نهم نوامبر ۱۹۸۹ (۱۸ آبان ۱۳۶۸) دیوار برلین فرو ریخت و گرچه فقط در آجر و خشت و بتون فروریخت، اینجا و آنجا پیچید ‌. برای بررسی همه جانبه این موضوع، می‌توان به گذشته‌های دور تر هم رفت، دورانی که سوسیالیست‌های آلمان، فعال بودند، پیش از رزا لوکزمبورگ و کارل لیب‌کنشت که حدود صد سال پیش به قتل رسیدند، زمانیکه حزب کارگران سوسیال دموکراتیک آلمان و امثال فردیناند آگوست به‌بل (شخصیت برجسته آن جنبش) بر سر زبان‌ها بود، همچنین، وقایعی که در روسیه زمان لنین گذشت که علاوه بر او، و تروتسکی، منشویک‌هایی مانند ژولیوس مارتوف هم در صحنه بودند. همچنین وقایع اتفاقیه بعد از لنین و استالین، آنچه در مجارستان، لهستان، رومانی و چکسلواکی سابق گذشت و بطور خاص، بهار پراگ و وقایع زمان دوبچک… و نیز، ایده میخائیل گورباچف که در سال ۱۹۸۵ در اتحاد شوروی (سابق) به رهبری رسید و اعلام کرد که خواهان پایان دادن به جنگ سرد است.در گفت‌و‌شنود با آقای دکتر قصیم از پیش‌زمینه‌های بحث و آنچه بر شمردم می‌گذریم و می‌پردازیم به دیوار برلین که بیش از سی سال از فروپاشی آن می‌گذرد…

نخستین‌بار در آستانه سی‌امین سالگرد فروپاشی دیوار، با دکتر قصیم صحبت کرده بودم، آخرین ملاحظات ایشان را هم (در مورد آن واقعه) آورده‌ام.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)