چند سال پیش(ویژه انقلاب57)زن و حجاب
اززمان مشروطیت تاکنون یک صدسال می گذرد؛ودمکراسی همچنان درکشور ما (ایران)عقیم است!
نویسنده وگردآورنده ی این مجموعه،درقبل وبعدازانقلاب فعال بوده وموضع دارد. بر اساس شناخت واطلاع خود،گزینش هایی ازمطبوعات راانتخاب وکنارهم گذاشته است.موضوعات،حرفهاواتفاقاتی که اگرخوب دقت شود،تکرارومشابه اش رادراین37 سال خواهیم دید.دربطن خودحرفهاداردکه بدون هیچ تحلیلی آشکارمی شود.
مطالب زیرعیناازروزنامه های آیندگان،اطلاعات،کیهان وبرخی نشریات در دسترس، از تاریخ16دی ماه1357(پس از پایان اعتصاب مطبوعات)تاپیروزی انقلاب در22بهمن،نت برداری شده است.
درموضوعاتی چون:حجاب،حکومت اسلامی،روشنفکران،روحانیون،احزاب، ساواک، زندانی،شکنجه،حرفهای مردم و…دسته بندی شده تاخواننده سهل وآسان به عمق مهم ترین حادثه ی قرن درتاریخ ایران وجهان،یعنی انقلاب57پی ببرد.وآن راحس و لمس کند.
متاسفانه کم اطلاعی وناآگاهی وکژآگاهی وتزریق بدآگاهی به مردم ایران سبب شده تابدخواهان ودشمنان سرزمین مادری ازیک تاکتیک و استراتژی بارهاسود ببرند.وبالطبع ازیک سوراخ چندبارگَزیده شویم!
همانطورکه اطلاع نسبی ازقوانین وحقوق مدنی ،جزایی وکیفری دراحقاق حق فردی به ماکمک شایانی خواهدکرد،دانستن تاریخ وبالاخص تاریخ میهن،به تبیین درست برای تدبیرراهبردهای آینده درجهت منافع ملی،اهمیت ویژه دارد.
موضوع شماره بعد،حرفهای روشنفکران است.
محمد شوری(نویسنده وروزنامه نگار)بهمن 1394
25دی ماه1357روزنامه کیهان
آیت الله مکارم شیرازی(مقاله):وحشت ازحکومت اسلامی!
«نه ستم کنید،نه زیر بار ستم بروید…اصل اساسی که برمجموعه مناسبات حکومت اسلامی پرتوانداخته این است:درحکومت اسلامی حقوق زنان همانندمردم محترم است.وبرای فعالیت های مختلف زنان مخصوصاتحصیل درتمام مراحل محدودیتی وجودندارد.جزاینکه به زنان توصیه می کند:اولابدقت مراقب باشندحیثیت وشرف وعفت آنهابازیچه دست هوس بازان نگردد.وهرگونه فعالیت تحصیلی واجتماعی آنهادرمحیطی پاک وبا احترام به مقررات اسلامی انجام گیرد… ثانیا:وظیفه مقدس مادری رامانندبعضی ازجوامع کوچک وکم اهمیت نشمرند.وسرنوشت فرزندان خود را ازنظرتربیتی فدای منافع شخصی ومادی نکنند…».
26دی ماه1357روزنامه کیهان
آیت الله منتظری(درمصاحبه باخبرنگارروزنامه فرانسوی لوسووار):
س«:به نظرشمادخترهاوزنان حتمابایددرچادرپوشیده شوند؟».
ج«:اصولاحجاب اسلامی به معنی پوشیده شدن درچادروانزاوازاجتماع نیست.هدف آن است که زن درجامعه لخت نباشدکه وسیله شهوترانی قرارگیرد.وگرنه بامراعات حجاب اسلامی وعدم اختلاط دختروپسرازنظراسلام،آزادی های موردنیازبرای زنان و دختران تامین می شود.وآنهاازتمام مزایاوحقوق اجتماعی مشروع بهره مندهستند».
27دی ماه1357روزنامه کیهان
«دانشگاهیان دانشگاه آزاد،تهدیدزنان بی چادررامحکوم کردند.سازمان ملی دانشگاهیان ایران «دانشگاه آزاد»روز گذشته طی بیانیه ای تهدیدهای اخیررادرمورد آتش زدن واسیدپاشی نسبت به زنان بی چادررامحکوم کردند».
27دی ماه1357روزنامه کیهان؛کیهان وشما؛تلفن:305172
چراتوهین؟(پروین افشار):«این روزهاخانم های چادری رفتاربسیاربدی بازنان بی حجاب دارندوهرجا که زن بی چادری راببینندبه اوتوهین می کنند.حتی بعضی ازجوان ها ضمن متلک گفتن به این گروه اززنان موجبات آزاربدنی آنان رانیز فراهم می کنند».
28دی ماه1357روزنامه کیهان؛کیهان وشما؛تلفن:305172
کمتربه ظاهرتوجه کنید!(بتول اخوت پور):«امروزتظاهراتی درخیابان بلواربرپابود.بدلیل علاقه ای که به رشد نهضت ملی ایران وسرکوب استبدادواستعماردارم باشوروشوق فراوان بمیان تظاهرکنندکان رفتم وباآنان همصداشدم.اماباکمال تعجب گروهی به طرف من آمدندوبه این بهانه که من چادر بر سرندارم مراازصف تظاهرکنندگان بیرون انداختند.می خواستم ازشماخواهش کنم مطالبی رادراین باره بنویسیدوبه گروهی ازمردم حالی کنیدکه دست ازاین تنگ نظری هابردارندوکمتربه ظواهرامربیاندیشند».
