مدارس ایران و کمبود معلم

با اخراج بسیاری از معلمان در جریان اعتراضات سال‌های اخیر و با وجود اینکه حاکمیت ملایان سعی کرده تا از آخوندها و نیروهای تابع خودش در مدارس استفاده کند اما در بسیاری از مدارس کمبود معلم وجود دارد.

کمبود معلم و نبود نیروی آموزشی در برخی از مدارس ایران یکی از مشکلات اساسی نظام آموزشی است که می‌تواند اثرات جدی بر کیفیت آموزش و پرورش در کشور داشته باشد.

یکی از اصلی‌ترین دلایل کمبود معلم در مدارس، حقوق پایین و عدم پرداخت منظم مزایا است.

معلمان در ایران نسبت به بسیاری از مشاغل دیگر درآمد پایینی دارند که انگیزه آنان برای ورود به این حرفه کاهش یافته است.

عدم افزایش حقوق‌ها به تناسب نرخ تورم و مشکلات معیشتی، موجب شده است که بسیاری از معلمان فعلی نیز به دنبال شغل‌های جانبی یا حتی ترک این شغل باشند.

سالانه تعداد زیادی از معلمان بازنشسته می‌شوند و این بازنشستگی‌های گسترده جایگزینی مناسب و کافی ندارد.

در برخی مناطق کمبود نیروی جدید به ویژه در مناطق محروم شدیدتر احساس می‌شود، زیرا نیروهای جدید تمایل کمتری به کار در این مناطق دارند.

نیروی انسانی متخصص برای تدریس دروس مختلف در برخی از مقاطع تحصیلی، به خصوص در زمینه‌های علوم پایه و فنی، به شدت کم است.

بسیاری از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی به دلیل شرایط نامساعد کاری در حوزه آموزش، ترجیح می‌دهند وارد مشاغل دیگر شوند.

این کمبود نیروی متخصص به ویژه در مناطق روستایی و محروم بیشتر دیده می‌شود.

توزیع ناعادلانه معلمان در سراسر کشور یکی از مشکلات اصلی است.

مشکل از ۱۵ سال پیش شروع شده

بسیاری از معلمان تمایل دارند در مناطق شهری و مرکزی فعالیت کنند و این موضوع باعث می‌شود که برخی مناطق دورافتاده و روستایی، با نبود نیروی کافی مواجه شود.

عدم وجود زیرساخت‌های مناسب زندگی در مناطق محروم و همچنین فاصله زیاد از مراکز شهری، انگیزه معلمان را برای تدریس در این مناطق کاهش می‌دهد.

عدم سیاست‌گذاری مناسب در زمینه جذب، تربیت و حفظ معلمان از دیگر دلایل کمبود نیروی آموزشی در مدارس است.

سیاست‌های آموزشی در طول سال‌ها تغییرات فراوانی داشته است، اما توجه کافی به نیازهای نیروی انسانی در آموزش و پرورش کمتر دیده شده است.

این موضوع منجر به کاهش تعداد فارغ‌التحصیلانی شده که تمایل دارند وارد حرفه معلمی شوند.

عدم وجود برنامه‌های مناسب برای ارتقای حرفه‌ای معلمان و عدم حمایت‌های لازم برای بهبود شرایط کاری و معیشتی آنان، از دیگر عوامل تأثیرگذار بر کمبود معلم در مدارس است.

بسیاری از معلمان به دلیل نبود امکانات آموزشی و عدم حمایت‌های کافی از ادامه کار منصرف می‌شوند.

این عدم تعادل میان عرضه و تقاضا منجر به ایجاد فشار بیشتر بر معلمان موجود شده و کمبود نیروی آموزشی را تشدید کرده است.

از سال ۱۳۸۸ تا کنون، کمبود شدید معلم چندین بار آموزش و پرورش را مجبور کرده است که از روش‌های نادرست و اضطراری برای جبران کمبود معلم استفاده کند.

یکی از این اقدامات، تصویب قانون تعیین تکلیف معلمان حق‌التدریس و استخدام معلمان مهرآفرین در سال ۱۳۸۸ بود.

برخی از معلمان استخدام شده در آن زمان، با وجود نداشتن شرایط حداقلی برای معلمی، چندین سال سابقه کاری به دست آوردند.

در ادامه، یازده الحاقیه و اصلاحیه برای این قانون تصویب شد.

ایران با کمبود ۱۷۶ هزار معلم روبروست!

همچنین، در ماه‌های ابتدایی اجرای قانون رتبه‌بندی در سال ۱۴۰۱، این معلمان از شمول این قانون خارج بودند و تا امروز شناسه استخدامی برای آنان صادر نشده است.

یکی دیگر از اقدامات اضطراری برای تأمین معلم، تصویب ماده ۴۱ قانون الحاق ۲ در سال ۱۳۹۳ بود که مجوز استفاده از خرید خدمات آموزشی را صادر کرد.

اجرای نادرست این قانون، تبعات و آثار زیانباری به‌دنبال داشت که شامل اجحاف در پرداخت حقوق و مزایا، عدم برقراری بیمه، و همچنین ابهام در آینده شغلی این معلمان می‌شود.

از دیگر اقدامات نسنجیده، صدور مجوز محرمانه استخدام در ۲۳ شهریور ۱۴۰۱، درست یک هفته قبل از شروع سال تحصیلی بود.

این مجوز بعداً توسط دیوان عدالت اداری باطل شد و تبعات منفی این اقدام نیز به فهرست مشکلات تأمین معلم اضافه شد.

مجموع این اقدامات نشان‌دهنده ناتوانی آموزش و پرورش در ارائه راهکارهای بلندمدت و پایدار برای جبران کمبود معلم در حکومت ایران است.

استخدام و اعزام حدود ۵۰ هزار نفر به کلاس‌های درس در مهر ۱۴۰۲ نتوانسته است مشکل کمبود معلم را به‌طور کامل حل کند.

همچنین برگزاری آزمون برای استخدام ۷۲ هزار نفر دیگر در مهر ۱۴۰۳ نیز نتوانسته این کمبود را جبران نماید.

با در نظر گرفتن تمام پذیرش‌ها و استخدام‌هایی که تاکنون انجام شده یا در حال انجام است، طبق اعلام مراجع رسمی، حکومت ایران در مهر ۱۴۰۳ با کمبود ۱۷۶ هزار معلم مواجه است.

نکته قابل توجه این است که در محاسبه این عدد، به حذف یا عدم حذف کلاس‌های با بیش از ۴۰ دانش‌آموز و همچنین مدارس بدون معاون اشاره نشده است.

[چالش کمبود ۱۷۶ هزار معلم و بحران آموزش و پرورش]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)