سازمان حقوق بشر ایران؛ ۱۹ مهر ۱۴۰۳: در حالی که جهان برای بزرگداشت ۱۰ اکتبر روز جهانی اعدام خود را آماده میکند، جمهوری اسلامی ۱۱ نفر را در قزلحصار و یک نفر را در زندان مرکزی زاهدان به دار آویخت. با این حساب شمار اعدامها از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون به ۵۳۱ نفر افزایش یافت.
سازمان حقوق بشر ایران بار دیگر از وجدانهای بیدار و جامعه بینالملل میخواهد تا در چنین شرایط حساسی در قبال اعداهای روزانه در ایران سکوت نکنند و تمام تلاش خود را برای پایاندادن به این اعدامها به کار بندند.
محمود امیریمقدم، مدیر این سازمان، گفت: «جمهوریاسلامی زیر سایه تهدید جنگ با اسرائیل و با استفاده از عدم توجه کافی رسانهها و جامعهجهانی و افکار عمومی در ایران، یک کشتار گسترده در زندانهای ایران را آغاز کرده که قربانیان آن ضعیفترین افراد جامعه هستند و در بیدادگاههای حکومت به اعدام محکوم شدهاند. هدف اعدامها ایجاد ترس در جامعه و ادامه بقای حکومت است.» او افزود: «ما و مردم ایران امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند همبستگی و کمک جامعه جهانی و جنبش جهانی علیه اعدام هستیم. جامعه جهانی، بهخصوص دولتهای پایبند به حقوقبشر که با جمهوریاسلامی رابطه دیپلماتیک دارند، نباید در قبال آمار هر پنج ساعت یک اعدام در ایران، سکوت کنند».
آمار اعدامها از اول ژانویه تا ۹ اکتبر در یک نگاه:
- دستکم ۵۳۱ نفر اعدام شدند
- فقط ۵۴ اعدام (یعنی ۱۰ درصد) توسط منابع رسمی جمهوری اسلامی اعلام شدند
- ۴۷۷ اعدام (۹۰ درصد) از طریق دو منبع مستقل غیر رسمی توسط سازمان حقوقبشر ایران تایید شدند
- ۲۷۹ نفر از ۵۳۱ نفر با اتهامات مربوط به مواد مخدر اعدام شدند
- ۲۱۸ نفراز اعدامشدهگان به اتهام قتل عمد به قصاص نفس محکوم شدهبودند
- ۲۰ نفر از آنها با اتهامات «امنیتی» مانند محاربه، افساد فیالارض و بغی به اعدام محکوم شدهبودند. ۶ نفر از ایشان با اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» به اعدام محکوم شدهبودند
- ۱۴ نفر به اتهام تجاوز به عنف اعدام شدند
- دستکم یک کودک-مجرم در این مدت در ایران اعدام شد. مهدی جهانپور به اتهام قتل عمد در زمانی که ۱۶ سال داشت به قصاص نفس محکوم شده بود
- ۱۸ زن اعدام شدند (۱۰ زن به اتهام جرایم مرتبط با مواد مخدر و ۸ زن به اتهام قتل)
- دو کودک-عروس (اختر قربانلو و مرجان حاجیزاده) اختر قربانلو به اتهام قتل همسر به قصاص نفس محکوم شده بود و در زندان اهر اعدام شد. مرجان حاجیزاده نیز با اتهامات مربوط به «مواد مخدر»، به همراه همسر خود بازداشت شده بود.
- ۶۳ شهروند بلوچ اعدام شدند
- ۴۰ تبعه افغانستان اعدام شدند (افزایش شدید نسبت به سالهای پیش: ۲۵ نفر در سال ۲۰۲۳ و ۱۶ نفر در سال ۲۰۲۲)
- سه نفر در ملاء عام بهدار آویخته شدند
دهم اکتبر سال ۲۰۲۴ (۱۹ مهرماه ۱۴۰۳) مصادف است با بیست و دومین سالی که این روز از سوی «ائتلاف جهانی علیه مجازات مرگ» به عنوان روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام نامگذاری شد. «مجازات مرگ از هیچکس محافظت نمیکند. بیدرنگ به اعدام پایان دهید!» موضوعیست که در سال ۲۰۲۴ این ائتلاف جهانی روی آن تمرکز کرده است.