28دی ماه1357روزنامه اطلاعات؛حرف های مردم(328431):
تاکسی زن های بی حجاب!(ملیحه افراسیابی):«دیروز یک تاکسی به من گفت چون حجاب نداری سوارت نمی کنم.آیانهضت اسلامی که می گوینداین است؟اگراین است همان دیکتاتوری سابق راترجیح می دهیم.
30دی ماه1357روزنامه آیندگان؛حرف های تلفنی مردم(663171):
کمی مطالعه کنید:«درموردعدم اطلاع خانم صدیق ازمسائل اسلامی واکراه ایشان درامرحجاب به ایشان بفرمائیداگرمسلمان هستید،دراین لحظات حساسی کمی زحمت مطالعه اسلامی به خود دهید».
تهمت بی جانزنیم:(خانم آزادی):«درخیابان منیریه به من گفتندچراچادرسرت نمی کنی.آیانجابت به چادرسرکردن است؟درضمن بااینکه مامسلمانان معتقدیم تهمت زدن گناه است چرابی جهت و درهرموردی تهمت می رنیم».
1بهمن ماه1357روزنامه کیهانک
امام خمینی:«چادربرای زنان اجباری نیست».
«امام خمینی درمصاحبه باروزنامه دست چپی السفیر:درمورد موقعیت زن دراسلام گفت:که زن باید دارای حقوق مساوی بامردباشد.اسلام برتساوی زن ومرد حق تعیین سرنوشت خویش راداده است.یعنی اینکه باید ازهمه آزادی هابهره مندباشند.آزادی انتخاب کردن،وانتخاب شدن،آزادی آموزش،آموزش خویشتن وکارکردن ومبادرت به هر نوع فعالیت های اقتصادی.
درمورداین سوال که آیادرجمهوری اسلامی آینده ایران پوشیدن چادربرای زنان اجباری خواهدبود یانه؟امام خمینی جواب داد:
«زن مسلمان بدلیل تربیت اسلامی خودپوشیدن چادرراانتخاب کرده است.درآینده زنان آزاد خواهند بودکه دراین باره خودتصمیم بگیرند.مافقط لباس های جلف راممنوع خواهیم کرد».
1بهمن ماه1357روزنامه آیندگان
آیت الله العظمی خمینی:
«باآنکه زن مسلمان چادربه سرکردن راانتخاب کرده است،زنان آزادنددرباره چادر تصمیم بگیرند. ماتنهاپوشیدن لباس های خلاف عفت راممنوع خواهیم کرد».
3بهمن ماه1357روزنامه کیهان؛کیهان وشما(305172):
جای تاسف است!(یک خانم):«سخنان آیت الله منتظری درباره حجاب وزندگی زنان که درکیهان درج شده بود،مارابه دوران مادربزرگ هایمان بازخواهدگرداند.درصورت تحقق یافتن سخنان آیت الله،خانم هامحدودیت های فراوانی خواهند یافت.واین جزعقب گردمفهوم دیگری ندارد.اگر این همه کشته دادیم که به این جابرسیم،جای تاسف ودریغ است».
3بهمن ماه1357روزنامه اطلاعات
مصاحبه اطلاعات باامام خمینی:
«…دراینجاخانم نوشابه امیری خبرنگار کیهان سوال کرد:چون مرابه عنوان یک زن پذیرفته اید،این نشان دهنده این است که نهضت مایک نهضت مترقی است.اگرچه دیگران سعی کردندنشان دهندکه عقب مانده است.فکر می کنید به نظرشماآیازنان ماباید حتماحجاب داشته باشند. مثلاچیزی روی سر داشته باشندیانه؟».
حضرت آیت الله خمینی پاسخ فرمودند:
«اینکه من شماراپذیرفته ام،من شمارانپذیرفته ام!شماآمده ایداینجاومن نمی دانستم که شمامی خواهید بیائیداینجا.واین هم دلیل براین نیست که اسلام مترقی است که به مجرد اینکه شماآمدیداینجااسلام مترقی است!مترقی هم به این معنی نیست که بعضی زن هایامردهای ماخیال کرده اند!مترقی کمالات انسانی ونفسانی است وبااثربودن افراددرملت ومملکت است؛نه اینکه سینما بروندودانس بروند.و اینها ترقیاتی است که برای شمادرست کرده اند.وبایدبعداجبران کنیم.شماهاآزادیددر کارهای صحیح.دردانشگاه برویدوهرکاری راکه صحیح است بکنیدوهمه ملت دراین زمینه هاآزادند.امااگربخواهندکاربرخلاف عفت بکنندویامضربه حال ملت وخلاف ملیت بکنند،جلوگیری می شودواین دلیل برمترقی بودن است».
س:نقش زنان درحکومت اسلامی چگونه خواهد بود؟آیامثلادرامورکشورهم نقش خواهندداشت؟برای مثال وکیل ووزیرخواهندشد؟البته اگر استعدادولیاقتی نشان دهند؟
«درمورداینگونه مسائل حکومت اسلامی تکالیف رامعین می کندوالان وقت اظهارنظر دراین زمینه هانیست.زنان هم همچون مردان درساختن جامعه اسلامی فرداشرکت دارند.آنان ازحق رای دادن و رای گرفتن برخوردارند.درمبارزات اخیرزنان ایران نیزسهمی چون مردان دارند.ماهمه گونه آزادی را به زن خواهیم داد.البته جلوی فساد رامی می گیریم ودراین مورد دیگربین زن ومرد فرقی نیست».
11بهمن ماه1357روزنامه کیهان
آیت الله ناصرمکارم شیرازی(مقاله):
«درزمینه آزادی زنان وحقوق آنهابرخلاف آنچه بعضی پنداشته انداسلام هیچگونه محدودیتی برای تحصیل یاانتخاب شغل برای آنهاقائل نیست.منتهاازاینکه زن رایک وسیله برای تبلیغ کالایایک دکوربرای تزئین اطاق آقای مدیرکل!ویاهرگونه کاری که به شخصیت ومقاوم وعفت زن لطمه بزندواورا به راه فسادبکشاند،جلوگیری می کند».
