چند سال پیش(۳۹)سفارت آمریکا۱۳آبان۱۳۵۸اشغال شد،مک فارلین آمد،ظریف به اوبامادست داد،مبارک است انشاءالله!(قسمت دوم)
مذاکره ممنوع!
خامنه ای:«من بامذاکره باآمریکامخالفم…آنهاکه می گویندمذاکره باآمریکایاساده لوحندیامرعوب».
(نقل از:روزنامه اطلاعات ۱۲اردیبهشت۱۳۶۹)
اصلاح اشتباهات!
هاشمی رفسنجانی:«من بطورجدی معتقدم که آمریکایی ها می خواهند از گروگان های لبنان به عنوان اصلاح اشتباهات گذشته خوداستفاده کنندوتنهامساله آزادی چندنفر نیست».
(نقل از:روزنامه کیهان،۱۶آبان۱۳۶۵)
هم درپنهان وهم درآشکار!
هاشمی رفسنجانی:«ماحاضرنیستیم باآمریکا(شیطان بزرگ)درپنهان یا آشکار وارد مذاکره شویم».
(نقل از روزنامه کیهان۸آذر۱۳۶۵)
دیپلماسی آشتی جویانه آمریکا!
ابراهیم اصغرزاده:آمریکاالآن دنبال حمله نظامی،درگیری اقتصادی و یاجاسوسی نیست؛آمریکا دنبال ایجادیک دیپلماسی آشتی جویانه ویاایجادگرایش بین ایران و آمریکا است».
(نقل از:روزنامه کیهان،۱۴آبان۱۳۶۵)
قطع رابطه ازواجبات دین نیست!
زیباکلام:«ادامه تنش چه نفعی برای ایران دارد؟این بحث باید درجامعه مطرح شود.ادامه تنش باآمریکاازواجبات دین نیست.بلکه جزومباحث منافع ملی ماست.راه حل این است که این بحث هادرسطح مطبوعات ورادیوتلویزیون مطرح شودوهمه استدلالهای خودرامطرح کنند».
(نقل از:روزنامه آریا،۱۶شهریور۱۳۷۸)
اسلام مزاحم جدی آمریکا!
موسوی خوئینی ها:«بایددرمیان همه ملت هانیزآمریکاستیزی و مبارزه بااستکباربه صورت فرهنگ اسلامی والهی جابیفتد…بایداین اشتباه راازذهن هابیرون کردکه مبارزه بااستکباروباآمریکایک روزهست ویک روزنیست ویاممکن است یک دهه مبارزه باآمریکاواستکبارباشدودردهه ای دیگرنیازی به این مبارزه نباشد.باید برای مردم توصیح دادکه این آمریکاست که ملت هارارهانمی کند،واین آمریکاست که اسلام را یک مزاحم جدی درسرراه خودمی داند».
(سخنان پیش از خطبه نماز جمعه،نقل از:روزنامه کیهان،۱۳آبان۱۳۶۸)
تجدیدنظردرمبارزه باآمریکا امکان ندارد!
سیدمحمدخاتمی(وزیرارشاددرمراسم افتتاح نمایشگاه آثارجنایت آمریکا):«درزمان مااستکباروجهه جهانی وبین المللی داردوازنظرمابدون تردیدمظهراین استکباردرجهان آمریکاست.چراکه آمریکابرای سرکوب ملت هاوتحمیل حکومت های دست نشانده به هرشیوه ای متوسل می شود.بنابراین به عقیده مادردنیاهیچ انقلابی انقلابی حقیقی مخواهد بودمگرآنکه مبارزه باآمریکارابه عنوان مقابله با مظهراستکبار درراس برنامه های خودقراردهد.حقانیت واصالت انقلاب ما درگرومبارزه با آمریکاست…درحقیقت می تواندگفت تجدیدنظردرمبارزه بامظهراستکبارآمریکای جنایت کارباتوجه به رشدسیاسی مردم ومسئولین کشورمان امکان پذیر نیست».
(نقل از:روزنامه کیهان،۱۴آبان۱۳۶۸)
مردم راعوام فرض نکنید!
عباس عبدی:«آنروزی مسئولین ما ازمبارزه ضدآمریکایی خسته می شوند که بخواهندمردم راعوام فرض کنندوبخواهند که شخصیت هایشان رابروزدهند».
