وضعیت اقتصادی مردم ایران در یک سالی که گذشت

سال ۲۰۲۳ تمام شد و کوله‌بارش را به ۲۰۲۴ سپرد. در یک سال گذشته میلادی وضعیت اقتصادی ایران چگونه بوده است؟ مردم ایران در این سال تا چه میزان گرسنه‌تر شدند؟

شاید این سوال و تیتر در وهله اول کمی اغراق‌آمیز به نظر برسد. اما آمار و اعداد هیچ گاه دروغ نمی‌‌گویند. آنها راستگوتر‌ین‌ها هستند. هر چند آمار در حاکمیت ولایت فقیه دستخوش مهندسی می‌شوند. اما به همین میزان نیز شرح مبسوطی از وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم ایران می‌دهند. گرسنه‌ترشدن،‌ کوچک‌شدن سفره خانوارها، و… همگی اصطلاحاتی هستند که برای بیان وضعیت وخامت‌بار اقتصادی به کار گرفته می‌شوند.

می‌‌توان گزارشی مقایسه‌یی داد. مقایسه بین آمار و ارقام وضعیت اقتصادی بین سال پیشتر میلادی و سال ۲۰۲۳. می‌توان تنها به برسی فقر یا تورم پرداخت. اما عمق فاجعه وضعیت اقتصادی در ایران فراتر از این سخن‌هاست. [مقایسه آماری وضعیت اقتصادی در ۴۰ سال گذشته]

انگشت بر هر کجای مولفه‌‌ها و شاخص‌های اقتصادی می‌گذاریم، وضعیت از دیگری اسفناک‌تر است.

نرخ تورم

از تورم شروع می‌کنیم. طبق اخبار رسانه‌یی و اذعان اقتصاددانان، ایران در بین ۵ کشور با بالاترین نرخ تورم در جهان است. سرعت استهلاک زیرساخت‌ها از سرمایه‌گذاری پیشی گرفته است. سرعت تخریب اقتصاد کلان نیز از سرعت ساخت اقتصاد کلان پیشی گرفته است. ناترازی اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۳ هر روز بیشتر و بیشتر شد.

نرخ تورم در روزهای پایانی سال میلادی (آذرماه خورشیدی) یک رکوردشکنی از خود به جای گذاشت. نرخ تورم رسمی در آذرماه به ۴۴.۴ درصد رسید. این سخن در مورد تورم رسمی اعلامی توسط ارگان‌های آماری حاکمیت ملایان است. قطع یقین نرخ تورم واقعی بسیار بیش از این است.

اقتصاددانان جهانی این ارقام در مورد نرخ تورم در ایران را در سال ۲۰۲۳ همواره به چالش کشیده‌اند. از جمله استیو هانکه، اقتصاددان برجسته آمریکایی، از نرخ تورم ۷۲ درصدی در سال ۲۰۲۳ در ایران صحبت به میان آورده است.

رشد نقدینگی و خط فقر مطلق

در مورد رشد نقدینگی نیز وضعیت به همین منوال است. آمار منتشرشده از سوی بانک مرکزی ملایان در ماه‌های پایانی سال ۲۰۲۳ حکایت نقدینگی سرسام‌آور دارد. عبور نقدینگی از مرز هفت‌هزار تریلیون تومان. قطع یقین رشد نقدینگی باعث ضریب‌زدن به نرخ تورم در جامعه می‌شود و مردم ایران از این حیث نیز بار سنگینی را تحمل می‌کنند.

شاخص دیگر خط فقر مطلق می‌باشد. فرو غلطیدن مردم ایران به زیر خط فقر مطلق که رو به فاجعه‌یی بزرگ پیش می‌رود. قطعا وقتی از خط فقر مطلق صحبت به میان می‌آوریم، یعنی وضعیتی بسیار وخامت‌بارتر از فقر و خط فقر. خط فقر مطلق یعنی افراد توانایی تامین حداقل نیازهای اساسی برای معیشت خود را ندارند. این افراد فقیر مطلق نامیده می‌شوند.

در سال ۲۰۲۳ بنا بر آمار وزارت رفاه ملایان، ۴۰ درصد جمعیت ایران زیر خط فقر مطلق قرار دارند. به بیان دیگر ۳ تا ۴ دهک جمعیت کشور فقیر مطلق محسوب می‌شوند. به عبارت دیگر ۲۸ میلیون نفر از جمعیت ایران زیر خط فقر مطلق قرار دارند. فرشاد مومنی یک اقتصاد‌دان حکومتی نیز اعلام داشته از هر ۳ ایرانی یک نفر زیر خط فقر مطلق می‌باشد. وی اعتقاد دارد دوره ۲ برابر شدن فقر نیز در ایران به کمتر از ۳ سال رسیده است.

افقه دیگر اقتصاددان حکومتی اعتقاد دارد که ۳۰ میلیون نفر از مردم ایران زیر خط فقر مطلق قرار دارند. در همین حال بنا بر آمارهای حکومتی، ۸۰ درصد جمعیت ایران در زیر خط فقر زندگی می‌کنند. به لحاظ زمانی نیز از زمان روی کار آمدن رئیسی، جمعیت زیر خط فقر ایران تقریبا ۲ برابر شده است.

نرخ بیکاری، قدرت خرید مردم ایران در سال ۲۰۲۳ و درآمد سرانه

نرخ بیکاری،‌ یکی دیگر از معضلات جامعه ایران است که بر روی سفره مردم تاثیر گذاشته و می‌گذارد. . بنا بر اخبار رسانه‌ها و منابع آماری حکومت ایران، نرخ بیکاری در پاییز ۴۰۲، رکورد ۱۹ ساله را شکسته است.

از ۶۴.۶ میلیون نفر جمعیت بالای ۱۵ سال، در ماه‌‌های پایانی ۲۰۲۳، ۳۷.۸ میلیون نفر عملا و رسما بیکار محسوب می‌شوند. به عبارت دیگر ۵۸.۵ درصد از جمعیت در سن اشتغال در ایران بیکار می‌باشند.

قدرت خرید جمعیت ایران در سال ۲۰۲۳ یکی دیگر از شاخص‌هایی بوده است که به واسطه آن می‌توان گفت مردم ایران گرسنه‌تر شده‌‌اند. بنا بر اعلام روزنامه آرمان، از قول مراجع بین‌المللی، قدرت خرید جمعیت ایران در بین ۸۴ کشور مورد بررسی در سال ۲۰۲۳، در رتبه ۸۱ بوده است. در این آمارگیری تنها کشورهای سریلانکا، ونزوئلا و نیجریه پس از ایران بوده‌اند.

یکی دیگر از شاخص‌های گرسنه‌تر‌شدن مردم ایران در سال ۲۰۲۳، درآمد سرانه بوده است. در سال ۲۰۱۳ درآمد سرانه جمعیت ایران معادل ۳۰ میلیون تومان بوده است. این شاخص در سال ۲۰۲۳ به ۲۰ میلیون تومان کاهش یافته است. این بدان معناست که قدرت خرید مردم کاهشی بسیار چشمگیر داشته است.

نگاهی کلی به آمار و ارقامی که فوقا نیز ذکر شد که از فیلتر سانسور و مهندسی رد می‌شوند. بدون نیاز به علم تخصصی در مورد اقتصاد معیشتی در ایران، شاخص‌ها به روشنی نشان می‌دهد که سفره ایرانی‌های در سال ۲۰۲۳ کوچک و کوچکتر شده است. به بیان دیگر جمعیت ایران نه یک گام، که چندین و چند گام به سوی گرسنه‌تر‌شدن برداشته‌اند.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)