11بهمن ماه1357روزنامه اطلاعات؛خط ارتباطی ماوشما؛تلفن:311210
حجاب چادروچارقد سرکردن نیست!(محمدانصاری):«منظورازحجاب چادروچارقد سر کردن نیست. بلکه همانطوری که درروایات آمده،حجاب دراسلام بدینگونه توجیه شده که اگرقسمت هایی ازبدن زن که احتمالاحس شهوانی مردراتحریک می کنددرمعرض رویت واقع شود،بایدبطریقی پنهان گردد و این پنهان کردن رااصطلاحاحجاب می گویند که البته باخودکلمه نیزوفق دارد».
11بهمن ماه1357روزنامه آیندگان
لیلی سروش:نامه به آیندگان؛زنان رادر«شورای انقلاب»شرکت دهید!(مقاله):
«…درروزنامه آیندگان،ضمن خبری مربوط به راهپیمائی میلیون هانفردرتهران و شهرستانهانوشته بود:«…گروه آموزگاران که اززن ومردترکیب یافته بود،نهایت متانت رابکاربردوبزعم مجروح شدن چند نفرواهانت به زنان بی چادروپاشیدن رنگ به روی آنها ازهرنوع درگیری اجتناب کرده».سطورفوق مراسخت متاثرکرد.وبه یاددوستی افتادم که گفت:درتجریش عده ای به من توهین کردند.به علت اینکه بی حجاب بودم.ومن گفته اوراباناباوری شنیدم چونکه خودم ازنزدیک درروزهای تاسوعاو عاشوراواربعین شاهدبلوغ ورشداجتماعی مردم شرکت کننده بودم،به همانقدرکه ظاهری ساده و حتی فقیرانه داشتندازیک غنای معنوی وبلندنظری خاصی برخورداربودندکه اشک تحسین وتاثررابه چشم می آورد.اغلب آنهاپوشش سفت وسخت اسلامی داشتند.ولی ضمنا به کسانی که بی حجاب هم بودنداعتراض نداشتند.فقط می گفتندبهتر است بخاطرعزای حسینی واحترام به سرور آزادگان جهان،روسری مشکی بسر شود…آیادراین انقلاب عظیم که دنیارابه تحیُّرکشانده است، رواست که باتعصبی دو گانه برپیکرانقلاب ملت ایران خلل واردآوریم؟یعنی ازیک نفرحجاب داشتن را شرط شرکت درتظاهرات برای زنان قراردهیم وازسوی دیگرزنان ازبسرکردن یک روسری امتناع ورزند؟این تعصب دوجانبه نتیجه اش بُرددشمنان ملک وملت است…من به عنوان یک ایرانی وطن پرست…مطالب زیراکه عقیده کلیه زنان روشنفکروتحصیل کرده ووطن پرست این مرزوبوم است به گوش حضرت آیت الله خمینی برسانم:از آنجاکه زندگی هیچ مردی بدون زن شکل نمی یایدودر زندگی هرمردی چهره زنی وجودداردوازآنجاکه بقاء نسل هابه زن مربوط می شودونیمی ازجامعه رازن تشکیل می دهدوچهره زن راگذشته ازخانه،درمدرسه،دربیمارستان،درروستا،درکارخانه،در زندان ودرتظاهرات وانقلاب نمی توان نادیده انگاشت وازآنجاکه….انتخاب یک نفرزن از زنان مجاهدکه هم شهیدداده اند وهم درزندان استبدادزیرشکنجه بوده انددر«شورای انقلاب»توّهم ارتجاعی بودن انقلاب راازبین خواهدبرد».
12بهمن ماه1357روزنامه کیهان؛کیهان وشما(305172):
«بمن توهین کردند(فریده رجایی):من درجنوب شهرزندگی می کنم.که دیروزبرای کاری به اطراف میدان مخبرالدوله آمده بودم.روسری به سرنداشتم.گروهی که دراین محل تظاهرات می کردندبخاطرنداشتن حجاب به من توهین کردند.راننده تاکسی هم به همین جرم ازسوارکردن من خودداری کرد.درست است که ماانقلاب کرده ایم اماآیااین حرکات درست ومنطقی است».
14بهمن ماه1357روزنامه اطلاعات
آیت الله العظمی شریعتمداری(درمصاحبه بادوخبرگزاری رویتروصدای آمریکابه همراه مخبرروزنامه آمریکایی پل تایمرسان):
درحکومت اسلامی چه پُست هایی به زنان داده خواهدشد؟
«انشاءالله حکومت اسلامی بوجودبیایدومناسب تقسیم شود،آنگاه ببینیم چه پُست هایی به زنان می رسد!».
آیااین درست است که زنان نمی توانندقاضی شوندودرپُست قضاوت کارکنند؟
«قضاوت کارساده ای نیست؛وبرای قاضی شرایطی است ومخصوصادریک جامعه اسلامی اهمیت آن زیاداست.وبه نظرماچنین پُستی برای زنان مناسب نیست وتمام شرایط درآن وجودندارد… آیا نماینده دادستان که بایدروزی چندکشته وتیرخورده ومُرده راببیندوپرونده راتنظیم نماید بخواهدحالش بهم بخوردوبعدخوداواحتیاج به پزشک یا قاضی داشته باشدمی توانددرچنین پستی کارکند؟زنان با رقَّت قلب ولطافت جسمی وروحی که دارنداینکارباطبیعت جسمی روانی آنهاسازگارنیست واین مطلبی است بسیارروشن که زن طبیعتا موجودی است لطیف وسریع التاثیرونه تنهادرپُست قضاوت نمی توان ازاواستفاده کرد،بلکه دربعضی پُست هاومناسب دیگراجتماعی نیزهمین مشکل وجود دارد…ازشما که اهل آمریکا هستیدسوال می کنم درمملکت خودشما تاکنون36یا37رئیس جمهوری داشته ایدچندنفرازآنهازن بوده است؟یااکنون درایالت های مختلف آمریکا چندنفراستاندارویافرماندارو رئیس شهرداری ورئیس کلانتری وغیره،زن داشته ایدواین راهم بدانیدکه زنان دراسلام دارای مقام ومنزلتی شایسته هستند ومخصوصا نقش آنان درتربیت کودکان که زیربنای یک جامعه اسلامی است».