(نقل از:روزنامه کیهان،۱۴آبان ۱۳۶۵).
دفع افسد به فاسد!
بهزاد نبوی:«من به موضع گیری هایی که درزمان جنگ آمریکاباعراق اتخاذشد انتقادداشتم وهم به موضع گیری های فعلی انتقاد واعتراض دارم.آمریکا افسدبودوعراق فاسد.مابایددفع افسد به فاسدمی کردیم.مانبایدخوشحال بشویم ازاینکه گردن کلفت بیروزشده.خوب حالا آمریکابه جای صدام باماهمسایه شده…من معتقدم آینده آینده خوبی نیست.ماحرکت هایی می کنیم که درراستای تثبیت برنامه ای انگلیس وآمریکادرمنطقه است. منطقه ای امن درشمال عراق درست می کنندوماساکت می مانیم».
(نقل از:روزنامه سلام،۱۹اردیبهشت۱۳۷۰)
قلم بدستان خودفروخته!
حسن روحانی(دبیرشورای امنیت ملی):«آمریکاچون می داندایران مرکزبیداری جهان وتنهاحکومت مستقل است توطئه های خودرادرسه محورجدیدآغازکرده وباتبلیغات سوءدرباره اینکه به ساخت سلاح های هسته ای واتمی مشغول است سعی دارد ایران راتحت فشار قراردهدوازطرفی قلم بدستان خودفروخته نیزدرجبهه داخلی بحث عدم وجودآزادی ودمکراسی رامطرح می کنند که این افرادیامزدوران آمریکاهستند یا افرادنادانی که ناخواسته درخط آمریکا حرکت می کنند».
(نقل از:روزنامه کیهان،۱۴آبان۱۳۷۰)

مرگ برآمریکا!
موسوی خوئینی ها:«آمریکادشمن شماره یک ماست،نیایدآنروزکه شعارمرگ بر آمریکاززبان مابیفتدنبایدباشعاردیگری جای شعارمرگ برآمریکاراپرکند…بپاخیزیدوهمه تان فریادبزنید:مرگ برآمریکا…».
(نقل از:روزنامه اطلاعات۱۳آبان۱۳۶۱)
درسخنرانی امام شعارمرگ برآمریکانبود!
پاسخ محمد هاشمی به کروبی(رئیس مجلس)درمورد حذف شعارمرگ برآمریکادرسخنرانی خمینی:«سخنرانی مربوط به سال ۵۹ بوده است وشعار مرگ برآمریکا درسخنرانی مذکور نبوده است».
(نقل از:روزنامه کیهان۱۳آبان۱۳۶۹)
استراتژی حمله بجای شعارمرگ برآمریکا!
«یکی از اعضای شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت گفت:شعارمرگ برآمریکاازحالت کلی بایدخارج شودوعوامل مشخص آمریکادرمنطقه بایدموردحمله قرار گیرند. ما دانشجویان حداقل این توان راداریم که باهماهنگی نیروهای انقلابی منافع آنها را درکل جهان موردحمله قراردهیم».
(نقل از روزنامه کیهان،۱۴آبان۱۳۶۵)
نعمت است!
«طاهراحمدزاده(درمصاحبه باروزنامه کیهان):«حمله نظامی آمریکا برای مانعمتی خواهد بود»!
(نقل از:روزنامه کیهان،۲۲آذر۱۳۵۸)
سرنوشت همه چیزدراین درگیری ست!
محسن رصایی(فرمانده کل سپاه):«درگیری ماباآمریکاقطعی ست.وسرنوشت همه چیزدرهمین درگیری وبرخوردتعیین می شود».
(نقل از:روزنامهجمهوری اسلامی،۱۱خرداد۱۳۷۱)
دروپنجره هاراببندید!
محسن میردامادی:«آمریکاراازدربیرون کنیم،ازپنجره واردمی شود.امامابایدهمه راهها راببنیدیم که از هیچ راهی نتواندواردبشود».
(نقل از:مجله اطلاعات بانوان،۲۰آبان۱۳۵۹ش۱۶)
دمکراسی ورابطه با آمریکا!
عباس عبدی:«ازنظر من مهم ترین مساله جامعه ما نهادینه کردن دمکراسی درداخل کشوراست.ورابطه با آمریکابه این نیاز لطمه می زند».
