چندسال پیش(38)گشایش مجلس شورای ملی وطرح قانون اساسی مشروطیت(15مهرسال1285)
1-اولین قانون اساسی مشتمل بر51اصل درزمان سلطنت مظفرالدین شاه درتاریخ 8دی ماه سال1285به تصویب مجلس رسید.
2-درتاریخ14بهمن1285،کمی بیشترازیک ماه بعد،تعدادی نماینده برای تدوین متمم قانون اساسی ازسوی مجلس انتخاب شدند.
3-قانون اساسی ومتمم آن مشتمل بر105اصل پس از8ماه،درتاریخ 15مهر1285ازتصویب نهائی مجلس گذشت.
4-درتاریخ12آبان1304اولین مجلس موسسان برای انجام تغییرات درقانون اساسی وتبدیل سلطنت به جمهوری تشکیل گردید.
توضیحات اضافه:
*درتاریخ27 اسفند1302درجلسه علنی دوره پنجم مجلس،بین طرفداران رضا خان وسیدحسن مدرس مناقشات شدیدی در ارتباط باتغییرسلطنت وتبدیل آن به نظام جمهوری روی دادودرپایان جلسه مجلس،دکترحسین خان احیاء السلطنه سیلی محکمی برگوش سیدحسن مدرس نواخت ؛که این سیلی برگوش جمهوری معروف شد.
درتاریخ28/12/1302سیل تلگراف هاازشهرهابرای تغییرنظام ازسلطنت به جمهوری ارسال شد.درتاریخ 30/12/1302، درجلسه علنی مجلس مدافعان ومخالفان جمهوری سخنرانی کردندوطرحی درانقراض سلطنت وتشکیل جمهوری به شرح زیر تقدیم مجلس شد.
« نظربه این که تمام طبقات مملکت درمخالفت باسلسله سلاطین قاجاریه،رای به انقراض سلطنت مذکوررسیده ونظربه اینکه تقریباتمام تلگرافات واصله اظهارتمایل به جمهوریت شده وباصراحت اختیارتغییررژیم رابه مجلس شورای ملی داده اندما امضاءکنندگان موادذیل رابه قیدفوریت پیشنهاد می کنیم:
ماده1- تغییررژیم مشروطه به جمهوریت.
ماده2-اختیاردادن به وکلای دوره پنجم تادرقانون اساسی موافق مصالح مملکت دررژیم تجدید نظرکنند.
ماده3-پس ازمعلوم شدن نتیجه آرای عمومی رژیم به وسیله مجلس شورای ملی اعلام شود.
درتاریخ2/1/1303،جلسه علنی مجلس شورای ملی برای اعلام جمهوری تشکیل شد.عده زیادی ازروحانیون واصناف درمیدان بهارستان اجتماع کردندوعلیه جمهوری ونیزرضا خان شعاردادند؛درنتیجه آن زدوخوردشدیدی بین نظامیان ومردم روی داد.بدین خاطرجلسه علنی مجلس بدون اخذ نتیجه تعطیل شد.
درتاریخ15/1/1303عده زیادی ازعلماوتجاردردیداربارضاخان مخالفت خودراباجمهوری اعلام کردند.درتاریخ11/1/1303 رضاخان که خودراطرفدارجمهوری اعلام کرده بود،برای مذاکره باعلما وروحانیون واردشهرستان قم شد،سپس درپایان جلسه رسمامخالفت خودراباتغییررژیم سلطنت وتبدیل آن به جمهوری اعلام کردودراطلاعیه اعلام کرد:برای احترام به مقام روحانیت پس ازتبادل نظرباآنان جمهوری موقوف می شود.سرانجام درتاریخ22 آذر1304مجلس موسسان با تشکیل پنج جلسه، اصول36،37،و40متمم قانون اساسی راتغییردادوبه موجب آن نظام سلطنتی ازخانواده قاجاربه پهلوی رسیدودوره پنجم مجلس شورای ملی بدین شکل در22 بهمن سال 1304 پایان گرفت ومجلس ششم با آغاز سلطنت پهلوی درایران مترادف شد.
5-برای باردوم درتاریخ19اسفند1327فرمان تشکیل مجلس موسسان به منظوراصلاحات تازه درقانون اساسی ومتمم آن صادرشد.
6-درتاریخ18اردیبهشت1328اصل48 قانون اساسی که درآن تغییراتی داده شده بودبه تصویب مجلس موسسان رسید.
7-درتاریخ19فروردین1329بیانیه ای ازسوی احمدقوام السلطنه علیه شاه بخاطرتشکیل مجلس موسسان واصلاح بعضی ازاصول قانون اساسی صادرگردید. توضیح اضافه:
ابراهیم حکیمی( وزیردربار)درپاسخ به نامه فوق ازطرف شاه قوام رامسبب تمام بدبختی های چندساله ایران معرفی کردو لقب جناب اشرف که ازسوی شاه به اوداده شده بودراازوی سلب کرد.دراین ارتباط نامه قوام درتاریخ25خرداد1329درپاسخ وزیردربار(ابراهیم حکیمی)درمیان رجال سیاسی،روشنفکران ونمایندگان وروزنامه نگاران کشورتوزیع شد.دراین نامه شرح مفصلی درباره قانون اساسی واختیارات شاه داده شده بودوهمچنین به شاه نصیحت شده بودکه ازحدودخوددرقانون اساسی تجاوزنکند.
8-درتاریخ 18تیر1331از36نفرسناتورمجلس سنا،فقط 14نفربه نخست وزیری مصدق که ازسوی مجلس شورای ملی رای اعتمادگرفته بود،رای مثبت دادند.
