زنان سرپرست خانوار محصولی جدید در جامعه ایران

معمولا در جوامع مرد سالار مثل ایران مردان نان آور خانواده بوده و زنان بکار خانه داری مشغولند اما کارنامه ۴۲ سال حاکمیت ولایت فقیه در جامعه ایران نشان می دهد که  بدلیل فقر و بیکاری و فساد ناشی از تبعیض و نابرابری بسیار زیاد طبقاتی، زنان سرپرست خانوار خارج از عرف و سنت حاکم بر جامعه به کار پرداخته و مسئولیت نان آوری خانواده را بالاجبار برعهده گرفته اند.

این زنان بویژه طی سه سال گذشته فشار طاقت فرسایی در ابعاد مختلف اجتماعی و روانی و اقتصادی را تحمل کرده اند.[زندگی زنان سرپرست خانوار در گودال‌ها و کانال‌ها]

بسیار مشکل است که در اینجا بتوانیم به همه ابعاد مشکلات زنان سرپرست خانوار در ایران بپردازیم. اما با نگاهی گذرا به واقعیت جامعه ایران، به فاجعه ای دردناک از ستم و جفایی که در حق این زنان شده پی می‌بریم. زنان سرپرست خانوار در نقش پدر، مسئولیت اداره‌ی معیشت و زندگی روزمره، تربیت فرزندان و تصمیم گیری‌های جدی و حیاتی خانواده را یک تنه به دوش می‌کشند.

درباره؛ زنان سرپرست خانوار بیشتر بخوانید

زنان سرپرست خانوار و چنگال بی رحم فقر و بی عدالتی!

بار این مسئولیت در نبود امکانات و در فقر و تنگدستی و فشارهای اجتماعی، زنان سرپرست خانوار را در معرض آسیب های جدی روانی و اجتماعی قرارداده است.

مشکلات معیشتی، فشارهای روانی، دید منفی اجتماعی نسبت به زنان سرپرست خانوار در جامعه‌ای با فرهنگ مرد سالار و حاکمیتی زن ستیز، نگرانی و اضطراب نسبت به آینده تیره و تار، ناامیدی، تنهایی و احساس طرد شدگی از جامعه این زنان را در انزوای کامل و شکننده‌ای قرار داده است.

احساس تحقیر و طرد شدگی زنان سرپرست خانوار

زن ۵۳ ساله سرپرست خانواری در مصاحبه با فصلنامه دانشگاه الزهرا میگوید ؛ «احساس تحقیر شدن می‌کنم، جوری شدم که دیگه به کسی اعتماد ندارم. چرا باید بد نگاهم کنند، مگر فرق من با زن‌های دیگر چیه، چون که بدبختم، باید کسی به خانه ام نیاد حتی اگر از لحاظ مالی هم تکمیل بشم، چون دیگران حس خوبی نسبت به من و بچه‌هام ندارند، احساس یک زندگی راحت نمی‌کنم». .

در چنین شرایطی در هر جامعه‌ای بنا بر اصول اجتماعی و حقوق انسان دوستانه کمترین تلاش  اینست که زنان سرپرست خانوار بایستی توسط نهادها و ارگانهای حکومتی مورد حمایت قرار گیرند. [زنان سرپرست خانوار اولین قربانیان کرونا]

ارگان‌های حمایتی صوری در نظام ولایت فقیه

در حاکمیت ولایت فقیه بطور صوری نهادهای حمایتی اجتماعی از قبیل کمیته امداد و بهزیستی و نهادهای حمایتی دیگر همچون تأمین اجتماعی را برای رسیدگی به  نیازهای این زنان و فرزندان آنها فراهم کرده‌اند،  اما از آنجایی که که در این نظام  عمده هزینه ها به سرکوب و جنگ افروزی و تروریسم اختصاص میابد سهم بسیار ناچیزی بابت حمایت از زنان سرپرست خانوار اختصاص یافته است. [وضعیت زنان کارگر در حکومت ولایت فقیه + ویدئو]

بنا به گزارش تجارت نیوز ۴ مهر ۱۴۰۰ مبلغ ۱۲۵ میلیارد تومان یعنی برای هر خانواده ۳۵هزار تومان (معادل ۱.۳ دلار ) در نظر گرفته شده است.

آمار دردناک فقر و تنگدستی زنان سرپرست خانوار

نگاهی به آمار در این رابطه، دردناک بودن این موضوع را بیشتر برملا می کند.

بر اساس گزارش  روزنامه حکومتی همدلی ۲۸ مهر ۱۴۰۰ «نزدیک به نیمی از زنان نان آور خانواده در دسته فقیرترین افراد جامعه قرار دارند. بر اساس آمارها، در بین دهک ها، در دهک یک (فقیرترین) حدود ۴۵ در صد از سرپرستان خانوار، زنان هستند.

در دهک دو ۲۲.۴ در صد، در دهک سوم ۱۶.۹ درصد و در دهک چهارم ۱۲.۶ و در دهک پنجم نیز ۹.۶ در صد از سرپرستان خانوار، زنان هستند».

این گزارش می افزاید: «در صد بالای زنان سرپرست خانوار در دوره‌ی کرونا بیشترین آسیب را از تعدیل و بیکاری در نهادهای اقتصادی دیده اند».

بنا به گزارش همین روزنامه: «براساس آمارهای رسمی، در آخرین آمار اعلام شده از ۲۵ میلیون و ۶۸۵ هزار سرپرست خانوار، حدود سه میلیون و ۵۱۷ هزار نفر از آنان معادل ۱۴ درصد کل سرپرستان خانوار، زنان بوده اند».

نیروی تغییر این وضعیت

اما زنان ایران این صحنه ها را تحمل نکرده و تسلیم این شرایط نشده و در صحنه اجتماعی طی قیام های ۹۶ و ۹۸ و اعتراضات اخیر از جمله اعتراض معلمین بر این ستم شوریدند و  برای هویت خود جنگیدند و در جلوداری صفوف معترضین پیشگام بودند. [زنان، حذف شدنی نیستند!]