15بهمن ماه1357روزنامه اطلاعات
گفت وگوباآیت الله مکارم شیرازی درباره تقش زن درحکومت اسلامی:
آیادرسیستم حکومت اسلامی زنان حق شرکت فعالانه دراموراجتماعی دارند؟
«فکرمی کنم درمساله مربوط به حقوق زنان ومشارکت آنان درمسائل اجتماعی درکادرحکومت اسلامی بیش ازهرمساله دیگر سوءتفاهم وسم پاشی شده است.ازنظراسلام شرکت زنان در مشاغل وفعالیت های مثبت وسازنده اجتماعی ممنوع نیست…ولی فکر نکنید که مفهوم این سخن آن است که زنان مسلمان الگوی آزادی راباید حتما اززنان درجوامع غربی بگیرند….».
بعضی می گویند اگربنا باشد زنان درچادر بروند ماترجیح می دهیم حکومت اسلامی رانپذیریم دراین موردنظرتان چیست؟
«حجاب اسلامی منحصربه چادر نیست.چادرحالت یک لباس ملی برای زنان ما بخود گرفته است. هیچ یک ازمراجع دینی درهیچ یک ازرساله هااصراری روی چادرنکرده اند ولی بااینحال پوشیدن چادر آنگونه که بعضی گمان می برندنه عیب است ونه مانع کار».
درمورد تعددزوجات بعضی هامی پرسند آیادرسیستم حکومت اسلامی باردیگر به دوران تعددزوجات و تشکیل حرم سرابرای مردان بازمی گردیم؟
«تشکیل حرمسرادراسلام مطرح نیست.ومعنی تعددزوجات این نیست که مردان به عنوان هوس دویاچندتن همسربرای خود انتخاب نماینددرواقع یک ضرورت است».
آیازنان می توانندمجله مربوط به خودداشته باشند؟
«چرانمی توانند؟منتهامجله ای که آلوده نباشدوازنخستین صفحاتش ژست اشرافیت بخود نگیرد… مجله ای که فکرزنان رابالاببرد…کتاب آسمانی ماقرآن مجید جمله بسیارکوتاه ودرعین حال زیبایی درباره آنهامی گوید:«ولهن مثل الذی علیهن بالمعروف»یعنی زنان به همان اندازه که درجامعه مسئولیت دارند بایدازحقوق اجتماعی نیز برخوردارباشند».(گفت وگواز:مهدی شجاعی)
16بهمن ماه1357روزنامه آیندگان
هماناطق(مورخ واستاددانشگاه):مواظب باشیم علیه مردان بکار گرفته نشویم!
«…درمبارزه وحماسه مقاومت دربرابررژیم وابسته به امپریالیسم نقش زنان کمترازمردان نبوده و اصولا طرح مساله زنان بطورجداگانه درست نیست….خاموشی زن برای هیات حاکمه لازم وضروری است.درکتاب های درسی دوران پهلوی هم ترویج اخلاقی اطاعت ومصرف را درجنس زن می بینیم…باچنین فضایی،زنان همیشه درکمک به ارتجاع پیشقدم بوده اند…روزعیدمادررااولین بار موسولینی و هیتلردرست کردندتا زنان رابه خانه بکشندو آنهارا وادارکنندتا خانواده هارا زیرطوق استبدادنگهدارند.نظیراین برنامه ها،عوامل رژیم نیزاجراکرده اند…فرح هم به مناسبت هایی به مادران نمونه جایزه می داد…یکی ازعوامل سیاازتجربیات کودتای آمریکایی علیه دولت آلنده در شیلی به کودتاگران گفته بودندزنان بهترین سلاح سیاسی هستند.زیراوقت اضافی دارندوازظرفیت های عاطفی آنهابسیارخوب می توان بهره برد…».
17بهمن ماه1357روزنامه آیندگان
«گروه موسسان موقت انجمن ملی زنان ایران دیروزطی بیانیه ای ضمن تصویراوضاع سیاسی ایران وهشداربه زنان،ازرهبران جنبش وگروه های سیاسی خواست که روشن کنندموضع ونقش بانوان درآینده چیست وآیاحجاب به صورتی ازصور،به زنان ایران تحمیل خواهدشد؟دراین بیانیه که توسط گروه موسس به اتفاق دکترانصاری سخنگوی انجمن،به آیندگان آورده شد».
17بهمن ماه1357روزنامه آیندگان؛حرف های مردم؛تلفن:663173
«اخطار؛من یک زن چریک مبارزهستم.به روحانیت مترقی اخطارمی کنم که اگربازهم بخواهنددم از تعددزوجات بزنند،گروه چریک های مبارزباآن هامقابله ی سختی خواهند کرد».
18بهمن ماه1357روزنامه آیندگان؛حرف های مردم؛تلفن:663173:
«شرمندگی؛ج.تهرانی هستم:لطفابه موسسات انجمن ملی زنان ایران باآن پرسش های پرتی که مطرح کرده بودند،بگوئیدمقاله جانانه خانم مهوش صنعتی رادرهمان صفحه بخوانندوازپرسش های خوددربرابرایشان به عنوان شجاع وروشنفکرشرمنده شوند».
