دستاورد ملایان برای ایران، کمبود و قطعی مستمر برق
در سالهای اخیر، ایران در اوج تابستان با افزایش چشمگیر کسری برق مواجه شده است. امسال نهتنها تأمین صنایع با محدودیتهای شدیدی روبهروست، بلکه خانوارها نیز گرفتار خاموشیهای مکرر هستند و ادارات برخی استانها نیز تعطیل شدهاند.
کسری برق در تابستان
در تابستان امسال، کسری برق ایران حدود ۱۴ هزار مگاوات برآورد شده است. این رقم معادل دو برابر کل تولید آذربایجان است؛ کشوری که سال گذشته سه تراوات ساعت از این کالایی مصرفی صادر کرد. برای تأمین این میزان، حکومت ایران به بیش از هشت میلیارد دلار نیاز دارد، حتی با فرض وجود زیرساختهای لازم برای واردات از کشورهای همسایه.
بر اساس برآوردهای وزارت نیرو و مرکز پژوهشهای مجلس، ایران برای جلوگیری از کسری، باید سالانه پنج هزار مگاوات (حدود هفت درصد) به تولید خود اضافه میکرد. اما این هدفگذاری در سالهای گذشته محقق نشده است. بهعلاوه، برخی نیروگاههای قدیمی نیز از رده خارج شدهاند و نیروگاههای برقآبی به خاطر خشکسالی با ظرفیت کامل کار نمیکنند.
برای مثال، در سال ۱۴۰۲، هدفگذاری برای راهاندازی بیش از شش هزار مگاوات نیروگاه جدید بود که کمتر از یکسوم آن محقق شد. آخرین بار که حکومت ایران موفق به راهاندازی ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه جدید شد، مربوط به سال ۸۹ میباشد. بعد از آن، هدفگذاری رشد تولید هرگز محقق نشد. نتیجه اینکه صادرات خالص از مثبت هشت تراوات ساعت در سال ۱۳۹۳ به یک تراوات ساعت در سال ۱۴۰۱ کاهش یافت.
افزایش واردات و تلفات
مقامهای حکومتی میگویند تراز تجارت برق کشور از تابستان گذشته در محور صفر قرار دارد. آرشیو آمارهای وزارت نیرو نیز از رشد متمادی واردات و کاهش صادرات از سال ۱۳۹۹ حکایت دارد. این وزارتخانه از خرداد ۱۴۰۲ دسترسی به گزارشهای ماهانه وضعیت این کالای مصرفی کشور را مسدود کرده است.
تلفات گسترده نیز به بحران انرژی کشور دامن میزند. طبق آمارهای وزارت نیرو و مرکز پژوهشهای مجلس ملایان، ۱۳ درصد تولید کشور در شبکه انتقال و توزیع هدر میرود. این رقم معادل ۴۰ درصد از کل مصرف خانگی در کشور است. بهرهوری پایین نیروگاههای برقی حرارتی نیز از عوامل تشدید بحران کسری این کالا میباشد.
بیش از یک دهه پیش، ایران تبدیل نیروگاههای گازی و بخاری به نیروگاههای چرخه ترکیبی را هدفگذاری کرده بود تا بهرهوری نیروگاهها از حدود ۳۰ تا ۳۳ درصد به ۴۵ درصد افزایش یابد. اما این هدفگذاری محقق نشد. بیتوجهی به انرژیهای پاک نیز مشکلساز شده است. سهم نیروگاههای خورشیدی و بادی از تولید برق تنها حدود یک درصد است. این در حالی است که ایران با ۳۰۰ روز آفتابی میتواند برای توسعه انرژی خورشیدی ایدهآل باشد.
[چرا ایران با بحران قطعی برق مواجه است؟]
ناکامی در راهاندازی نیروگاههای جدید
در سال ۱۴۰۲، هدفگذاری برای راهاندازی دو هزار و ۸۵۰ مگاوات نیروگاه جدید خورشیدی و بادی بود، اما تنها دو درصد آن محقق شد. این ناکامیها نشان میدهد که ایران نیاز به برنامهریزی و اقدامات جدیتری برای مقابله با بحران کسری برق دارد.
با توجه به وضعیت فعلی، حکومت ایران باید به دنبال راهکارهای پایدار برای تأمین الکتریسیته مورد نیاز خود باشد. بهرهوری بیشتر از منابع موجود و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر میتواند بخشی از این راهکارها باشد.
با وجود ظرفیت بالای ایران برای توسعه انرژیهای خورشیدی و بادی، برنامههای عملی در این زمینه هنوز به طور کامل اجرا نشده است. این نشاندهنده نیاز به توجه بیشتر به بهرهبرداری از انرژیهای پاک است. در غیر این صورت، مشکلات کسری برق همچنان ادامه خواهد داشت و تأثیرات منفی آن بر اقتصاد و زندگی مردم بیشتر خواهد شد.
این وضعیت اسفناک موجب وضعیتی شده است که پیشتر رسانههای حکومتی از هدررفت سالانه ۱۸۰ میلیارد دلار در بخش انرژی در حاکمیت ملایان خبر دادند.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.