(نقل از:نشریه پیام هاجر،۱۲/۸/۷۷)
مک فارلین آمد!
مک فارلین حضوردرایران راتکذیب کرد.
شبکه تلویزیونی ای.بی سی آمریکا سفر مک فارلین به ایران را تائید کرد.
آسوشیتدپرس:مک فارلین درایران چه می کرده است؟
ریگان:اظهارنظری نیست!».
(نقل از:کیهان(۱۴آبان۱۳۶۵)
۴ماه پیش آمدم!
رادیو لندن:«اطلاعات بدست آمده ازمنابع موثق حاکی است که مک فارلین دوماه پیش به ایران سفر کرده بودوبه این علت تکذیب اودرمورداینکه درطی ماه جاری به ایران سفرنکرده است درست است.بایدگفت حدود۴ماه قبل شخصی که خودرامک فارلین فرستاد ه رئیس جمهوری آمریکا معرفی کرد،به همراه ۳ تن دیگرواردفرودگاه مهرآبادشد..».
(نقل از روزنامه کهان،۲۵آبان۱۳۶۵)
از۵/۱سال پیش شروع شد!
مک فارلین:«درحقیقت درحدودیک سال ونیم پیش تلاش های مربوط به انجام گفت گوها میان ایران وآمریکاآغاز شدوزمانی که ما آگاه شدیم عناصری درایران هستندکه به وخامت اوضاع درکشوروبیهودگی ضررهای صدورتروربیسم پی بردنددرطول زمان امکانات مربوط به گفت وگودرزمینه اختلافات جدی میان ما بیک ملاقات درلندن درسال گذشته منتهی شد».
(نقل از روزنامه:کیهان،۲۴آبان۱۳۶۵)
مردی باکیک کلیدی آمد!
هاشمی رفسنجانی:«مک فارلین وهمراهانش،یک عددکیک هم آورده بودند که به شکل کلید بود.ومی گفتند این کلید فتح روابط ایران وآمریکاست».
(نقل از:روزنامه کیهان،۱۴آبان۱۳۶۵)
بخاطر افشاگری،یااستراتژی پیچیده!؟
میرحسین موسوی(نخست وزیر):«هدف نمایندگان ریگان درسفربه کشورمادستیابی به کلید فتح روابط باجمهوری اسلامی بود.وطبیعتااگرآنهاموفق می شدندبامسئولان نظام مابه مذاکره بنشیننددرحقیقت بطوررسمی ویا غیر رسمی روابط دوکشورآغاز شده بود…وی درپاسخ به این سوال که چراخبرورودهیات آمریکایی به جمهوری اسلامی باتاخیراعلام شده است،گفت:«مادرارتباط با مسائلی نظیرآمریکاوجهان استکباری سیاست های پیچیده ای داریم،لذابرای دستیابی به اهداف اصولی خود ازروش های یک نظام بغایت پیچیده وپیشرفته وصادق استفاده می کنیم.وطبیعی است که هرخبری رادرجای مناسب وذرآن نقطه ای که می توانیم بهترین استفاده راببریم مطرح می کنیم.وبهترین مقطع زمانی برای اعلام این خبر۱۳آبان بود»!
(نقل ازروزنامه کیهان۱۵آبان۱۳۶۵)
اگرخمینی باخبر می شد!؟
سخنان ریگان از شبکه تلویزیونی آمریکا(درارتباط باآمدن مک فارلین به ایران):بایدبگویم افرادی که ازایران باماتماس گرفتندیعنی کسانی که ماباآنهامراوده داشتیم،هرگاه رازآنهابرملامی شد،واگرآبت الله خمینی باخبرمی شدزندگی آنان تاقبل ازفرودآمدن شب نیز به طول نمی انجامید…این افرادعناصری بودندکه مایل به حکومتی بودند که مابانوعی ازآن روزی روابط بسیارنزدیکی داشتیم وبه همین دلیل بودکه مامراوده خودراباآنهاآغاز کردیم».
(نقل از:نشریه راه مجاهد،ش۶۱،سال۱۳۶۹)
افرادی معتبربودند!
مک فارلین:«آن دسته ازمقامات ایرانی که طرف گفت وگوی مابودندافرادی معتبربوده وحتی درمخدوساختن ومبارزه باتروریسم نیزقاطعانه عمل کردند».
