با وجود غنی سازی ۶۳ درصدی، مذاکرات برجام در چه وضعیتی قرار دارد؟
غنی سازی ۶۳ درصدی در حالی در برنامه هستهای ایران رسانهای شد که دور چهارم مذاکرات برجام، برای توقف نقض تعهدات ایران و شاید لغو تحریمها ادامه دارد. با وجود غنی سازی ۶۳ درصدی، دور چهارم مذاکرات برجام در چه وضعیتی قرار دارد؟
بعد از دور سوم مذاکرات همه طرفها از پیشرفت مذاکرات خبر میدادند اما از ابتدای دور چهارم مذاکرات، میتوان گفت دیگر از اخباری از این دست خبری نیست. [دور چهارم مذاکرات برجام]
اخباری که از سوی آمریکا یا برخی کشورهای اروپایی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتشر میشود گویای تضادها و گرههای کور بسیاری است که زمان درازی نیاز دارد تا باز شوند.
یک فریب رسانهای از سوی ایران
در دور چهارم مذاکرات، حکومت ایران از ابتدا سعی کرد تا چهره مناسبی از این روند مذاکرات ارائه دهد.
عراقچی نماینده نظام در این مذاکرات اعلام داشت که آمریکا پیشنهاد داده بسیاری از تحریمها را بردارد اما این کافی نیست.
سعید خطیبزاده؛ سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز پیش و در حین مذاکرات اعلام کرد آمریکا لغو بخش عمده آنچه را که ضروری میدانیم قبول کرده است.
اما به نظر میرسید این یک شانتاژ رسانهای از طرف ایران بود که از بالاتر میرسید چرا که پیشتر از این دو، رئیس آنها یعنی حسن روحانی این کلیدواژه را استفاده کرد.
روحانی در ۱۸ اردیبهشت اعلام کرد «تقریبا همه تحریمهای اصلی و اصولی برطرف شده و مذاکرات برای برخی جزئیات ادامه دارد.»
واقعیت متفاوت بر روی زمین
اما شروع دور چهارم مذاکرات نشان داد که این سخنان و موضعگیریهای مقامات ایران یک کر هماهنگ برای اثرگذاری بر روند مذاکرات است.
وقتی همه طرف در دور چهارم، بر دور میز وین نشستند حباب رسانهای روحانی و کارمندانش ترکید. خبرها متناقض و بعضا متضاد با آنچه بود که توسط مقامات ایران رسانهای میشد.
وندی شرمن؛ معاون وزیر خارجه آمریکا روز جمعه و در روز شروع دور چهارم مذاکرات از «راه درازی» برای رسیدن به توافق خبر داد.
از آمریکا یک سخن دیگر نیز رسید که آن نیز در تضاد با اظهارات سران ایران بود. این سخن از جانب جن ساکی؛ سخنگوی کاخ سفید ایراد شد.
ساکی نیز در روز جمعه اعلام کرد «آمریکا تحریمها علیه ایران را تنها در صورتی رفع خواهد کرد که این کشور به طور کامل به تعهدات خود ذیل برجام برگردد» و مذاکرات را «چالشبرانگیز و طولانی» پیشبینی کرد.
نابودسازی سانتریفیوژهای پیشرفته
تقریبا همزمان واشنگتنپست نیز در تعارض با چراغهای سبز از جانب ایران، خبر داد که «آمریکا و اروپا خواهان نابودسازی سانتریفیوژهای پیشرفته رژیم ایران هستند».
اما این تنها چراغهای سبز نبود که از سوی ایران ارسال میشد. برخی چراغها نیز قرمز بودند.
مجتبی ذالنوری؛ رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس که پیش از این سالها جانشین نماینده ولیفقیه در سپاه پاسداران بوده، این چراغ قرمز را نشان داد.
وی همزمان با حسن رورحانی در ۱۸ اردیبهشت اعلام کرد «اگر مذاکرات وین به نتیجه نرسد دوربینهای آژانس سوم خرداد خاموش میشوند».
اما بعد از آن و در راستای عقبنشینیهای ایران برای دستیابی به توافق ایدهآلش یعنی برجام۲۰۱۵، برخی دیگر، سخن از تمدید توافق با آژانس گفتند.
