شورای حکام و باز هم بحث بر سر برنامه اتمی حکومت ایران

با شروع نشست فصلی شورای حکام، برنامه هسته‌ای حکومت ایران در کانون توجهات و دستور کار این شورا قرار گرفته است.

موضوع برنامه هسته‌ای حکومت ایران در دستور کار جدیدترین نشست شورای حکام قرار گرفته است که از ۱۹ شهریور ۱۴۰۳ آغاز و تا ۲۳ شهریور ادامه خواهد داشت.

«رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در این نشست درباره اشراف اطلاعاتی آژانس بر آخرین روند فعالیت‌های هسته‌ای حکومت ایران، از جمله تولید سانتریفیوژها و ابعاد اجرایی رآکتور آب سنگین، ابراز نگرانی کرد.

وی همچنین ابراز امیدواری کرده که به زودی با پزشکیان دیدار کند. به عبث گروسی چنین می‌پندارد که دیدار با پزشکیان گرهی از مشکلات برنامه هسته‌ای ایران با آژانس باز می‌کند.

عبث از این حیث که بازیگر نقش اصلی این موضوع در طرف حکومت ایران خامنه‌ای است و نه پزشکیان و یا هر کس دیگر.

این موضع گروسی در حالی بیان شده که حکومت ایران پیش‌تر وانمود کرده بود که در جهت تفاهم با مدیرکل آژانس و برای ازسرگیری سطح جدید همکاری‌ها، رویکردی مسالمت‌جویانه اتخاذ کرده است.

اما این تنها یک فریب بود؛ حکومت ایران همواره در آستانه نشست‌های شورای حکام برای جلوگیری از صدور قطعنامه علیه برنامه هسته‌اش چنین اقداماتی انجام می‌دهد.

حکومت ایران ادعا می‌کند که در اردیبهشت‌ماه میزبان گروسی بوده و حضور او به تفاهمی برای احیای بیانیه ۱۴۰۱ منجر شده که هدف آن حل اختلافات درباره دو مکان ادعایی ورامین (تورقوزآباد) و سایت «شیان» و همچنین تقویت همکاری‌های نظارتی در چارچوب مقررات «ان‌پی‌تی» بوده است.

حکومت ایران بهانه می‌آورد که با وجود واقعه مرگ رئیسی و وزیر امور خارجه دولت سیزدهم، همچنان بر آمادگی خود برای اجرای مفاد این تفاهم تأکید دارد.

هدف اصلی حکومت ایران از مانور با آژانس و شورای حکام

اما آژانس و اعضای اروپایی شورای حکام به ادعای حکومت ایران، همکاری‌ها را با طرح بیانیه‌های ادعایی خود دچار مشکل کرده‌اند.

دو روز پیش، نمایندگی حکومت ایران در وین، جدیدترین مواضع و خواسته‌های خود را در خصوص گزارش‌های مدیرکل به شورای حکام ارائه کرد.

این نمایندگی همچنین خواستار تفکیک موضوعات پادمانی و برجامی در گزارش‌های آژانس شد.

در گزارشی دیگر، حکومت ایران پیشنهاد طراحی یک مدالیته جدید برای اجرای مفاد بیانیه ۱۴۰۱ را مطرح کرده است.

حکومت ایران ادعا کرده است که این امر مستلزم گفت‌وگوی مستقیم حکومت ایران و آژانس است.

پیش‌تر در تفاهم طرفین برای احیای بیانیه ۱۴۰۱، مقرر شده بود که هرگونه تفاهم میان دو طرف تنها به مقررات پادمانی محدود شود.

همچنین حکومت ایران خواستار دوری آژانس از تأثیرات سیاسی بازیگران پیدا و پنهان بر این نهاد نظارتی شده است.

حکومت ایران ادعا کرده که تفاهم فقط در شرایطی اجرایی می‌شد که گروسی به وعده‌اش مبنی بر عدم استفاده از آژانس به عنوان یک ابزار سیاسی عمل کند و این در لحن و گزارش‌های او نمایان باشد.

با این حال، گروسی در سخنرانی اخیر خود درباره تعامل با دولت چهاردهم اعلام کرد که پس از انتخابات حکومت ایران، با پزشکیان پیام‌هایی تبادل کرده است.

وی افزوده برای دیدار با او در تهران و ازسرگیری گفت‌وگوها و همکاری میان آژانس و حکومت ایران آمادگی خود را ابراز کرده است. این درخواست با موافقت تلویحی پزشکیان همراه بوده است.

اما چنانچه ذکر شد بازیگر اصلی صحنه خامنه‌ای است. این دیدارها و تفاهم‌نمایی‌ها با آژانس از سوی حکومت ایران نیز هدف دیگری را دنبال می‌کند.

آن هدف این است در اکتبر ۲۰۲۴ سررسید توافق برجام به پایان می‌رسد و تمامی تحریم‌های حکومت ایران خودکار لغو می‌شود.

اتفاق نظر تمامی اعضای برجام بر سر عدم اتمی‌شدن حکومت ایران

پس از آن نیز تحریمی علیه برنامه هسته‌ای ایران نمی‌تواند اعمال شود. مگر اینکه قبل از این سررسید، تروئیکای اروپایی مکانیسم ماشه را فعال سازند.

یعنی به دلیل نقض‌های فاحش برجام و عدم همکاری با آژانس و شورای حکام، تمامی تحریم‌های ۶ قطعنامه پیش از قطعنامه ۲۲۳۱ را برگردانند.

در صورتی که ظرف ۶۵ روز طرفین برجام به توافق نرسند این تحریم‌ها خودکار برمی‌گردند.

نکته حائز توجه نیز آن است که هیچ یک از کشورهای عضو دائمی شورای امنیت حق وتو در مورد مکانیسم ماشه را ندارند.

از این رو حکومت ایران سعی می‌کند با تعامل با گروسی، آژانس و شورای حکام و فرار به جلو، سیاسی‌کردن تصمیمات آژانس این سررسید را به پایان برساند.

همچنین با این روند می‌خواهد در مقابل تروئیکای اروپایی که چندی پیش تهدید کردند که مکانیسم ماشه را در صورت عدم همکاری حکومت ایران با آژانس، تا قبل از پایان موعد برجام فعال می‌سازند مانور داده و کار آنان را نیز خنثی سازد.

[تهدید سه کشور اروپایی به استفاده از مکانیسم ماشه]

با این وجود باید منتظر ماند و دید خروجی این جلسه فصلی شورای حکام چه خواهد بود.

خروجی این نشست شورای حکام که آخرین آن قبل از اتمام برجام است، سمت‌و‌سوی برخورد با برنامه هسته‌ای حکومت ایران را مشخص خواهد کرد.

فعال‌سازی مکانیسم ماشه توسط تروئیکای اروپایی یا پایان تحریم‌های برجام و دربردن حکومت ایران؟

در این بین اما همه کشورها عضو برجام اعم از چین و روسیه هم‌پیمان حکومت ایران و خصوصا آمریکا و سپس تروئیکای اروپایی بر سر عدم هسته‌ای‌شدن حکومت ایران متفق‌القولند.

در این هیچ شکی نیست. چون داشتن سلاح هسته‌ای توسط حکومت ایران افزون بر هرج‌ومرج منطقه‌ای، به مسابقه تسلیحات اتمی در منطقه پرآشوب خاور میانه دامن خواهد زد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)