(نقل از:روزنامه کیهان،۲۴آبان۱۳۶۵)
نام معاون راافشاکنید!
میرحسین موسوی(نخست وزیر،درمصاحبه):«ازطرف نخست وزیری تنهایکی ازمامورین ماکه درامرخریداسلحه انجام وظیفه می کنددرارتباط بااین سفرفعال بوده است.امیدواریم قبل ازآنکه مک فارلین به یک خودکشی دیگردست بزندویانظیرستادسابق سیادرمغزش یک غده سرطانی کشف شودنام معاون یامشاورونخست وزیری که بااومذاکره کرده است رااعلام کند».
(نقل ازروزنامه کیهان،۲۶اسفند۱۳۶۵
من خبر نداشتم!
ولایتی(وزیرامورخارجه):«این ۸نفر(۹نفر)ازماخواستندکه بیائیم درکمیسیون توضیح دهیم.من رفتم وگفتم که من خبرنداشتم.اماازاین(آمدن مک فارلین)اقدامی که شده،دفاع می کنم.برای اینکه درجریان تنگناهای جبهه هستم.واگرراهی پیداشده که ازآمریکایی هاسلاح موثربرای مقابله باحملات هوایی من به عنوان وریزخارجه مسئولیتش را می پذیریم.وازآن دفاع می کنم.آنهاخواستندآن سوال رابه صحن مجلس بکشانندکه امام دخالت کرد وموضوع همانجا حل شد».
(نقل از:روزنامه کیهان،۱مهر۱۳۸۱)
فرصتی که ازدست دادیم!
محمدجوادلاریجانی:«درزمان آمدن«مک فارلین»به ایران فرصت بسیارمناسبی بودکه مابه این قدم آمریکاجواب مثبت می دادیم.زیرادرآنزمان آمریکابه این نتیجه رسیده بود که باایران پیروزکارکندامااین امرتوسط صهیونیست هالورفت.درهیاتی که همراه «مک فارلین»آمده بود،دوجاسوس موسادوجودداشت،که خودآمریکایی هادرجریان آن نبودندکه هواپیمای یکی ازآنهابدلیل تقص فنی ازبین رفت ولی دیگری توانست به اسرائیل بازگردد».
(نقل از:روزنامه انتخاب،۱۲آذر۱۳۸۱)

سیدمهدی هاشمی وامیدنجف آبادی،اعدامی های مک فارلین!
«وزیر اطلاعات(محمدی ری شهری):درمورد برخی شایعات مبنی بررسوایی مک فارلین به ایران وارتباط آن بادستگیری سید مهدی هاشمی گفت:که این مساله هیچ ارتباطیی باهم نداشت.اینهم ازآن جوسازی هایی بودکه می خواستند مساله را لوث کنند».
(نقل از:روزنامه کیهان،۲۳آذز۱۳۶۵)
خبری که به«الشراع»رسید!
«الشراع»،نشریه لبنانی طرفدارسوریه،درآخرین شماره اش که روزدوشنبه انتشاریافت،گزارش دادکه مک فارلین درماه سپتامبربه تهران رفته ودرهتل استقلال اقامت داشته است…».
(نقل از زونامه کیهان،۱۵آبان۱۳۶۵)
پخش اعلامیه درافشای ورود مک فارلین!