براساس موارد اعدامی که نهاد آمار سازمان حقوق بشر ایران ثبت کرده است، شمار اعدامها از ابتدای سال جاری میلادی تا کنون به دستکم ۵۳۱ اعدام رسید. در بین این زندانیان دستکم یک کودک-مجرم، ۱۸ زن، ۴۰ شهروند افغان، ۶۳ شهروند بلوچ و ۳۶ شهروند کُرد دیده میشود. درطی ده روز گذشته در سایه تنشهای نظامی میان اسرائیل و جمهوری اسلامی، شمار اعدامها به ۵۰ تن رسید.
از بین ۵۳۱ زندانی اعدام شده، ۲۷۹ تن با اتهامات مربوط به «مواد مخدر»، ۲۱۸ تن با اتهام «قتل عمد»، ۲۰ تن با اتهام «محاربه» و ۱۴ تن با اتهام «تجاوز به عنف» به اعدام محکوم شده بودند.
جمهوری اسلامی یک روز مانده به روز جهانی علیه اعدام، در صبح چهارشنبه ۹ اکتبر، دستکم ۱۱ زندانی را اعدام کرد. حکم این زندانیان ازجمله دو تبعه کشور افغانستان که با اتهاماتی همچون «قتل عمد» و یا «تجاوز به عنف» و یا اتهامات مربوط به «مواد مخدر» به قصاص نفس و یا اعدام محکوم شده بودند، در زندان قزلحصار کرج به اجرا درآمد. همچنین در این روز حکم اعدام یک مرد بلوچ در زندان مرکزی زاهدان به اجرا درآمد. گزارش اعدام این ۱۲ زندانی به زودی منتشر خواهد شد.
منابع رسمی و رسانههای داخلی در این مدت تنها ۱۰ درصد از اعدامها (۵۴ مورد) را اعلام کردند و ۹۰ درصد از اعدامها (۴۷۷ مورد) توسط نهاد آمار سازمان حقوق بشر ایران گزارش یا تأیید و ثبت شده است. سازمان حقوق بشر ایران از طریق گزارشهای منابع معتبر خود در داخل کشور و گزارش مدافعان حقوق بشر این گزارشها را دریافت و راستیآزمایی میکند.
مقایسه با سالهای گذشته
تعداد اعدامها در بازه زمانی میان یکم ژانویه تا دهم اکتبر سال ۲۰۲۴ نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۳ تفاوت چندانی نکرد. نهاد آمار سازمان حقوق بشر ایران در مدت مشابه سال قبل، یعنی از اول ژانویه تا ۱۰ اکتبر سال ۲۰۲۳ تعداد ۵۳۴ نفر در این اعدام شده بودند . این نهاد در مدت مشابه سال ۲۰۲۲ تعداد ۴۲۸ اعدام را ثبت کردهبود. این میزان در مدت مشابه سال ۲۰۲۱ تعداد ۲۲۶ اعدام و در مدت مشابه سال ۲۰۲۰، تعداد ۲۰۹ اعدام بود.
ارتباط اعدامها با رویدادهای سیاسی
عمدتاً در هفتههای پیش از انتخابات، تعداد اعدامها، برای تشویق مردم به مشارکت، پایین میآید. در سال جاری شاهد دو مورد انتخابات (ریاست جمهوری و مجلس) بودیم و همان کاهش همیشگی را نیز در هفتههای منتهی به انتخابات مشاهده کردیم. با این حال، آمار اعدامها در کل آنقدر بالا بود که با مدتزمان مشابه در سال غیر انتخاباتی پیش از آن، یعنی سال ۲۰۲۳، تقریبا برابر است.
از زمان تشدید تنش بین جمهوریاسلامی و اسرائیل و در سایه تهدید جنگ اجرای احکام اعدام نیز تشدید شده است.
اعدام برای اتهامات مرتبط با مواد مخدر
دستکم ۲۷۹ تن از اعدام شدگان از ابتدای سال جاری میلادی تا کنون را متهمان مربوط به «مواد مخدر» تشکیل میدهند. این درحالی است که در مدت مشابه سال ۲۰۲۳، تعداد ۳۰۵ تن با اتهامات مربوط به «مواد مخدر» اعدام شده بودند. با وجود افزایش شدید اعدامهای مربوط به «مواد مخدر» طی سه سال گذشته، دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد هیچ عکسالعمل رسمی از خود نشان نداده است.
