تلویزیون بی بی سی فارسی فیلم مستندی ساخته و پخش کرده دربارۀ فرهاد، خوانندۀ معترض در حکومت پیشین. بعضی شعرها از شاملو و بعضی آهنگنها از منفردزاده. نکات بسیار جالبی از سیر زندگی و اخلاقیات و مبارزات و ترانه‌های فرهاد. از جمله ترانه‌ای بنام جمعه که در سوک چریکهای سیاهکل اجرا شده بوده است؛ و هم ترانه‌های انقلابی پس از پیروزی انقلاب.

آقای آهنگساز در مصاحبۀ خود با نوعی رضایت خاطر از این فعالیتهای خود حرف میزند. مصاحبه‌گر از او نمیپرسد حالا چه احساسی دارید و آیا فکر میکنید این کارها منهای وجه هنری‌اش از نظر سیاسی هم درست و مفید بود یا نه. البته جائی هم انگار برای این پرسش نیست چون نوع گفتار هیچ رنگی از پشیمانی یا خطا در خود ندارد.

وقتی کمی کمتر از نیم قرن بعد از آن حادثه، خانم اشرف دهقانی لوگوی سایت خود را گذاشته است “رستاخیز سیاهکل” بعید نیست دیگرانی هم که برای آن آهنگ و ترانه ساختند همین اعتقاد را داشته باشند. چند جوان خام که آواز دهل چریکبازیهای امریکای جنوبی و آسیای شرقی را از دور شنیده بودند حمله کردند به یک پاسگاه که چند سرباز و ژاندارم دهاتی بدبخت تر از خودشان در آن بودند. حتی اگر مبارزۀ برای براندازی آن حکومت هم درست بود و حتی اگر مبارزۀ مسلحانه راه درست رسیدن به آن مقصد بود باز هم سیاهکل یک حرکت بچه‌گانه و ناشی از یک دنیا گیجی و گولی بود.

البته میتوان هنر را از سیاست جدا کرد. اشکالی ندارد کسی بگوید شعر فلان شاعر زیباست یا تکنیک فلان خواننده خوب است، حتی اگر در ستایش یک چریک بوده باشد (که هر چقدر هم خوش قلبی برای او باور داشته باشیم ده یک میزان نادانی‌اش نمیشود). اما اگر رفتیم سراغ گزارش زندگی یک شاعر مبارز یا یک خوانندۀ سیاسی و شرح کشاف‌ چریک‌ستائی او، بد نیست کلامی هم در اطراف این بگوئیم که چه در مغز اینها میگذشت و چرا و چه قضاوتی ما در این باره الان داریم. و این که آیا سهمی از مسئولیت آنچه در این همه وقت بر این ملت رفته است هم بر دست و دوش آنها سنگینی میکند یا نه.

البته گویا این فیلم هنوز تماماً نشان داده نشده. بمانیم و ببینیم نیمۀ دیگر آن حاوی چیست.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)