«زنان وسیاست؛دانشجوی دانشگاه تهران هستم:آیندگان باچاپ دومقاله ازدوخانم به عنوان موافق ومخالف بختیارکارزیبایی کردوبی طرفی خودرا نشان داد.ولی زیباترآن بودکه نشان داده شدزنان ایرانی برخلاف شایعات عامل ارتچاع،تا چه اندازه وارد گود سیاست شده اند.ازقول من به خانم امیرشاهی وصنعتی تبریک بگوئید».
21بهمن ماه1357روزنامه آیندگان؛حرف های مردم؛تلفن:663173:
«مسجدیادانشکده؟اسمم زیبااست.روزچهارشنبه بنی صدردردانشکده علوم اجتماعی وتعاون سخنرانی داشت وهنگامی که برای شنیدن سخنرانی وی به دانشکده مراجعه کردم،غرق تعجب شدم.زیرامامورین انتظامات جای خانم هاراازآقایان جداکرده بودندواین فکر درمن قوت گرفت که به مسجد آمده ام یابه دانشکده.فکر نمی کنید مشت نمونه خرواراست؟».
مجله زن روز7بهمن 1357ش707
یک کارمند:«دوباره چادروچاقچوررارواج می دهید».
یک خانم خانه دار:«شما همیشه انقلابی بودید ومی گفتیدزن باید کفن سیاه راازتن دربیاورد،پس چراحالاخودتان داریدزن هاراتشویق به چادرسرکردن می کنید؟شماوقتی از«آنجلا-دیویس»می نویسیدوآنقدرهم قشنگ می نویسید،دیگرخیلی مسخره است که عکس زن های چادری را چاپ کنید.خواهش می کنم بی طرف باشید…».
یک خانم کارمند:«خواهرمجاهدکسی است که درراه انقلاب شهیدداده وچنین کسی مسلماآن قیافه ای راکه روی جلد چاپ کردیدندارد.این درست مثل این است که شما سر«هایده»و «گوگوش»یک چادرتوری کرده وعکسش راچاپ کرده باشید.لطفاکمی درانتخاب دقت کنید…».
بک خانم کارمند:«به آن زن های چادری که بی هدف به خیابان هاریخته اند،بگوئید که به دولت فرصت بدهندوآنهمه دم ازحکومت اسلامی نزنند،آخراین چه آزادی است که من نتوانم نیم ساعت راحت به خیابان بروم؟وبرگردم؟حکومت اسلامی یعنی همین».
«شماباچاپ کردن عکس زن های چادری روی جلد داخل مجله،ثابت کردید که با برخی مجلات دیگر،هیچ فرقی ندارید.سالها به زن هایاددادیدکه«حجاب»باچادرفرق می کندوحالابااینکارداریدزن هاراتشویق می کنید که چادربسر کنند.وبه 30سال پیش برگردند.امابرگشت زن به گذشته را شما و دیگران باید به خواب ببینند».
«شماآبروی مراپیش دوستانم که اهل«زن روز»خواندن نیستندحسابی بردید.همه آنهاگفتندکه شمادردوره جدیدبطرف زن های چادری ومثلامجاهدکشیده خواهید شد. ومن باآنهاشرط بستم که این کاررانخواهیدکرد.اماهم شرط راباختم وهم آبرویم رفت».
«آن زن های چادری که شما عکسشان راچاپ کرده ایدهرگزشهیدنداده اند.کسانی شهیدداده اند که اراده ای محکم دارندوهرساعت به رنگی درنمی آیند..».
«توی کوچه وخیابان می گویندکه اگرحکومت اسلامی بشودتعددزوجات آزادمی شود وزن هاهم دیگرنمی توانندفعالیت های اجتماعی داشته باشند.شماکه همیشه مدافع حقوق زن بودید،دراین باره چه کرده اید؟…».
خانم شاهنده کارمنددخانیات:«دیروز من ودخترم به مقصدراهپیمایی ازخانه خارج شدیم.چون این رایک وظیفه ملی می دانستیم.اماهنوزچندقدمی نرفته بادعواو فحاشی واهانت زن های چادری روبرو شدیم.وچون تحمل اهانت رانداشتیم از نیمه راه بازگشتیم حالا شما با چاپ کردن عکس زن های چادری آیاکارهای آنهارا تائید می کنید؟».