اعدام برای قتل عمد
دستکم ۲۱۸ نفر از اعدامشدهگان در ده ماه نخست سال جاری با اتهام «قتل عمد» به قصاص نفس محکوم شدهبودند. این درحالی است که در مدت مشابه سال ۲۰۲۳، تعداد ۱۸۰ تن با اتهام مشابه اعدام شده بودند.
درمیان کسانی که در سال جاری میلادی با اتهام «قتل عمد» اعدام شدند، دو تن از معترضان اعتراضات ۱۴۰۱ بهنامهای محمد قبادلو و رضا رسایی وجود دارد.
محمد قبادلو صبح روز ۳ بهمن ماه ۱۴۰۲ در زندان قزلحصار کرج اعدام شد. رضا (غلامرضا) رسایی، معترض کرد ۳۶ ساله و پیرو دین یارسان، صبح روز سهشنبه ۱۶ مرداد ماه، در زندان مرکزی کرمانشاه (دیزلآباد) اعدام شد.
اعدام با اتهامات امنیتی
در ده ماه نخست سال جاری ۲۰ تن با اتهامات امنیتی در ایران اعدام شدند. ۹ تن از این افراد با اتهام سرقت مسلحانه، ۶ تن با اتهام «جاسوسی برای اسرائیل»، ۵ تن نیز با اتهاماتی همچون «هواداری از گروههای سلفی» به اعدام محکوم شده بودند. مجموعا ده تن از کسانی که با اتهامات سیاسی و امنیتی به اعدام محکوم شده بودند، شهروند کُرد بودند.
بر اساس آمارهای سازمان حقوقبشر ایران در ۱۵ سال گذشته، شهروندان کرد، بیش از ۵۰ درصد همه کسانی که بخاطر تعلق سیاسی یا عقیدتی با اتهامات محاربه، بغی و افساد فیالارض اعدام شدهاند را تشکیل میدهند. شهروندان بلوچ و عرب هم در مقایسه با جمعیت میزان بالاتری از اعدامها با اتهامات امنیتی را در بر میگیرند.
اعدام کودک-مجرمان
از ابتدای سال جاری تاکنون اعدام دستکم یک کودک-مجرم به ثبت رسیده است. هویت این کودک-مجرم مهدی جهانپور احراز شده که در سن ۱۶ سالگی با اتهام «قتل عمد» به قصاص نفس محکوم شده بود.
ایران یکی از معدود کشورهاییست که کودک-مجرمان را به مرگ محکوم میکند و بیش از تمام کشورهای دیگر، مجازات اعدام را برای نوجوانان اجرا میکند.
اعدام زنان
در بازه زمانی بین یکم ژانویه تا دهم اکتبر سال جاری میلادی ۱۸ زن در زندانهای مختلف ایران اعدام شدند که ۸ تن از ایشان با اتهام «قتل عمد» و ۱۰ تن با اتهامات مرتبط به «مواد مخدر» به اعدام محکوم شده بودند. دو زن که در ارتباط با «مواد مخدر» اعدام شدند، شهروند بلوچ بودهاند.
یکی از زنان اعدام شده، کودک-عروسی بود بهنام اختر قربانلو که با اتهام قتل عمد همسر خود در اهر به قصاص نفس محکوم شده بود.
یکی دیگر از زنان اعدام شده نیز کودک-عروسی بود بهنام مرجان حاجیزاده که با اتهامات مربوط به «مواد مخدر» به همراه همسر خود بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
ازدواج اجباری، عدم برخورداری از حق طلاق و فقدان قوانین حمایتی از قربانیان خشونت خانگی، از مواردی هستند که به افزایش همسرکشی منجر میشوند.
«ائتلاف جهانی برای مبارزه با مجازات مرگ» در سال ۲۰۰۲، روز دهم اکتبر (۱۸ مهر ماه) را «روز جهانی مبارزه با مجازات مرگ» اعلام کرد. این نامگذاری که با هدف تلاش برای لغو این مجازات غیرانسانی و بازگشتناپذیر صورت گرفت، نقطه عطفی در مسیر مبارزه علیه اعدام محسوب میشود. «ائتلاف جهانی برای مبارزه با مجازات مرگ» شامل ۱۸۶ عضو از پنج قاره جهان است که ۲۶ سازمان، از جمله سازمان حقوق بشر ایران، شورای راهبردی آن را تشکیل میدهند. این شورا وظیفه تعیین سیاستهای کلی و موضوع تمرکز سالیانه این ائتلاف را برعهده دارد.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.