چندسال پیش(۳۸)گشایش مجلس شورای ملی وطرح قانون اساسی مشروطیت(۱۵مهرسال۱۲۸۵)
۱-اولین قانون اساسی مشتمل بر۵۱اصل درزمان سلطنت مظفرالدین شاه درتاریخ ۸دی ماه سال۱۲۸۵به تصویب مجلس رسید.
۲-درتاریخ۱۴بهمن۱۲۸۵،کمی بیشترازیک ماه بعد،تعدادی نماینده برای تدوین متمم قانون اساسی ازسوی مجلس انتخاب شدند.
۳-قانون اساسی ومتمم آن مشتمل بر۱۰۵اصل پس از۸ماه،درتاریخ ۱۵مهر۱۲۸۵ازتصویب نهائی مجلس گذشت.
۴-درتاریخ۱۲آبان۱۳۰۴اولین مجلس موسسان برای انجام تغییرات درقانون اساسی وتبدیل سلطنت به جمهوری تشکیل گردید.
توضیحات اضافه:
*درتاریخ۲۷ اسفند۱۳۰۲درجلسه علنی دوره پنجم مجلس،بین طرفداران رضا خان وسیدحسن مدرس مناقشات شدیدی در ارتباط باتغییرسلطنت وتبدیل آن به نظام جمهوری روی دادودرپایان جلسه مجلس،دکترحسین خان احیاء السلطنه سیلی محکمی برگوش سیدحسن مدرس نواخت ؛که این سیلی برگوش جمهوری معروف شد.
درتاریخ۲۸/۱۲/۱۳۰۲سیل تلگراف هاازشهرهابرای تغییرنظام ازسلطنت به جمهوری ارسال شد.درتاریخ ۳۰/۱۲/۱۳۰۲، درجلسه علنی مجلس مدافعان ومخالفان جمهوری سخنرانی کردندوطرحی درانقراض سلطنت وتشکیل جمهوری به شرح زیر تقدیم مجلس شد.
« نظربه این که تمام طبقات مملکت درمخالفت باسلسله سلاطین قاجاریه،رای به انقراض سلطنت مذکوررسیده ونظربه اینکه تقریباتمام تلگرافات واصله اظهارتمایل به جمهوریت شده وباصراحت اختیارتغییررژیم رابه مجلس شورای ملی داده اندما امضاءکنندگان موادذیل رابه قیدفوریت پیشنهاد می کنیم:
ماده۱- تغییررژیم مشروطه به جمهوریت.
ماده۲-اختیاردادن به وکلای دوره پنجم تادرقانون اساسی موافق مصالح مملکت دررژیم تجدید نظرکنند.
ماده۳-پس ازمعلوم شدن نتیجه آرای عمومی رژیم به وسیله مجلس شورای ملی اعلام شود.
درتاریخ۲/۱/۱۳۰۳،جلسه علنی مجلس شورای ملی برای اعلام جمهوری تشکیل شد.عده زیادی ازروحانیون واصناف درمیدان بهارستان اجتماع کردندوعلیه جمهوری ونیزرضا خان شعاردادند؛درنتیجه آن زدوخوردشدیدی بین نظامیان ومردم روی داد.بدین خاطرجلسه علنی مجلس بدون اخذ نتیجه تعطیل شد.
درتاریخ۱۵/۱/۱۳۰۳عده زیادی ازعلماوتجاردردیداربارضاخان مخالفت خودراباجمهوری اعلام کردند.درتاریخ۱۱/۱/۱۳۰۳ رضاخان که خودراطرفدارجمهوری اعلام کرده بود،برای مذاکره باعلما وروحانیون واردشهرستان قم شد،سپس درپایان جلسه رسمامخالفت خودراباتغییررژیم سلطنت وتبدیل آن به جمهوری اعلام کردودراطلاعیه اعلام کرد:برای احترام به مقام روحانیت پس ازتبادل نظرباآنان جمهوری موقوف می شود.سرانجام درتاریخ۲۲ آذر۱۳۰۴مجلس موسسان با تشکیل پنج جلسه، اصول۳۶،۳۷،و۴۰متمم قانون اساسی راتغییردادوبه موجب آن نظام سلطنتی ازخانواده قاجاربه پهلوی رسیدودوره پنجم مجلس شورای ملی بدین شکل در۲۲ بهمن سال ۱۳۰۴ پایان گرفت ومجلس ششم با آغاز سلطنت پهلوی درایران مترادف شد.