واماماچه می گوئیم؟(یادداشت سردبیرمجله):
«صادقانه گفته ایم که هرکس می بایدمفاصاحساب عمرخودراامضاکند.مانیزچنین خواهیم کرد. هنگامی که ازمابخواهند.آنچه اکنون می توان گفت این است که گردانندگان کنونی زن روزباگذشته این نشریه چندان سرآشتی وموافقت ندارند.زیرااین گذشته درچارچوب جامعه ی گذشته است.که امروزاکثریت قریب به اتفاق ملت ایران به رد وطردوانکارآن می کوشندوحق دارند.«زن روز»به هیچ وجه چادری نشده است.اما کورهم نشده وهنگامی که هزاران زن مبارز ایرانی،باچادر،یابی چادر درنبرد سهمگین ملت ایران با غول بیدادواستبدادمبارزه می کنند.دوربین عکاسان ما،لاجرم همان راضبط می کندکه می بینند….واکنش زنان ایران درسال1320،کم وبیش همان چیزی است که امروز می بینیم. وقتی چادر وچارقدرابه زورسرنیزه ازسرزنان بردارند،بعیدنیست که حتی زن بی چادر هم،چادربرسرکندکه این عمل اودرواقع نه انتخاب یک لباس،بلکه اعتراض به یک نظام جبروزورو بیداد است.وانگهی،اساسامادریک جامعه براستی آزاد،انتخاب آزادانه لباس-درحدحفظ عفت عمومی-یکی ازبدیهی ترین حقوق هرانسان زنده ای است،پس اصولاطرح این مساله که چه بایدبپوشیم از بنیادنادرست است.برای مردم آزادنمی توان تکلیف کردکه چه رخت ولباسی رابپوشندیانپوشند؟
مجله زن روز،11بهمن1357،ش708
عده ای می گویند:چرا«زن روز»چادری شده است؟
شما چه می گوئید؟
زدی ضربه،ضربه ای نوش کن!«مگریک عمربی چادرها،چادری ها راتحقیر نکردند؟حالابخورند؟زدی ضربه،ضربه ای نوش کن؟ (جمیله ف.محصل)
تغییررژیم،یاتغییرلباس؟«اگردرتظاهرات ملی،زن بی چادرپیدانکردیده اید که عکس شان راچاپ کنید،همین مساله رابه عنوان یک انتقادعنوان کنید.بنویسیدمردم بخاطر عوض شدن لباس مبارزه نمی کنندوهدف اصلی تغییر رژیم است،نه تغییرظاهر زن ها».(نسرین آشوری.دانشجوی بیمه).
«اسم مجله را عوض نکنید!فقط از قول همه ماخواهش کنیدکه این قدرتوی کوچه و خیابان،زن های بی چادررااذیت نکنند.مگرچادربسرکردن دلیل عفت ونجابت است؟».(پنج دختر دانشجو).
مجله زن روز21بهمن1357،ش709
«اگرمی خواهیددرجامعه نقش رهبری داشته باشید،عقیده تان راهرروز عوض نکنید.ومثل بیدی نباشیدکه باوزش هرنسیمی بطرفی خم می شود.بجای اینکه بنویسید:روزگاری چادررابه زور ازسر زن هابرداشتند،به خانم هاحالی کنید که چادرنشانه شخصیت نیست وبی چادری هم نشانه دور بودن ازعفت وتقوانمی باشد».(خانم خانه دار)
نوشته ژاله-رازی:بحث چارد مهم است؟یابحث انقلاب؟
«مقاله بگو!بگو!رابادقت مطالعه کردم…خواهران عزیزم،اول ازشمامی پرسم اصلامی دانید که این قیام عظیم که نصف نیروی آن راخانم هاازجمله خانم های چادری تشکیل داده اند،برای چیست؟و آیامی دانیدکه رهبری این قیام باکیست؟و اصولاهدف ازاین قیام،که هرروزوهرساعت وهرلحظه خون هزاران جوان،استاد، دانشجو،زنان وحتی کودکان رابراهش نثارمی کنیم چیست؟
متاسفانه باید بگویم شماتنهابه بک موضوع توجه کرده ایدوآن تنها«چادر»است و چادر بسرکردن! شمافکرمی کنیدهمه خانم هایی که درتمام این راهپیمایی هاباچادر شرکت کرده اندواقعاهمه چادری هستندویابرای دین به چادرپناه برده اند؟…شما فکرمی کنیدهرزنی که چادربسرکند،زنی فناتیک وقدیمی وبی سواداست؟فکرمی کنیدهرزنی که چادری است نبایددراجتماعات امروزوبرای رهایی کشورش ازبند استعمارنمایان شود؟ولی خواهرمن فکرمی کنم همه آن زنانی که دراین روزها با چادردرتمام تظاهرات پابپای مردان مبارزوهمدوش برادران مجاهدخودتنهابرای یک هدف ملی ومقدس مشت هاراگره کرده اندو…اگربرقامت خودچادرنهادند،در عوض چادرجهل واختناق و بندگی راازمغزهاوقلب هایشان برداشتند.وآیااین است معنی عقبگرد؟واصلاچه کسی گفته که زن ایرانی دومرتبه باید چادربسرکند؟روبنده بزند؟ و درگوشه خانه چون مادربزرگان خودزندانی شود؟و حق دَم زدن نداشته باشد؟ آیا مصاحبه های آیت الله خمینی وسایرآقایان روحانیون راراجع به حقوق زن وآزادی واقعی آنهامخصوصاحجاب خوانده اید؟
حضرت آیت الله خمینی درچندمصاحبه باخبرنگاران ایرانی و خارجی حتی بایک پرفسورآمریکایی فرمودند:که دراسلام وحکومت اسلامی زنان دارای حقوق مساوی بامردان می باشند.
خانم شاهنده عزیز!شماکه گفته اید:برای شرکت درتظاهرات رفتیدو…این پیشامد درروزاربعین برای خودمن هم اتفاق افتاد.آقایی که ظاهرا رهبری انتظامات دسته ای رابه عهده داشت،خطاب به من گفت:«شماوسط صف بایستید».ووقتی دلیلش را پرسیدم گفت:«چون بی چادرهستید»می دانید من چه کردم؟نه دعواکردم ونه قهرکردم.چون هدفم مبارزه بود.چون هدفم پیشرفت بود.چون درراه رسیدن به هدفم خون هاریخته شده.پس بامتانت وبردباری به آن آقا گفتم باآنکه من بی چادرم وبا خانم های چادری ازنظرظاهر فرق دارم،ولی هدفم باهمه چادری هایکی است ومهم هدف است برادر!وهمین حرف من باعث شد که یکی از آقایان روحانی که خودشاهدصحبت مابودندمرابه اول صف دعوت کردند».
