چه کسی فکر می‌کرد که می‌توان بین عروسک و بیابان‌زایی، رابطه‌ای چنین معنی‌دار آفرید؟ نوشتار پیش رو، کوشیده است تا ابعاد این رابطه را در حسین‌آباد سربیشه – استان خراسان جنوبی – آشکار سازد …

سربیشه، نام سرزمینی است که در مرکز استان خراسان جنوبی واقع شده و امتداد خاوری‌اش تا مرزهای افغانستان می‌رسد؛ منطقه‌ای واقع در دشتی نسبتاً مرتفع به بلندی 1900 متر از سطح دریا که شب‌های کویری و سردش آنقدر سوزان است که آن را روزگاری سردبیشه می‌گفتند. در این منطقه اغلب شناسه‌های بیابان‌زایی آشکارا قابل رصد است؛ از وزش بادهای 120 روزه سیستان گرفته تا وجود مراتع تخریب‌شده به دلیل چرای بی‌رویه و دام مازاد بر ظرفیت، افت سطح آب زیرزمینی، خشکسالی و پدیدار شدن کانون‌های بحرانی فرسایش بادی. مؤلفه‌هایی که سبب تشدید مهاجرت مردم از روستاها و متروکه شدن آبادبوم‌های منطقه را فراهم کرده است. اینک امّا گروهی از هموطنان عزیز ما در مؤسسه آوای طبیعت پایدار با معرفی طرحی با عنوان: «ایجاد کسب و کار پایدار برای حفاظت از مراتع» (هنر برای حفاظت از طبیعت و فرهنگ) پمی‌کوشند تا با معرفی معیشت‌های جایگزین در منطقه از شدت وابستگی معیشتی به سرزمین کاسته و بدین‌ترتیب کسب و کار بیابان‌سازها را از رونق بیاندازند. آرمانی که شرط موفقیتش آن است که کسب و کار ساخت و فروش این عروسک‌های محلی که می‌بینید، رونق گرفته و مورد حمایت من و تو قرار گیرد.

یک نمونه از عروسک‌های ساخته شده توسط اهالی سربیشه

گفتنی آن که این طرح بخشی از پروژه‌ی بین‌المللی ترسیب کربن است که توسط سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور و با حمایت سازمان ملل متحد بیش از یک دهه است که در منطقه عمومی شهرستان سربیشه در حال اجراست.

یک نمونه دیگر از عروسک‌های ساخته شده توسط اهالی سربیشه

هدف این پروژه کارآفرینی پایدار برای جامعه محلی خراسان جنوبی با تکیه بر مهارت‌های بومی و فرهنگ غنی منطقه است؛ مهارت‌هایی که اگر بها داده شوند و رونق گیرند، دیگر نیازی به افزایش دام و تشدید تخریب مراتع وجود ندارد. به بیانی ساده‌تر با خرید هر عروسک، ممکن است یک بز از شمار دام‌های موجود در سربیشه کاسته شود و این یعنی: یک گام به تثبیت پایدار منطقه نزدیک‌تر شده‌ایم.

نحوه ساخت عروسک‌ها با استفاده از پارچه‌های فرسوده و بقایای پشم دام

چنین است که متولیان این طرح سبز، می‌کوشند با شناسایی هنرهای بومی منطقه و با ایجاد کمترین تغییرات، آنها را قابل عرضه به بازار سازند. در میان انواع هنرهای بومی منطقه عروسک‌های بومی هنری است که از سال‌ها پیش به فراموشی سپرده شده است. این طرح قصد دارد با تکیه بر حمایت علاقمندان به فرهنگ و طبیعت ایران‌زمین این هنر را احیا و بازتولید کند. به این منظور با نمایش این عروسک‌ها می‌خواهیم این هنر را که از دل خانه‌های روستایی حسین‌آباد سربیشه بیرون آمده، به خانه‌های شما دعوت کنیم.

لطفا بخرید این عروسک‌ها را و بسازید خنده‌ای پایدار بر لبان این دخترک معصوم ...

پس لطفاً با خرید این عروسک‌های دست‌ساز، از پیشروی ناهمواری‌های ماسه‌ای و گسترش بیابان‌زایی در قلب خراسان جنوبی، ممانعت به عمل آورید.

در حال ساخت عروسک ها ...

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)