9-مجلس شورای ملی درتاریخ اول آبان1331بایک طرح تفضیلی،مدت مجلس راازچهارسال به دوسال باتفسیراصل5قانون اساسی وباقیددوفوریت آنرابه رای گذاشت که فی الفورتصویب شد.سناتورهای مجلس سنادراعتراض به این اقدام،تشکیل جلسه دادندوآنگاه مجلس«سنا»راتعطیل کرده واعلام کردندمصوبات مجلس ملی بدون تائیدمجلس سنااعتبارقانونی ندارد.
توضیح اضافه:
*مشابه تاریخی آن،شورای نگهبان درقانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است.که مصوبات مجلس بدون تائید6نفرفقهای شورای نگهبان،ارزش قانونی ندارد.
10-شاه ایران(محمدرضاپهلوی)درتاریخ 29آبان1333برای خودازمجلس درموردتصویب طرحها ولوایح،درخواست حق وتوکرد.
توضیح اضافه:
*مشابه تاریخی آن همان حکم حکومتی است که توسط ولایت فقیه درنظام جمهوری اسلامی ایران مطرح است وهرگاه ولایت مطلقه فقیه یارهبری،برامری صحه بگذارند ودرخواست کنندیاموضوعی رارد ونفی کنندفالفورتصویب واجراخواهدشد!
11-درتاریخ8آبان1334اختلاف بین مجلس سناومجلس شورای ملی به اوج خودرسید. توضیح اضافه:
*مشابه تاریخی آن چیزی شبیه اختلاف مجلس شورای اسلامی وشورای نگهبان است که درنهایت باتصویب مجمع تشیخص مصلحت،خیلی محترمانه وقانونمندانه همه مسیرهارابه مقصد«مجمع تشخیص مصلحت»هدایت کردند.یعنی تلفیقی ازنظام سلطنتی وجمهوری!
12-درتاریخ16اسفند1345برای مرتبه سوم ازسوی نخست وزیر،لایحه تشکیل تازه مجلس موسسان به منظورتجددنظردرسه اصل متمم قانون اساسی،به مجلس تحویل داده شد؛درتاریخ20/1/1346مجلس موسسان برای مرتبه سوم ودراجرای لایحه دولت تشکیل گردید.
توضیح اضافه:
*درقانون اساسی جمهوری اسلامی ایران راه ترمیم قانون اساسی باوجوداختیارات فوق العاده وحق وتوی که به ولایت مطلقه فقیه داده است،برای همیشه مسدودشد!
13-درتاریخ1فروردین1347شاه خطاب به نمایندگان گفت:دولت ایران رافقط شاه تعیین می کند.
14-بیست ودوم بهمن سال1357نظام سلطنتی برای همیشه درایران مهروموم وبرچیده شد.
15-باآرای98درصدی مردم ایران درتاریخ 12فروردین سال1358نظام سلطنتی قانونامنسوخ ونظام«جمهوری»باعنوان«جمهوری اسلامی»رسمافعالیت خودراآغازکرد.
16-درتاریخ28مرداد1358ازسوی مردم نمایندگانی برای تشکیل مجلس تدوین قانون اساسی تشکیل شد.
17-درتاریخ12آذر1358مجلس تدوین قانون اساسی به کارخودپایان دادوقانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای تائیدنهایی به آرای عمومی گذاشته شدوموردتصویب مردم قرارگرفت.
توضیح اضافه:
*گفتنی است پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی درپاریس تهیه شده بودوملهم گرفته ازقوانین اساسی کشورهای اروپائی بود.همچنین دراین قانون اساسی اصلی بنام ولایت فقیه وجودنداشت. اولین باراین موضوع توسط سیدحسن آیت نماینده مردم دراولین مجلس خبرگان قانون اساسی عنوان شد.سپس ازسوی آیت الله منتظری به آن بسط وشرح داده شدوسرانجام اصلی بنام اصل110قانون اساسی،بنام اصل ولایت فقیه،موردتصویب قرارگرفت که اختیاراتی راقانونا به مقام رهبری انقلاب بعنوان شخص اول مملکت می داد.امابعدهاخودآیت الله منتظری ازهمان اصل(که درراستای آن6 جلدکتاب بنام«مبانی فقهی حکومت اسلامی» نوشت،مجبوربه کناره گیری ازقائم مقامی رهبری شدوبعلت اختیارات فوق العاده ای که درمتمم قانون اساسی به ولایت فقیه دادندوآنرابه ولایت مطلقه فقیه تبدیل کردند،خودنیزیکی ازمنتقدین اساسی به اصل ولایت فقیه درشکل رایج ومرسوم آن شد!
18-درتاریخ 6/5/1386پس ازده سال تجربه،قانون اساسی اول به دستورامام خمینی ترمیم وقانون اساسی دوم بدون حضورفیزیکی(بعلت فوت)امام خمینی ازتصویب ننهایی گذشت.
توضیح اضافه:
*همان شبه تکرارتاریخ مشروطیت،ونیزداستان تکراری مشروطه مشروعه،قانون اساسی دوم رابسته ترکرد:
وجودپنج تن ازمجتهدان جامع الشرایط برای همین کاردر قانون اساسی مشروطیت پیش بینی شده بودتابرای تطابق قوانین با اسلام وشرع نظربدهند.بعدهادریک سیرتحول تاریخی مجلس سنا بوجودآمد که مصوبات مجلس شورای ملی راتائیدنهائی می کرد.
**توجه ویک نکته:
آنچه خواندید بخشی از کتاب اینجانب(محمد شوری)بنام:«مشابه تاریخی پارلمانی»است که اداره کتاب وزارت ارشاد اسلامی به آن مجوز نداد.
محمد شوری(نویسنده و روزنامه نگار)مهر1394

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)