چراملاقاتهای قائم مقام رهبری لغوشده است؟«…طیق اخباررسیده چه ازبعضی از مسئولین وچه دریک سری مطبوعات اروپایی ملقات دکترنجف آبادی(محمدعلی هادی نجف آبادی،نماینده تهران)با«رابرت مک فارلین» مشاور امنیتی «ریگان» بر سر حل مساله«جنگ»….»(نقل از کتاب واقعیت هاوقضاوت ها،ص۶۶۶)
ماجرای آمدن«مک فارلین» به ایران،اززبان آیت الله منتظری
سوال:يكي ازمسائلي كه درارتباط باجنگ ايران وعراق دررسانه های داخلی و خارجی انعكاس وسيعی يافت ماجرای سفر محرمانه مقامات آمريكايی به ايران و پيامدهای پس از آن بود؛لطفابفرماييدآياحضرتعالي ازاين سفر اطلاع داشتيدياخير؟ چه كساني در اين ماجرا نقش داشتند و چگونه خبر آن فاش گرديد؟
پاسخ آیت الله منتظری:«اين ماجرا يك جريان سرِّی بود،شخصي به اسم«منوچهر قربانی فر»اهل ايران دلال و واسطه خريد اسلحه و آدم ثروتمندی بود،اين شخص رفته بودخارج وباهمه اينهامربوط بود،باآمريكاوكشورهای خارج ارتباط داشت.اين شخص با«مك فارلين»نماينده ريگان آمده بودايران،اينطوركه من شنيدم دكتر محمدعلی هادی هم ازطرف مسئولين باآنان تماس مي‎گيرد،من اينهاراخبرنداشتم، مامورخريداسلحه هم يك نفربه اسم«محسن كنگرلو»يكي ازاعضاي سپاه بود،او واسطه بوده كه«منوچهرقربانی فر»برای آنهااسلحه وقطعات خريداری كند،اين اسلحه و قطعات را آمريكا داشته،و آمريكا م ‎خواسته بدين وسيله با ايران رابطه برقرار كند. قرباني فر به ضمانت كنگرلو پول اجناس راداده بوده و كنگرلو در وقتي كه مي‎بايست پول را بدهد نداده بود و كار آنان به مشاجره كشيده بود.بعد آقای قرباني فر دوتا نامه به آقاي كنگرلو مي‎نويسد كه يكي ده صفحه و ديگري نوزده صفحه بود و فتوكپي آنها را خود آقاي قرباني فر به عنوان اينكه من قائم مقام رهبري هستم به وسيله مرحوم آقاي اميد نجف آبادي براي من فرستاد و در واقع با نوشتن اين دو نامه جريان را لو داد، چون آقاي محسن كنگرلو به وعده هايي كه به او داده بود عمل نكرده بود، البته محسن كنگرلو هم يك واسطه بوده؛بعد از اينكه اين نامه ها دست من رسيد تازه فهميدم كه يك چنين جريان و قرارداد و ارتباطي بوده است و مك فارلين و هيات آمريكايي با قرباني فر به تهران آمده اند و سلاح آورده اند بالاخره چون اينها حرفشان شده بود من فهميدم كه چنين قضيه اي هست و در اين ميان معلوم شد پاي اسرائيل هم در ميان بوده است و اصلا اشكال من اين بود كه چرا بايد كار به جايي برسد كه ما خواسته باشيم با اسلحه اسرائيلي با عراق بجنگيم.بعد آقاي هاشمي رفسنجاني كه پيش من آمد من به او اعتراض كردم كه چرا قضيه مك فارلين را به من نگفتيد؟ خيلي تعجب كرد و گفت: «شما اين قضيه را از كجا فهميديد؟!»گفتم :«از هر كجا فهميدم،چرا اين قضيه را به من نگفتيد؟»گفت:«قصد داشتيم اين قضيه را بعدا به شما بگوييم»؛بالاخره من اعتراض كردم كه چرا خودسرانه اين كارها را مي‎كنيد،و آنها ناراحت بودند كه چرامن اين مسائل را فهميده ام.
سوال:آیا در جلسات سران،اين مساله مطرح نشده بود؟
پاسخ آیت الله منتظری:در آن جلسات كه من بودم مطرح نشده بود،ماجرا را از دو نامه اعتراض منوچهر قرباني فر به محسن كنگرلو كه فتوكپي آنها را براي من فرستاده بود با خبر شدم.
سوال:آيا مرحوم امام(ره)در جريان اين معامله بودند يا نه؟
پاسخ آیت الله منتظری:من درست نمي دانم كه مرحوم امام (ره) درجريان اين مساله بودند يا نه، ولي من پس از آنكه اين جريان را شنيدم رفتم به بيت مرحوم امام و جريان را براي حاج احمد آقا گفتم،او خيلي تعجب كرد كه شما از كجا در جريان قرار گرفتيد؟گفتم:«از هرجا،بالاخره اجنه به من خبر داده اند!»،گفت:«خوب گاهي اين اجنه كه براي شما خبر مي‎آورند اين خبرها را بنويسيد و براي امام هم بفرستيد!»گفتم:«بالاخره اين گونه نيست كه من در جريان قرارنگيرم»،ولی آقايان از اينكه من به طوركامل همه اين جريان را مي‎دانم خيلي ناراحت بودند.
