مریم خاتون ملک‌آرا 

 اولین فرد ترنس‌ ایرانی تاثیرگذار در تاریخ ایران پس از انقلاب

 

مریم خاتون ملک‌آرا در سال ۱۳۲۹ در آبکنار بندر انزلی متولد شد. او اولین فرد ترنس‌ ایرانی تاثیرگذار در تاریخ ایران پس از انقلاب است. اولین تلاش‌های ملک‌آرا برای انجام جراحی تایید جنسیت درتاریخ ثبت شده دیدار او با ملکه وقت، فرح پهلوی در سال ۱۳۵۳ بوده است. در آن دیدار فرح پهلوی به او پیشنهاد می‌دهد افراد ترنس دیگری را پیدا کند تا «با تشکیل یک انجمن امتیازاتی برای آن‌ها در نظر گرفته شود» اما این پیشنهاد به سرانجام نمی‌رسد. 

 

ملک‌آرا که خود را فردی مذهبی می‌دانست و به دنبال حکم شرعی بود، بارها با اشخاص بلند پایه مذهبی دیدار کرد و به پیشنهاد آن‌ها چندین بار برای آیت الله خمینی که مرجع تقلید شیعیان بود نامه نوشت و از آن‌ها درخواست مجوز شرعی برای انجام جراحی  کرد. او می‌گوید برای آیت الله خمینی نوشتم :«مادرم برای من تعریف کرده که در ۲ سالگی من با گچ خودم را مثل زنان آرایش می‌کردم» اما جوابی که دریافت می‌کرد حکمی بود مرتبط با افراد بیناجنسی و به او پیشنهاد شده بود که عمل انجام دهد و جنسیت خود را با یک «زن» مطابقت دهد و تکالیف شرعی یک زن را بر او واجب دانسته بود. 

 

او که ناامید نمی‌شد به پاریس رفت تا با آیت الله خمینی دیدار کند اما موفق به بیان درخواست خود نشد. سرانجام ملک‌آرا در سال‌های ۱۳۶۵ با سختی بسیار توانست در جماران با آیت الله خمینی دیدار کند و با او درباره جراحی تائید جنسیت صحبت کند. آیت الله خمینی پس از مشورت با سه تن از پزشکان مورد اعتماد خود فتوای این عمل را می‌دهد.او اولین فرد ترنس شناخته شده پس از انقلاب است و همچنین اولین شخصی است که توانست با حکم پزشکی قانونی عمل باز تائید جنسیت را انجام دهد. 

 

مریم خاتون ملک‌آرا در این راه سختی‌های بسیاری کشید. او می‌گوید: «از زمان کودکی وقتی که به یاد داشتم خودم رو یک زن می دانستم و از پوشیدن شلوار و لباس‌های مردانه تنفر داشتم. اسم من فریدون ملک‌آرا بود و با شناسنامه مردانه زندگی می‌کردم». وی که پس از پایان تحصیلاتش در اداره رادیو و تلویزیون ایران کار می‌کرد پس از انقلاب از شغل خود اخراج شد و دوباره مجبور به پوشیدن لباس منتسب به مردانه شد. به اجبار به او تستسترون و هورمون‌های منتسب به مردانه تزریق شد و تحت درمان‌‌های اشتباه روانپزشکان قرار گرفت.

 

او حتی پس از دریافت فتوای مورد نظرش تا سال‌ها نتوانست عمل تائید جنسیت انجام دهد. وی در این خصوص می‌گوید: «در طی این سال‌ها هر ارگان و نهادی جلوی پای من مشکلی اضافه می‌کرد تا این که در سال ۱۳۸۱ در سن پنجاه و یک سالگی عمل من انجام گرفت. تا قبل از عمل هم مثل یک زن و با حجاب اسلامی زندگی می‌کردم. در سال ۱۳۸۰ که باید برای عمل به تایلند سفر می‌کردم مجدداً بعد از بیست سال مجبور به پوشیدن لباس مردانه شدم تا بتوانم با گذرنامه خودم از کشور خارج شوم که این موضوع برای خود داستان سختی داشت».

 

او هرگز از امکانات و استاندارد‌های موجود در ایران برای انجام عمل تائید جنسیت راضی نبود و برای  بهتر کردن این شرایط نهایت تلاش خود را کرد. مریم ملک‌آرا «انجمن حمایت از بیماران مبتلا به اختلالات هویت جنسی ایران» را در سال ۱۳۸۶ با کمک چند تن از پزشکان برای حمایت از افراد ترنس در ایران ثبت کرد. مریم خاتون ملک‌آرا در ۶ فروردین ۱۳۹۱ در خانه بر اثر سکته درگذشت و در محل تولدش به خاک سپرده شد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)