سونامی در خشکی؛ فرونشست زمین در ایران

طبق گزارش‌ها، فرونشست سالانه زمین در ۱۴ استان ایران به بالای ۱۰ سانتی‌متر رسیده است.

در حالی فرونشست سالانه زمین در ۱۴ استان ایران به بالای ۱۰ سانتی‌متر رسیده، که بر اساس آمارهای بین‌المللی، فرونشست بیش از چهار میلی‌متر در سال به معنی ورود به شرایط بحرانی محسوب می‌شود.

آمارها نشان می‌دهد که متوسط فرونشست سالانه زمین در ایران به ۱۸ سانتی‌متر رسیده و در ۱۴ استان کشور این عدد بالای ۱۰ سانتی‌متر است.

در این میان، یکی از مقامات دولتی حکومت ایران اعلام کرده که به دلیل حفر چاه‌های متعدد و برداشت بی‌رویه آب در اطراف دشت مرودشت، محور تخت‌جمشید دچار فرونشست شده است.

بر اساس شاخص‌های فرونشست در استان‌ها، استان‌های کرمان، البرز، مرکزی، قم، خراسان و همدان با فرونشست سالانه بیش از ۲۰ سانتی‌متر مواجه هستند.

همچنین، در استان‌های فارس و اصفهان، فرونشست زمین به ترتیب به ۱۶.۵ و ۱۵ سانتی‌متر در سال رسیده است.

معاون اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس نیز با هشدار درباره فرونشست در محور تخت جمشید و نقش رستم، اعلام کرده که حفر چاه‌های متعدد و برداشت بی‌رویه آب در اطراف دشت مرودشت از عوامل اصلی این فرونشست‌ها هستند.

قاسم نهاوندی اضافه کرده که کاهش سطح آب سفره‌های زیرزمینی در این مناطق می‌تواند حتی نقش رستم را نیز در معرض خطر قرار دهد.

ساخت سدهای متعدد بدون توجه به تبعات محیط زیستی و برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی آب از جمله عوامل اصلی فرونشست در ایران به شمار می‌روند.

فرونشست زمین در تهران به فرا بحران رسیده

با وجود این مشکلات، حکومت ایران همچنان بر مسائلی مانند خودکفایی در تولید محصولات کشاورزی و افزایش جمعیت تاکید دارد، که این خود می‌تواند بحران فرونشست را تشدید کند.

علی بیت‌الهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات وزارت راه حکومت ایران، روز ششم مرداد ۱۴۰۳ اعلام کرد که فرونشست در تهران به مرحله «فرا بحران» رسیده است.

[زنگ خطر فرونشست زمین تهدید جدی متوجه کلان شهر تهران]

وی همچنین اشاره کرد که ۶۰۰ کیلومتر از قنات‌های تهران شناسایی شده‌اند، اما بسیاری از آن‌ها به دلیل رها شدن و عدم مسئولیت‌پذیری، مسدود شده و به فرو ریزش‌های آینده منجر خواهند شد.

او از عدم تخصیص اعتبارات کافی برای مقابله با این بحران انتقاد کرد و تأکید کرد که تنها پس از وقوع حادثه به این موضوع اهمیت داده می‌شود.

در تاریخ پنجم مرداد ۱۴۰۳، فرونشست زمین در حوالی میدان ونک تهران رخ داد که باعث آبگرفتگی خیابان ولیعصر شد و یک شهروند را مصدوم کرد.

مدیرعامل سازمان مهندسی تهران اعلام کرد که این فرونشست به اندازه ۵۰ متر بوده و باید وسعت ایمن‌سازی تا ۱۰۰ متر افزایش یابد.

فرونشست زمین در ایران به دلیل عدم توجه به محیط زیست و توسعه نامتوازن، به بالاترین میزان تاریخی خود رسیده است.

طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس ملایان، بیش از ۳۵ درصد جمعیت کشور در معرض خطر فرونشست زمین قرار دارند.

همچنین، عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب، در ۲۸ تیرماه ۱۴۰۳ اعلام کرد که از مجموع ۶۰۹ دشت کشور، ۳۶۰ دشت دچار فرونشست شده‌اند.

بی‌تفاوتی حاکمیت ملایان در مقابل فرونشست زمین

بزرگ‌زاده همچنین هشدار داد که کارشناسان آب کشور نگران از دست رفتن آبخوان‌های آزاد و تبدیل آن‌ها به دشت‌های ممنوعه بحرانی هستند.

او تاکید کرد که کشاورزان به دلیل کاهش منابع آب زیرزمینی، به حفر چاه‌های عمیق روی آورده‌اند و یکی از مهمترین دلایل فرونشست بیش از ۳۶۰ دشت، کاهش تراز آب در سفره‌های زیرزمینی است.

سخنگوی صنعت آب همچنین با انتقاد از حفر بی‌رویه چاه‌ها و قنوات، اظهار کرد که در برخی نقاط استان فارس، عمق چاه‌ها به ۴۵۰ متر رسیده است.

وی این روند را تهدیدی جدی برای ساکنان و صنعت کشاورزی دانست و از خطراتی که پایین‌رفتن آب و ترک‌هایی که در خیابان‌ها و ساختمان‌ها ایجاد می‌شود، هشدار داد.

امیر شمشکی، معاون سازمان زمین‌شناسی ایران نیز هشدار داد که پدیده فرونشست زمین در اکثر دشت‌های کشور در حال پیشرفت است.

او تأکید کرد که در استان‌های خراسان رضوی، تهران، قزوین، کرمان، فارس و اصفهان نرخ فرونشست بالا مشاهده می‌شود.

بعضی ناظران معتقدند که سوءمدیریت مقامات حکومت ایران بحران‌های محیط زیستی از جمله کمبود آب و فرونشست زمین را در ایران تشدید کرده است.

با این حال، حاکمیت ملایان همچنان بر خودکفایی در تولید محصولات کشاورزی و افزایش جمعیت پافشاری می‌کند، در حالی که منابع زیرزمینی آب در حال از بین رفتن است و حیات در اقلیم ایران در خطر قرار دارد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)