مجله زن مسلمان،دی ماه1359ش5
حجاب ازدیدگاه استاد ابوالحسن بنی صدر:
«البته باید گفت که حجاب تنهاچادرنیست.وآنچه که من می خواستم عرض کنم این است که زن ومردتاجایی که روابط مغزبامغزوتن باتن راتنظیم نکننددرروابط اجتماعی آزادنمی شوند.واگراین دورا بخواهندباهم داشته باشنددرچارچوب ازدواج است؛ودرجامعه نمی توان این دوراباهم داشت.زیرا در جامعه نابرابری های بسیارکشنده ای درست می کند.به عنوان مثال فرض کنیدکه شماازنظر اقتصادی هم همه رابرابر کردید،ولی روزاول هم که تنهامساله اقتصادی مطرح نبود.جنگ بین هابیل وقابیل که بخاطر کم وزیادگندم نبود.زیراهردوداشتندوهردوهم می خوردند.دعواسرهمین بودکه هابیل عشق راداشت ولی قابیل نداشت.پس اساسی ترین«حجاب»آدمی،تصحیح دستگاه اطلاعاتی انسان است که زور رانفی بکند.وازاین جاست که حجاب شروع می شود».
مجله زن مسلمان1شهریورماه1359ش2
آیت الله طالقانی:
«درخانه که بایدبرای شوهرشان خودشان را آرایش کنندهرجورکه می خواستندلباس می پوشیدند. اغلب لباس های کهنه وگردوخاکی ومعمولی بود.ولی همین خانم وقتی می خواست به خیابان برود سبزی بخردویابه بفلان اداره برود،دوساعت توالت می کرد.قرآن می گوید:بایدعکس این موضوع عمل شود.توی خانه خودتان هرچقدرکه می خواهیدخودتان راآرایش کنیدولی وقتی بیرون رفتیدهمدوش مردباشید. اسلام، قرآن ومراجع دینی می خواهند شخصیت زنان حفظ شود.مساله این است که هیچ اجباری درکارنیست.مساله چادرهم مطرح نیست.مساله محدودکردن زن ها نیست. مساله چادرنیست.مساله محدودکردن خانم که بارها حضرت آیت الله خمینی،ما و دیگران گفتیم…مساله حجاب یکی از مظاهراین حرکت انقلابی است.کی دراین راهپیمایی ها،خانم ها، خواهران ودختران مارامجبورکردندکه باحجاب یابی حجاب بیایند؟هیچ طرفش مجبورنبودند.پس خودشان رانشان دادند.وبه دنیا فهماندندو مورد اعجاب جهانیان واقع شدند.اماحالا اینکه روسری سرکنند یانکنندبازهم هیچ کس اجباری دراین کارنکرده است…هووجنجال راه نیندازیدوهمانطورکه بارها گفتیم همه حقوق حقه زنان دراسلام ودرمحیط جمهوری اسلامی محفوظ خواهد ماند.واز آنها خواهش می کنم که بالباس ساده،باوقار روسری هم روی سرشان بیندازندبجایی که برنمی خورد. اگرآنهایی هم که می خواهندموی شان خراب نشود اگر روی موی سرشان روسری بیندازند بهتر است وبیشتر محفوظ می ماند».
مجله زن مسلمان آبان ماه1359ش4
ابوالحسن بنی صدر:
«شماکه اینجانشسته ایدواقعانمی دانیدکه لباس آدمی ونوع معینی ازپوشش جای اورادرجامعه معیَّن می کند؟حتمامی دانید؟مثلااگرکسی لباس تیمساری رابپوشد در جامعه جایی داردوهرکس که ازدوررسیداگرسربازباشدبالامی زندواگرغیرسربازباشدفاصله ای می گیرد(البته درآن رژیم سابق) که نکندتیمساربراق شودواین بیچاره رابه ساواک برده وحالش راجابیاورد.بنابراین استادداشگاه یک لباس داردودانشجوی دانشگاه نیز لباسی داردکه موقعیت اجتماعی شان رادرجامعه معین می کند.پس اینطورنیست که شمابگوئیدمن به طوردلخواه این لباس را پوشیده ام.چراکه دل بی جهت اینطورنمی خواهد.بلکه دل شما مطابق دستگاه اطلاعاتی شمااین لباس را طلب می کند.آن دستگاه اطلاعاتی شمااست که به شما می گویدشمادارای این تشخصات هستیدولباس شما بایدمتناسب بااینگونه تشخصات باشد.وشماآن لباس راانتخاب می کنید.اگردستگاه اطلاعاتی شما چیزدیگری بودلباس دیگری راانتخاب می کردید.پس بنابراین آیاصحیح است که ماچنین نقش فرساینده ای رابه لباس وپوشش درجامعه بدهیم؟».
