فیلترینگ و بازی موش و گربه حکومت سر آن

موضوع فیلترینگ سال‌هاست که در ایران به یک موضوع جنجال‌برانگیز تبدیل شده است. با آمدن پزشکیان بحث‌ها درباره این موضوع دوباره بالا گرفته است.

فیلترینگ در ایران از سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ در زمان دولت محمود احمدی‌نژاد با فیلتر کردن شبکه‌های اجتماعی مهمی مانند توییتر، فیس‌بوک، یوتیوب، یاهو مسنجر، جی‌تاک، وردپرس و بلاگر آغاز شد.

در دولت رئیسی، فیلترکردن گسترده شبکه‌هایی همچون اینستاگرام، واتساپ، تیک‌تاک، گوگل پلی، ایکس باکس، لینکدین، کلش آف کلنز و اسکایپ به اوج رسید.

این شرایط به گونه‌ای شد که فضای مجازی برای ایرانیان به شدت محدود شده و بسیاری از کسب و کارهای آنلاین با مشکل مواجه شدند.

در این میان، تفاوتی بین دولت‌های منصوب خامنه‌ای وجود نداشته است. دولت روحانی نیز در این زمینه فعال بوده است. در دوران دولت حسن روحانی، اما با حکم بیژن قاسم‌زاده، بازپرس شعبه دوم دادسرای فرهنگ، دستور فیلترینگ تلگرام صادر شد.

در جریان اعتراضات آبان ۹۸ نیز دولت روحانی چند روز اینترنت ایران با به طور کامل نه فیلتر که قطع کرد!

پس از انتصاب پزشکیان و اخیراً، اخباری منتشر شده است که پزشکیان در تلاش است رضایت مقامات ارشد نظام را برای رفع فیلترینگ جلب کند.

وی ادعا کرده به محدودیت‌های ارتباطی ایرانیان پایان دهد. گفته می‌شود پس از کسب مجوزهای لازم، پزشکیان قصد دارد طرحی با عنوان «رفع فیلترینگ» را به مجلس ارائه دهد تا نمایندگان درباره آن تصمیم‌گیری کنند.

حتی نماینده مجلس دیگر فیلترینگ را برنمی‌تابد

فتح‌اله توسلی، نماینده همدان، نیز اعلام کرده است: «وضعیت فعلی فیلترینگ قابل قبول نیست و نمی‌توان فضای کشور را بست.»

به دنبال آن موج گسترده‌ای از خبرها و مطالبات مردمی در ایران برای پایان دادن به فیلترکردن شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

این خواسته به عنوان مطالبه اصلی مردم ایران شناخته می‌شود. در این میان، اخبار حاکی از آن است که پزشکیان، در نظر دارد به محض دریافت مجوزهای لازم از نهادهای بالا دستی، طرح صیانت را از دستور کار خارج کند.

سپس لایحه‌ای برای رفع فیلترینگ ارائه دهد. اما اما و اگرهای بسیاری در این مورد مطرح است. در چنین صورتی این تغییر می‌تواند به عنوان نقطه عطفی در سیاست‌های ارتباطی و آزادی‌های فردی در ایران به شمار آید.

یکی از آسیب‌های جدی فیلترینگ در حوزه اقتصاد و معیشت ایرانیان نمایان شده است.

بسیاری از ایرانیانی که سال‌ها برای ایجاد و رونق کسب و کارهای آنلاین تلاش کرده بودند، پس از محدودیت‌های سال ۱۴۰۱ در دولت رئیسی، ارتباط خود با مشتریانشان را از دست داده و بیکار شدند.

سود مافیای فروش فیلترشکن عامل اصلی فیلترکردن اینترنت

در حالی که فیلترینگ نان مردم را آجر کرده است، اما برای کاسبان فیلترکردن رونق بسیاری به همراه داشته است. فروشندگان VPN از این وضعیت بهره‌برداری کرده و سودهای کلانی به جیب می‌زنند.

دو نماینده مجلس، جواد نیک‌بین و غلامرضا نوری قزلجه، اعلام کرده‌اند که تصویب‌کنندگان فیلترکردن همان فروشندگان فیلترشکن‌ها هستند.

جواد نیک‌بین، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، اظهار کرده است: «نویسندگان برنامه فیلترینگ (طرح صیانت) همان کسانی هستند که فیلترشکن‌ها را نیز می‌فروشند.»

غلامرضا نوری قزلجه نیز افزوده است: «براساس اطلاعاتی که داریم، همان جریاناتی که اقدام به فیلترکردن کرده‌اند، با فروشندگان فیلترشکن ارتباط دارند.»

[پشت پرده تجارت مافیایی فیلترینگ چه کسانی قرار دارند؟]

حمیده زرآبادی، سخنگوی ستاد مسعود پزشکیان نیز، اعلام کرده است که ۸۳.۶ درصد کاربران ایرانی از فیلترشکن استفاده می‌کنند.

وی افزوده است که ۳۰ درصد از کاربران اینترنت در کشور ماهانه تا ۱۵۰ هزار تومان برای خرید یا تمدید اشتراک VPN هزینه می‌کنند.

با در نظر گرفتن تعداد کاربران اینترنت کشور، گردش مالی بازار خرید و فروش ابزارهای فیلترشکن سالانه بالغ بر ۵ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.

با این سودهای بادآوری و ملایان حریص به پول، بعید به نظر می‌رسد که آنان بگذارند پزشکیان در این زمینه قدمی از قدم بردارد. تازه اگر پزشکیان چنین قصدی داشته باشد.

موانع سد راه برای رفع فیلتر اینترنت

رفع فیلترینگ می‌تواند به تغییرات اساسی در فضای مجازی منجر شود. این اقدام در تضاد با ماهیت محدودکننده و کنترل‌گر نظام ملایان است.

اینترنت آزاد و بدون فیلتر به شهروندان این امکان را می‌دهد که به اطلاعات دسترسی داشته باشند، نظرات خود را آزادانه بیان کنند و کسب و کارهای آنلاین را بدون محدودیت گسترش دهند.

این امر می‌تواند منجر به افزایش آگاهی عمومی، تقویت جامعه مدنی و کاهش کنترل دولت بر جریان اطلاعات شود. در ادامه تبدیل به بستری برای تعامل و در هنگام اعتراضات وسیله‌ ارتباطی موثر باشد.

حالا موج گسترده‌ای از خبرها و مطالبات مردمی در ایران برای پایان دادن به فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

اما به رغم وعده‌‌های پزشکیان وی با مجلسی از وحشی‌ترین باندهای جناح خامنه‌آی مثل پایداری و… مواجه است که مطلقا تن به رفع فیلترینگ نخواهند داد.

اما این تنها مجلس نیست که سنگ‌انداز این راه است. دیگر نهادها مانند «شورای نگهبان»، «شورای عالی انقلاب فرهنگی»، مرکز ملی فضای مجازی، «شورای عالی فضای مجازی»، «سازمان کارگروه تعیین محتوای مصادیق مجرمانه» و بسیاری دیگر نیز دیگر سنگ‌اندازان بر سر این راهند.

راهی که اگر سنگ‌های از آن برداشته شود به موازات آزادی ارتباطات می‌تواند مکمل و کاتالیزوری برای راه افتادن مطالبات دیگر مردمی باشد.

امری  که ملایان هرگز آن را نخواهند پذیرفت. تنها یک استثناء وجود دارد و آن فشار حداکثری مردم است که این غیرممکن راممکن خواهد ساخت.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)