در روزهای گذشته سیل مناطق وسیعی در غرب و جنوب افغانستان را در برگرفت و تاکنون ۲۴ نفر جان‌شان را از دست داده­ و صدها نفر آواره شده‌اند. ولایت‌های هرات و غزنی بیشترین آسیب را در اثر سیل اخیر متحمل شد‌ه‌­اند و سیلاب خسار‌ت‌­های مالی فراوانی را در این دو ولایت بر جای گذاشته است.

اما در این میان یکی از کهن‌ترین و با ارزش‌ترین بناهای تاریخی افغانستان به نام «منار جام» یا «مناره جم» در خطر تخریب قرار دارد. سه روز پیش خبرگزاری پامیرنیوز فیلمی در توییتر منتشر کرد که سیلاب با قدرت از کنار این مناره تاریخی می‌گذشت و آب پایه این بنا را در بر گرفته بود. همچنین گفته می‌شود دیوارهای اطراف مناره بر اثر برخورد شدید سیلاب دچار آسیب‌ شده است.

منار جام، در ولایت غور و در روستایی به نام «جام» قرار دارد. نقطه‌ای که منار جام در آن ساخته شده است، محل تلاقی دو رود «جام» و «هریرود» است. این مناره زیبا حدود ۶۴ متر ارتفاع دارد و بیش از ۸۰۰ سال پیش در دوران سطلنت سلطان غیاث­الدین غوری ساخته شده است و از مهم‌ترین معماری دوران غوریان به حساب می‌آید. این بنای کهن، دومین مناره بزرگ خشتی جهان است و سال ۲۰۰۲ توسط سازمان یونسکو در فهرست میراث جهانی ثبت شد.

اکنون این بنای تاریخی در خطر تخریب قرار دارد و ظاهرا عزم جزمی برای جلوگیری از خسارات بیشتر و تخریب آن وجود ندارد. در روزهای اخیر بی‌توجهی به این بنا اعتراضات فراوانی را در شبکه­های اجتماعی افغانستان نسبت به عدم رسیدگی دولت به منار جام در پی داشت.

ظاهرا نه تنها در میان دولت‌­مردان افغان، بلکه در میان جامعه جهانی نیز اراده­ای راسخ برای رسیدگی و جلوگیری از تخریب این بنا وجود ندارد. سازمان یونسکو بارها در مورد خطر آسیب­‌دیدگی و تخریب این بنا و عدم رسیدگی دولت به آن به تذکر داده است.

در ماه فوریه ۲۰۱۹ نمایندگان ولایت غور، اعلام کردند که منار جام با خطر نابودی و تخریب روبه‌رو است، اما به نگرانی­‌های آنها اعتنایی نکرد. علاوه بر بلایای طبیعی، یکی دیگر از خطراتی که منار جام را تهدید می­کند، دزدیدن خشت‌های تزئینی آن است.

اکنون ۳۰۰ امدادگر با دستان خالی برای جلوگیری از تخریب منار جام دست به کار شده‌‌اند. ظاهرا این بنای کهن تاریخی و فراموش شده در افغانستان، کلیسای نُتردام در پاریس نیست تا جامعه جهانی، رهبران سیاسی و میلیاردها برای نجات آن به جنب و جوش و تکاپو بیافتند. در شهر عشاق واقع نشده تا همه با آن عکس یادگاری داشته باشند و برایش مرثیه­سرایی کنند.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)