علی شریعتی:(کتاب مجموعه آثار،ش4ص296):
«نشانه آن آزادی این است که زن همچون مرد نه تنها می تواند تصمیم بگیرد،انتخاب کند،عقیده و احساسش را راابراز کند،بلکه همچون مردتصمیم می گیرد،انتخاب می کندوعقیده واحساسی در سطح مرددارد(نه ازنوع مرد،آنچه متجددان مامی پندارند)ودرکارورفتاروتفکرش این رانشان می دهد. امانشانه این آزادی این است که ازنظرشخصی،زن بتواندمثل زنان سن دنی وپیکال ومولن روژلباس بپوشدوازنظر اجتماعی،مامورپمپ بنزین شودیالباس پاسبانی بپوشد.زنی که یک سال درباره «جهاز»ش با«شور»و«شر»های بسیارحرف می زندوکارمی کند،درباره مبلغ قباله اش چانه می زند و درباره گرانی لباس عروسی و جواهر اهدایی ووسائل سرعقدو شکوه مجلس عروسی اش تعصب می ورزد، هنوزیک کنیزاست بتمام معنای آن.هم ازنظرروحی وهم ازنظر اجتماعی.او هنوز ارزش شخصیت خودرادرمبلغ مهریه وپولی که برای رفتن بخانه مرد تعیین شده است می بیند.این همان مبلغی است که مردوقتی اورامی خردمی پرداخت.زن هنوزنرخ داردواین نرخ درست مثل عصر بردگی زن وبازارخریدوفروش کنیزبه زیبایی ورشدوسن وهنروسطح تربیت وخانواده ونژاداوبستگی دارد.قباله،تشریفات رسمی صیغه معامله،مجلس مقدماتی بله بران برای تعیین قیمت،شیر بهاء، قیدهای جدی قانونی تحت عنوان ظاهری خریدهدیه و…همه صورت تلطیف یافته تروتوجیه شده ای ازخریدوفروش کنیز.برخی می گوینداین قیدهاازآن رواست که یک دخترپس ازرفتن به خانه مرد چیزی رادر اختیاراوقرارمی دهد(تسلیم دربرابراراده اووتمکین دربرابرهوس وبرآوردن نیاز جنسی او) ودرصورت بیرون آمدن ازخانه اوچیزی راازدست می دهد(بکارت را)و در قبال این دوبایدمردچیزی بدهد واین چیز پول است وپول.واگراصطلاحات ادبی وفوت وفن های توجیهی وتاویلی راکنار زنیم،عریانش می شودباپول خریدن آنچه انسانی است.اما آنچه انسانی است متعلق به زن است، آنچه درقبال آن برای مردم تعیین می شودپول رایج بازاراست.این که زن خودمتعرف است وجامعه نیزمعتقد که: بکارت بالاترین نرخ را دارد.زن بیوه نرخش پائین است.باشوهرکردن چیزی راازدست می دهدولاجرم قیمتش کم می شودواین تخفیف قیمت راباید باافزایش مهریه جبران کند.نشانه آن است که هنوز کنیزاست وهنوز خودراکنیزمی بیندوهمچون کنیزمی اندیشدوچنین کسی به کمک بیگودی وریمل وسایه چشم ورُژلب آزادنمی شود.این چیزهابه آزادی کاری ندارد.درقدیم نیزکنیزهای گران قیمت را به هفت قلم می آراستند.اتفاقااین نمایش هاهمه نشانه عقده حقارت وعقب ماندگی ودست دومی بودن است.مادموازل میشن که یک زن تیزهوش وخوشفکری است،به عنوان خبرنگار اومانیته،که خاورمیانه سفرکرده بود.دربازگشت ازاوپرسیدم که چه برداشتی ازاین سفر داردید؟ درضمن مشاهدات دقیقی که ازیک سفرکوتاهش داشت ازاین قبیل که«من همیشه آرزو می کردم یک قالی زیبا وظریف ایرانی دراطاقم داشته باشم،اماوقتی کارگاه های قالیبافی رادرایران دیدم حتی ازتصورآنکه برروی قالی ایرانی پابگذارم،تمام بدنم می لرزد.این گل های سرخ وخوشرنگ قالی های شماازسرخی گونه های زرددختربچه های معصوم رنگ می گیرند.انگشت های ظریف ولاغر این اطفال غمگین وپژمرده رادرلابلای هرگَره ای می بینم.این تعبیر رمانتیک من نیست.متن شعری است که آنهاکاردرآن دخمه تاریک ومرطوب می خوانند.وسپس متن سرودی راکه قالی بافان ایرانی باخودزمرمه می کندواویادداشت کرده بودبه فرانسه خواندومن که خودایرانی ام وبزرگ شده شهر قالی و مدعی آشنایی باتوده شرمگین شدم که این زمزمه رابارها شنیده ام وهرگز در اندیشه آن نبودم که بینم چه می گویند.واین زن فرانسوی که فارسی هم نمی داند،دریک سفر سه روزه به ایران،تماماآنرایادداشت کرده است.(این است معنی آزادی وپیشرفت زن ودرعین حال هوشیاری و تیزبینی عقلی،حفظ لطافت و رقت احساس زنانه که ازنظرماهمیشه باضعف وحماقت ولوسی و سطحی بودن توام است)وبعدگفت تجربه دیگری که برایم جالب بود اینکه ازآمریکا وقتی به اروپا آمدم،زنان اروپایی راازآمریکایی ها خوش پوش ترومُدپرست تر دیدم وازاروپابه تهران که وارد شدم، زنان تهرانی راازاروپایی ها درمدلباس وآرایش افراطی تر یافتم وازتهران به شیراز وآبادان که رفتم اقلیت متجددزنان شهرستانی را از تهرانی ها پیشرفته تردیدم!گفتم:اگرمی توانستی به مسافرتت ادامه وبه مزینان ما میرفتی یک دخترخانم محمدآبادی رانشانت می دادم که پدرش جُل دوزبود و خودش به تهران رفته بودو چندسالی درخانه یکی ازاشراف مشهورشمال شهرتهران کلفتی کرده بودوبرای خبرگیری به ده برگشته بودومی خواستی باشی وببینی که چه پیف پیفی راه انداخته، ازوضع زندگی زنان دهاتی که اه!اه!شماهنوزمیریدتوصحراوبادست علف جمع می کنیددستهاتان را می زنیدبه تپله گاو؟این لباس های کرباسی وکلفت چیه که تنتان می کنید؟بدنتان را خونی نمی کند؟زن حاجی خان وآغابی بی را دیدم که خودشان را آدم حساب می کنندوباآن چادرنخودی وآن نظامی که پاشان کرده اند،حالم بهم خورد!امروز دیگه در تهرون هیچ زنی تنیکه پاش نداره.اگر کسی تنیکه پاش کنه میفهمن دهاتیه،محل خرهم بهش نمیزارن.میگن شخصیت ندارده،از پشت کوه آمده….».

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)