آخرین امیدهای برجام بیفرجام
با وجود تبلیغات رسانهیی فراوان در اردوی حکومت ولایت فقیه، اما دادههای طرفهای بینالمللی، بخصوص در سمت آمریکا نشان میدهد که فرجامی برای برجام در چشمانداز نیست.
در ماههای اخیر رسانههای حکومت ولایت فقیه و بوقهای رسانهییاش، اصرار عجیبی دارند مبنی بر اینکه هنوز برای برجام نفسی باقی مانده است.
امری که از سوی ایالات متحده انکار میشود، اخیرا ودانت پاتل، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که «فعلا چیزی برای اعلامکردن وجود ندارد و هیچ گزینهیی از روی میز کنار نرفته است».
پاتل ضمن اشاره به دخالتهای حکومت ایران در جنگ روسیه علیه اوکراین افزود «مسلما این رخدادها رویکرد ما را تغییر خواهد داد».
اما در این بین برخی از مهرههای حکومت ولایت فقیه، تاکید بر «بازبودن درهای دیپلماسی» از سوی غربیها را نشانهیی از تغییراتی در این زمینه قید کرده و اظهار امیدواری میکنند که به زودی مذاکرات از سر گرفته خواهد شد.
برجام و آمریکا در هالهیی از ابهام
اما در جبهه دیگر یعنی آمریکا، موضوع کماکان در هالهیی از ابهام میباشد. پس از جلسه اخیر دولت بایدن با سناتورهای آمریکا، سناتورها نسبت به زندهشدن برجام اظهار ناامیدی کردند.
از جمله سناتور جاش هاولی اعلام کرد دولت آمریکا «در حال بررسی ورود مجدد به برجام و یا هر چیز دیگری هستند اما این اتفاق نمیافتد و این فقط یک جور درجازدن است».
هاولی جلسه مزبور را «فاقد محتوا» توصیف کرد و افزود «آنها (دولت بایدن) در واقع چیز زیادی برای گفتن در مورد این موضوع نداشتند».
سناتور دیگر، جیم ریش نیز اعلام کرد که دولت آمریکا به سیاست جامعتری در مورد ایران، نسبت به ۶ ماه قبل که بایدن اعلام کرد برجام مرده است، نزدیکتر نشده است. [روسیه هم اعتراف کرد که برجام مرده است!]
وی ضمن اشاره به توقیف کشتیها توسط حکومت ایران، هدفقرار دادن شهروندان آمریکایی در منطقه، حمایت از گروههای شبنه نظامی و حمایت حکومت ایران از روسیه، توافق احتمالی پیش رو را، توافقی دانست که باید فراتر از یک مذاکره هستهیی و شامل تمامی این موارد باشد.
از سوی دیگر در هفتههای اخیر تروئیکای اروپایی، آن طور که وال استریت ژورنال فاش ساخت در پی آنند تا روند مکانیسم ماشه را علیه برنامهی هستهیی حکومت ایران فعال سازند که این میتواند به معنای میخ آخر به تابوت برجام باشد.
گروسی: شانی احیای برجام برابر با صفر
در این بین طرف دیگر ماجرا، یعنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی که میتواند تاثیر جدی در روند مذاکرات داشته باشد، نیز بر ادامه روند بیسرانجامی برجام تاکید دارد.
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس که در هفتههای اخیر در مورد همکاری حکومت ایران برای نصب دوربینهای نظارتی آژانس، اظهار خوشبینی کرده بود اما در روز یکشنبه ۲۴ اردیبهشت اعلام کرد که احتمال بسیار کمی برای احیای سریع توافق هستهیی ایران به شکل گذشته وجود دارد و احتمال احیای برجام در صورت عدم همکاری حکومت ایران با آژانس را برابر با صفر دانست.
با توجه به اظهاراتی که به عقیمماندن احیای مذاکرات تعبیر میشوند و از سوی دیگر تاکید بر «باز بودن درها دیپلماسی»، برخی از تحلیلگران بر این باورند که غرب، در حال پیشبرد سیاست ابهام در رابطه با برنامه هستهیی حکومت ایران و دیگر فعالیتهای مخربش میباشد.
اما سیاست ابهام، همچنان که در جبهه حکومت ایران نمیتواند سیاستی راهبردی باشد، در سمت مقابل، یعنی در جبهه آمریکا نیز همین طور است.
یعنی در حالی که آمریکای بایدن میرود تا به سال جدید میلادی و سال انتخابات ریاست جمهوری آمریکا قدم بگذارد، دولت بایدن نمیتواند، به سادگی از کنار موضوع پروندهی هستهیی حکومت ایران رد شود.
یکی از قولهای انتخاباتی جو بایدن، تعیین تکلیف برنامهی هستهیی حکومت ایران بود و بلاتکلیفی و ابهام در این زمینه میتواند زمینهساز مشکلات زیادی برای بایدن شود.
در این بین نباید از یک موضوع اساسی غافل ماند و آن اینکه با توجه به عملکرد مخرب حکومت ایران در زمینههای مختلف و اجماع جهانی علیه این سیاستها، چنانچه امیدی، به دمیدن در کالبد بیجان برجام باشد، قطعا در آن هنگامه، این کشورهای غربی هستند که دست بالا را در مذاکرات دارند.
با تمامی این اوصاف نمیتوان تبیینی نهایی از وضعیت برجام از هم اکنون ارائه داد، باید منتظر ماند و تحولات آتی را دید، خاصه آنکه تحریمهای موشکی حکومت ایران در اکتبر ۲۰۲۳ پایان مییابد.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.