شود و قیمت فوب خلیج فارس ۱.۲ دلار است.

یعنی به قیمت دلار آزاد و به نرخ فوب خلیج فارس، دولت باید سالانه برای ۲ میلیارد لیتر بنزین سوپر که ادعا می‌کند عرضه می‌کند ۱۵۳ تریلیون یارانه بپردازد.

در حالی که دولت ادعا می‌‌کند حدود ۲۰ تریلیون تومان یارانه برای بنزین سوپر پرداخت می‌کند؟! چه پاسخی برای این اختلاف هست؟

یعنی در اینجا بیش از ۱۳۰ تریلیون تومان یارانه به نفع ثروتمندان جامعه که از بنزین سوپر استفاده می‌کنند، می‌باشد.

دولت پزشکیان استناد می‌کند که با آزادسازی واردات، احتمالا این یارانه‌ها از بودجه حذف خواهد شد.

در واقع، دولت مدعی است با آزادسازی قیمت بنزین سوپر سالانه ۲۰ تریلیون تومان نفع خواهد کرد. اما در واقع چنان که محاسبه و شرح داده شد این رقم ۱۵۳ تریلیون تومان خواهد بود نه ۲۰!

در مورد یارانه بنزین هواپیما هم، اقشار ضعیف متضرر می‌شوند!

نکته دیگر این است که باید اثر تورمی آزادسازی بنزین سوپر که معمولا توسط اقشار مرفه استفاده می‌شود را در زندگی اقشار پایین‌دست مد نظر قرار داد.

از طرف دیگر در حال حاضر، قیمت بنزین سوپر هواپیما ۳۰ هزار تومان است، یارانه‌ای که دولت پرداخت می‌کند، باعث می‌شد که شرکت‌های هواپیمایی فقط ۶۰۰ تومان بابت هر لیتر بنزین بپردازند.

یعنی به سوخت هواپیما که اکثرا توسط اقشار مرفه جامعه استفاده می‌شود در هر لیتر ۲۹۴۰۰ تومان یارانه داده می‌شد.

به‌طور متوسط، روزانه ۴ تا ۴.۵ میلیون لیتر سوخت جت مصرف می‌شود. این معادل ۱.۶ میلیارد لیتر سوخت در سال است.

این یارانه بزرگ، بار زیادی بر دوش مالی دولت می‌گذاشت. رقمی معادل ۴۷ تریلیون تومان در سال!

اما حالا دولت برای اصلاح یارانه انرژی، قیمت بنزین هواپیما را از ۶۰۰ تومان فقط به ۶۶۰۰ تومان افزایش داده است. یعنی هنوز هم ۲۳۴۰۰ تومان یارانه به بنزین هواپیما می‌دهد و فاصله با قیمت واقعی آن یعنی ۳۰ هزار تومان.

یعنی دولت هنوز دارد به افراد اقشار ثروتمند جامعه در قالب سوخت هواپیما بیش از ۳۷ تریلیون تومان در سال یارانه بنزین می‌هد.

در حالی که قیمت تمام شده بنزین معمولی به گفته پزشکیان ۸ هزار تومان است و دولت برای آن تنها ۶۵۰۰ تومان یارانه برای اقشار ضعیف پرداخت می‌کند.

یعنی اقشار دهک‌های پایین در یارانه بنزین بسیار بی‌بهره‌تر از اقشار و دهک‌های ثروتمند جامعه هستند و پول هنگفت از جیب آنها، بابت قیمت بنزین معمولی خارج و به جیب دولت می‌رود.

در حالی که اگر قرار است از یارانه حامل‌های انرژی از جمله بنزین کاسته و به جیب دولت برود، این برداشت باید بیشتر از جیب اقشار پردرآمد باشد نه اقشار ضعیف جامعه!

[واردات بنزین سوپر آزاد شد، چه سوپر حقه‌ای در کار است؟]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)