در روز ۱۸ اردیبهشت همچنین انریکه مورا؛ نماینده اتحادیه اروپا در این مذاکرات نیز، در توئیتی از این خبر دارد که «زمان به نفع مذاکرات پیش نمیرود».
اتهامزدن به یکدیگر
وانگ کونگ نماینده چین در سازمانهای بینالمللی نیز همزمان با مورا کلیدواژهای را به کار برد که نشان از تضادهای عمیق در مذاکرات است.
نماینده چین از «اتهامزدن به یکدیگر» در مذاکرات خبر داد که این اتهامزنی نمیتواند جز میان آمریکا و ایران، محل اعراب بین کشورهای دیگر باشد.
همزمان سازمان امنیت آلمان از تلاشهای رژیم ایران به منظور دستیابی به فناوری کشندهترین سلاحهای جهان خبر داد.
سونامی تناقض و تضاد در بین اخبار همچنان ادامه پیدا کرد وقتی که جواد ظریف در سالروز خروج آمریکا از برجام گفت «وظیفه احیای برجام بر عهده آمریکا است».
در خارج از میز برجام در وین نیز مواضع بسیار متفاوتند. در ۲۰ اردیبهشت هایکو ماس وزیرخارجه آلمان از ضرورت تسریع در مذاکرات خبر داد.
اما این کثرت تناقض و تضاد در مذاکرات به چه دلیل است؟ ایران اصرار دارد تمامی تحریمهای هستهای، موشکی، حقوقبشر، منطقهای و تحریمهای لیستگذاری بیت خامنهای و سپاه پاسداران یکجا برداشته شوند در حالی که هیچ کدام به غیر از تحریمهای هستهای ربطی به برجام ندارند. [لغو تمامی تحریمها چرا همیشه از سوی حکومت ایران طرح میشود؟]
آمریکا نیز حاضر نیست این را بپذیرد هر چند به وضوح آن را به زبان نمیآورد اما از بین اظهارات مقامات آمریکایی میتوان متوجه این منظور شد.
ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در ۲۰ اردیبشهت اعلام داشت که «برجام مانع اعمال تحریمهای حقوقبشری و تروریسم در مورد ایران نیست».
ترجمان ساده این سخن یعنی آنکه آمریکا حاضر نیست تحریمهای غیرهستهای ایران را بردارد.
اما در بین این اظهارات متضاد خبر از آن رسید که احتمال دارد توافق موقت سهماهه بین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران تمدید شود.
این خود به معنای فرسایشی و ادامهدار شدن مذاکرات است که خلاف خواست خامنهای بود که به طور صریح بر آن تاکید کرد.
غنی سازی ۶۳ درصدی
این فرسایش را ند پرایس؛ سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، اینگونه در ۲۱ اردیبهشت عنوان کرد «در مذاکرات وین در همان نقطه هفته گذشته قرار داریم و شکاف قابل توجهی وجود دارد».
تضاد بعدی را وزارت خارجه فرانسه برجسته کرد و هشدار داد زمان کمی برای احیای برجام باقی مانده است.
در همین روز بنبست دیگری در مذاکرات ظاهر شد وقتی خبر رسید که آمریکا با لغو تحریمهای۵۰۰ فرد و نهاد ایران صریحا مخالفت کرده است.
تناقضات و تضادها همچنان بر روی دایره میریخت که تضاد یا مانع دیگری از راه رسید. غنی سازی ۶۳ درصدی اورانیوم در نطنز که گزارش آن را آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ۲۱ اردیبهشت منتشر کرد. [تولید بمب اتمی همراه با مذاکرات برجام]
شاید بتوان گفت انتشار خبر غنی سازی ۶۳ درصدی در نطنز برگ فشاری برای دست بالا در چانهزنی در مذاکرات برجام برای ایران است اما یک نکته را نیز نباید از نظر دور داشت.
زمان صادقتر از مخالفان و موافقان احیای برجام و اخبار است و روزی به کارش پایان خواهان داد وقتی در بین انبوه تضادها و تناقضات درگیر شود و بعد از انتخابات ریاستجمهوری در ایران، سپاه بر راس مجریه تکیه بزند.
در آن روز شدت تضادها و تناقضات شاید به حدی برسد که بایدن ترجیح دهد به سیاست سلف خویش، یعنی سیاست حداکثری ترامپ برگردد.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.