۵-برای باردوم درتاریخ۱۹اسفند۱۳۲۷فرمان تشکیل مجلس موسسان به منظوراصلاحات تازه درقانون اساسی ومتمم آن صادرشد.
۶-درتاریخ۱۸اردیبهشت۱۳۲۸اصل۴۸ قانون اساسی که درآن تغییراتی داده شده بودبه تصویب مجلس موسسان رسید.
۷-درتاریخ۱۹فروردین۱۳۲۹بیانیه ای ازسوی احمدقوام السلطنه علیه شاه بخاطرتشکیل مجلس موسسان واصلاح بعضی ازاصول قانون اساسی صادرگردید. توضیح اضافه:
ابراهیم حکیمی( وزیردربار)درپاسخ به نامه فوق ازطرف شاه قوام رامسبب تمام بدبختی های چندساله ایران معرفی کردو لقب جناب اشرف که ازسوی شاه به اوداده شده بودراازوی سلب کرد.دراین ارتباط نامه قوام درتاریخ۲۵خرداد۱۳۲۹درپاسخ وزیردربار(ابراهیم حکیمی)درمیان رجال سیاسی،روشنفکران ونمایندگان وروزنامه نگاران کشورتوزیع شد.دراین نامه شرح مفصلی درباره قانون اساسی واختیارات شاه داده شده بودوهمچنین به شاه نصیحت شده بودکه ازحدودخوددرقانون اساسی تجاوزنکند.
۸-درتاریخ ۱۸تیر۱۳۳۱از۳۶نفرسناتورمجلس سنا،فقط ۱۴نفربه نخست وزیری مصدق که ازسوی مجلس شورای ملی رای اعتمادگرفته بود،رای مثبت دادند.
۹-مجلس شورای ملی درتاریخ اول آبان۱۳۳۱بایک طرح تفضیلی،مدت مجلس راازچهارسال به دوسال باتفسیراصل۵قانون اساسی وباقیددوفوریت آنرابه رای گذاشت که فی الفورتصویب شد.سناتورهای مجلس سنادراعتراض به این اقدام،تشکیل جلسه دادندوآنگاه مجلس«سنا»راتعطیل کرده واعلام کردندمصوبات مجلس ملی بدون تائیدمجلس سنااعتبارقانونی ندارد.
توضیح اضافه:
*مشابه تاریخی آن،شورای نگهبان درقانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است.که مصوبات مجلس بدون تائید۶نفرفقهای شورای نگهبان،ارزش قانونی ندارد.
۱۰-شاه ایران(محمدرضاپهلوی)درتاریخ ۲۹آبان۱۳۳۳برای خودازمجلس درموردتصویب طرحها ولوایح،درخواست حق وتوکرد.
توضیح اضافه:
*مشابه تاریخی آن همان حکم حکومتی است که توسط ولایت فقیه درنظام جمهوری اسلامی ایران مطرح است وهرگاه ولایت مطلقه فقیه یارهبری،برامری صحه بگذارند ودرخواست کنندیاموضوعی رارد ونفی کنندفالفورتصویب واجراخواهدشد!
۱۱-درتاریخ۸آبان۱۳۳۴اختلاف بین مجلس سناومجلس شورای ملی به اوج خودرسید. توضیح اضافه:
*مشابه تاریخی آن چیزی شبیه اختلاف مجلس شورای اسلامی وشورای نگهبان است که درنهایت باتصویب مجمع تشیخص مصلحت،خیلی محترمانه وقانونمندانه همه مسیرهارابه مقصد«مجمع تشخیص مصلحت»هدایت کردند.یعنی تلفیقی ازنظام سلطنتی وجمهوری!