س:«به نظرشماآياميان جريان«مك فارلين»وجريان سيدمهدی هاشمی و دستگيری آقاي اميد نجف آبادي ارتباطي وجود نداشت و اين جريان يك تصفيه حساب جناحي نبود؟
پاسخ آیت الله منتظری:«همه چيزمحتمل است،والاحتمال خفيف الموونه؛وبعضي اخبار پشت پرده و بعضي تلكسهايي كه در آن وقت روي تلكس منزل ما منعكس مي‎شد حكايت از اين ارتباط مي‎كرد،و قضيه آوردن اسلحه ازاسرائيل براي ايران هم در يكي از اين تلكسها منعكس شده بود، والعلم عندالله.
سوال:چند وقت پيش ازاينكه آقاي هاشمي رفسنجاني در مقابل مجلس سخنراني كند و اين مساله را براي مردم افشا كند شما در جريان آن قرار گرفتيد؟
پاسخ آیت الله منتظری:به طور دقيق مدت آن را ياد ندارم.البته بعد از مدتي هم همان آقاي منوچهر قرباني فر براي من پيغام فرستاد كه قرار است شما را از قائم مقامي عزل كنند-مدتي قبل از جريانات بركناري و مسائل آن بود- معلوم مي‎شودكه او يك ارتباطهايي با جاهايي داشته و اطلاعاتي داشته است و ما بي خبر بوديم؛ اين نشان مي‎داد كه آقايان مدتها پيش از نامه ‏۱/۶ و ۱/۸ كه در فروردين ماه ۶۸ اتفاق افتاد تصميم خود را گرفته بودند و در تلاش بودند كه زمينه ذهني براي امام هم فراهم كنند؛حتي تحركات آنها قبل از جريانات سال ۶۸ علني شده بود،از جمله در همان ايام بود( ‏۶۷/۱۱/۲۹)كه بعضي از دوستان قديمي ما يعني آقايان مهدي كروبي و امام جماراني و زيارتي را هم تحريك كردند كه آن نامه تند و سراپا كذب و تهمت را خطاب به اينجانب بنويسند؛و چنانكه شنيدم بعضي از افراد منسوب به بيت اينجانب را هم كه با احمد آقا رفيق و مرتبط بودند به ملاقات مرحوم امام برده بودند تا مطالب دروغي را عليه من و بيت من به امام گزارش بدهند؛و شنيده شد كه بعضي از آقايان به عنوان اعتراض عليه من عمامه خود را نزد امام به زمين زده و با حالت گريه و انابه معظم له را تحت تاثير قرار داده اند»
پرسش و پاسخ با آیت الله منتظری در مورد مسالۀ مک فارلین(برگرفته از کتاب خاطرات ایشان)
*توجه:
گاهی حکایت برخی ازتاریخ نویسان،حکایت آن دزدی ست که وقتی دید مردم بدنبالش هستند،درجایی قایم شد وسپس درپشت سرمردم همراه آنان فردیادزد:آی زد!آی دزد!
آنهابانگارش مخدوش همراه با سفسطه وتحلیل وانتشارآن،توسط سلطه رسانه ای خود، سعی می کنند تاریخ رابه نفع خودبه نویسند.کشف حقیقت وواقعیت های تاریخی آنچنان هم سخت نیست،انسان های آزاده هم کم نیستند!»
ویک نقل قول:(روزنامه بامدادامروز،۱۴آبان۱۳۵۸)
تاریخ مخدوش؛خبرنگارخصوصی:«کلمانسو»شایدبیهوده نمی گویدکه: «اگررفتار آدمیان راباتوجه به مقتضیات زمان آنهانسنجیم،تاریخ رامخدوش کرده ایم».
ژرژ بنجامین کلمانسو (به فرانسوی: Georges Benjamin Clemenceau) معروف به ببر فرانسه، از سیاست مداران بزرگ قرن نوزدهم اروپا بود که در سال ۱۸۴۱ زاده شد. او در سال‌های ۱۹۰۶ تا ۱۹۰۹ و همچنین ۱۹۱۷ تا ۱۹۲۰ نخست وزیر فرانسه بود.
محمد شوری(نویسنده و روزنامه نگار)آبان۱۳۹۴

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)