روزهایی را پشت سر گذاشته‌ایم که آلودگی هوا به بالاترین میزان رسیده است. شهرهای مختلف از جمله تبریز، ساوه، اراک، اصفهان، تهران، ماهشهر، اردکان، اهواز، قزوین، سوسنگرد، شوشتر مدت‌هاست در انحصار هوای ناسالم بوده‌اند و این به معنی به خطر افتادن بیش از پیش کودکانی است که از حق اساسی هوای سالم و محیط زیست پاک محروم شده‌اند.

از جنینی که در رحم در حال رشد و نمو است تا نوجوانی که در این هوای آلوده نفس می‌کشد، از تبعات بی‌شمار این هوای آلوده مصون نیست. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد که آلودگی هوا با نارسایی در رشد مغزی جنین، وزنِ کم هنگام تولد، زایمان زودرس، مرده‌زایی و مرگ و میر نوزادان ارتباط مستقیم دارد. علاوه بر این، آلودگی هوا رشد و کارایی ریه در کودکان را متاثر و آنها را در برابر بیماری‌هایی مانند عفونت‌های تنفسی، برونشیت و آسم آسیب‌پذیرتر می‌کند؛ چراکه کودکان سریع‌تر از بزرگسالان نفس می‌کشند و در هر واحد وزن بدن، هوای بیشتری را استنشاق می‌کنند. تشدید علائم اضطراب و افسردگی در کودکان، افزایش احتمال ابتلا به سرطان در کودکان، اختلال در رشد ذهنی و حرکتی، اختلال‌های رفتاری و افزایش بیماری‌های قلبی و عروقی، دیابت و سکته در بزرگسالی نیز از دیگر عواقب نگران‌کننده‌ی این وضعیت است.

در سال ۱۳۹۶ قانون ملی هوای پاک تصویب و وظایف دستگاه‌های مسئول در ۳۴ ماده مشخص شد. اما گزارش دیوان محاسبات در سال ۱۴۰۰ نشان داد تنها ۱۰درصد از تکالیف قانونی اجرا شده است. آلودگی هوا دلیلی جز چندین دهه سوء مدیریت و بی‌کفایتی جمهوری اسلامی ندارد. این وضعیت تا آنجا پیش رفته که در رسانه‌های حکومتی از اخبار مرتبط در شهرهای مختلف حساسیت‌زدایی شده و مطالب به توصیه‌ها‌ی مشاوران تغذیه برای مصرف دمنوش و میوه برای مقابله با اثرات هوای آلوده تقلیل پیدا کرده است.

وارونگی دما و سکون جوی از ویژگی های اقلیمی ایران است و هر ماده آلاینده‌ای وارد جو شود به سختی پراکنده خواهد شد. با این حال این موضوع هرگز مورد توجه حکومت جمهوری اسلامی نبوده است. جمهوری اسلامی در حالی از گسترش مرزهای استراتژیک خود و بدل شدن به قدرت اول منطقه سخن می گوید که سلامت مردم برایش اهمیتی ندارد و در سیاست‌ها و اقدامات آن نشانی از گسترش حمل و نقل عمومی پاک و دسترس‌پذیر، استفاده از انرژی‌های تجدید‌پذیر در صنایع، حذف صنایع تخریب‌کننده‌ی محیط زیست و تجدید نظر در برنامه‌های انتقال آب که پوشش گیاهی و توان اکولوژیک محیط زیست را به شدت کاهش داده، نیست. در عوض هزینه‌های هنگفت نظامی به قیمت کاهش بودجه‌ی عمومی، غارت و تخریب منابع طبیعی، تعریف پروژه‌های سودآور برای نهادهای نظامی مانند سپاه اما بدون نفع عمومی، مانند ساخت سد، اتوبان و پل را در دستور کار قرار داده است.

متاسفانه آمار دقیقی از کودکانی که قربانی آلودگی هوا هستند، در دست نیست؛ اما به گفته‌ی رئیس گروه سلامت و تغییر اقلیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سالانه بیش از ۲۰ هزار کودک و بزرگسال از ساکنان ۲۷ استان کشور بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند و دور از انتظار نیست که آمار واقعی بسیار بیش از این باشد. برای حکومت کودک‌کشی که دشمن زندگی است، نادیده گرفتن حق کودکان برای برخورداری از هوای پاک و سالم در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها تعجبی ندارد.

جمهوری اسلامی از اولین روزهای استقرارش تا امروز، آشکارا ناقض حقوق کودکان بوده است. حق هوای پاک به عنوان یکی از حقوق اساسی کودکان و بزرگسالان، مطالبه‌ای انقلابی است که جز با سرنگونی جمهوری اسلامی قابل پیگیری و تحقق نیست.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)