۱۲-درتاریخ۱۶اسفند۱۳۴۵برای مرتبه سوم ازسوی نخست وزیر،لایحه تشکیل تازه مجلس موسسان به منظورتجددنظردرسه اصل متمم قانون اساسی،به مجلس تحویل داده شد؛درتاریخ۲۰/۱/۱۳۴۶مجلس موسسان برای مرتبه سوم ودراجرای لایحه دولت تشکیل گردید.
توضیح اضافه:
*درقانون اساسی جمهوری اسلامی ایران راه ترمیم قانون اساسی باوجوداختیارات فوق العاده وحق وتوی که به ولایت مطلقه فقیه داده است،برای همیشه مسدودشد!
۱۳-درتاریخ۱فروردین۱۳۴۷شاه خطاب به نمایندگان گفت:دولت ایران رافقط شاه تعیین می کند.
۱۴-بیست ودوم بهمن سال۱۳۵۷نظام سلطنتی برای همیشه درایران مهروموم وبرچیده شد.
۱۵-باآرای۹۸درصدی مردم ایران درتاریخ ۱۲فروردین سال۱۳۵۸نظام سلطنتی قانونامنسوخ ونظام«جمهوری»باعنوان«جمهوری اسلامی»رسمافعالیت خودراآغازکرد.
۱۶-درتاریخ۲۸مرداد۱۳۵۸ازسوی مردم نمایندگانی برای تشکیل مجلس تدوین قانون اساسی تشکیل شد.
۱۷-درتاریخ۱۲آذر۱۳۵۸مجلس تدوین قانون اساسی به کارخودپایان دادوقانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای تائیدنهایی به آرای عمومی گذاشته شدوموردتصویب مردم قرارگرفت.
توضیح اضافه:
*گفتنی است پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی درپاریس تهیه شده بودوملهم گرفته ازقوانین اساسی کشورهای اروپائی بود.همچنین دراین قانون اساسی اصلی بنام ولایت فقیه وجودنداشت. اولین باراین موضوع توسط سیدحسن آیت نماینده مردم دراولین مجلس خبرگان قانون اساسی عنوان شد.سپس ازسوی آیت الله منتظری به آن بسط وشرح داده شدوسرانجام اصلی بنام اصل۱۱۰قانون اساسی،بنام اصل ولایت فقیه،موردتصویب قرارگرفت که اختیاراتی راقانونا به مقام رهبری انقلاب بعنوان شخص اول مملکت می داد.امابعدهاخودآیت الله منتظری ازهمان اصل(که درراستای آن۶ جلدکتاب بنام«مبانی فقهی حکومت اسلامی» نوشت،مجبوربه کناره گیری ازقائم مقامی رهبری شدوبعلت اختیارات فوق العاده ای که درمتمم قانون اساسی به ولایت فقیه دادندوآنرابه ولایت مطلقه فقیه تبدیل کردند،خودنیزیکی ازمنتقدین اساسی به اصل ولایت فقیه درشکل رایج ومرسوم آن شد!
۱۸-درتاریخ ۶/۵/۱۳۸۶پس ازده سال تجربه،قانون اساسی اول به دستورامام خمینی ترمیم وقانون اساسی دوم بدون حضورفیزیکی(بعلت فوت)امام خمینی ازتصویب ننهایی گذشت.
توضیح اضافه:
*همان شبه تکرارتاریخ مشروطیت،ونیزداستان تکراری مشروطه مشروعه،قانون اساسی دوم رابسته ترکرد:
وجودپنج تن ازمجتهدان جامع الشرایط برای همین کاردر قانون اساسی مشروطیت پیش بینی شده بودتابرای تطابق قوانین با اسلام وشرع نظربدهند.بعدهادریک سیرتحول تاریخی مجلس سنا بوجودآمد که مصوبات مجلس شورای ملی راتائیدنهائی می کرد.
**توجه ویک نکته:
آنچه خواندید بخشی از کتاب اینجانب(محمد شوری)بنام:«مشابه تاریخی پارلمانی»است که اداره کتاب وزارت ارشاد اسلامی به آن مجوز نداد.
محمد شوری(نویسنده و روزنامه نگار)مهر۱۳۹۴

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)