چندسال پیش(۳۸)گشایش مجلس شورای ملی وطرح قانون اساسی مشروطیت(۱۵مهرسال۱۲۸۵)
۱-اولین قانون اساسی مشتمل بر۵۱اصل درزمان سلطنت مظفرالدین شاه درتاريخ ۸دی ماه سال۱۲۸۵به تصویب مجلس رسید.
۲-درتاريخ۱۴بهمن۱۲۸۵،کمی بیشترازیک ماه بعد،تعدادي نماينده برای تدوین متمم قانون اساسي ازسوی مجلس انتخاب شدند.
۳-قانون اساسی ومتمم آن مشتمل بر۱۰۵اصل پس از۸ماه،درتاريخ ۱۵مهر۱۲۸۵ازتصويب نهائي مجلس گذشت.
۴-درتاريخ۱۲آبان۱۳۰۴اولین مجلس موسسان برای انجام تغییرات درقانون اساسی وتبديل سلطنت به جمهوري تشکیل گردید.
توضیحات اضافه:
*درتاریخ۲۷ اسفند۱۳۰۲درجلسه علنی دوره پنجم مجلس،بین طرفداران رضا خان وسیدحسن مدرس مناقشات شدیدی در ارتباط باتغییرسلطنت وتبدیل آن به نظام جمهوری روی دادودرپایان جلسه مجلس،دکترحسین خان احیاء السلطنه سیلی محکمی برگوش سیدحسن مدرس نواخت ؛كه این سیلی برگوش جمهوری معروف شد.
درتاریخ۲۸/۱۲/۱۳۰۲سیل تلگراف هاازشهرهابرای تغییرنظام ازسلطنت به جمهوری ارسال شد.درتاریخ ۳۰/۱۲/۱۳۰۲، درجلسه علنی مجلس مدافعان ومخالفان جمهوری سخنرانی کردندوطرحی درانقراض سلطنت وتشکیل جمهوری به شرح زیر تقدیم مجلس شد.
« نظربه این که تمام طبقات مملکت درمخالفت باسلسله سلاطین قاجاریه،رای به انقراض سلطنت مذکوررسیده ونظربه اینکه تقریباتمام تلگرافات واصله اظهارتمایل به جمهوریت شده وباصراحت اختیارتغییررژیم رابه مجلس شورای ملی داده اندما امضاءکنندگان موادذیل رابه قیدفوریت پیشنهاد می کنیم:
ماده۱- تغییررژیم مشروطه به جمهوریت.
ماده۲-اختیاردادن به وکلای دوره پنجم تادرقانون اساسی موافق مصالح مملکت دررژیم تجدید نظرکنند.
ماده۳-پس ازمعلوم شدن نتیجه آرای عمومی رژیم به وسیله مجلس شورای ملی اعلام شود.
درتاریخ۲/۱/۱۳۰۳،جلسه علنی مجلس شورای ملی برای اعلام جمهوری تشکیل شد.عده زیادی ازروحانیون واصناف درمیدان بهارستان اجتماع کردندوعلیه جمهوری ونیزرضا خان شعاردادند؛درنتیجه آن زدوخوردشدیدی بین نظامیان ومردم روی داد.بدین خاطرجلسه علنی مجلس بدون اخذ نتیجه تعطیل شد.
درتاریخ۱۵/۱/۱۳۰۳عده زیادی ازعلماوتجاردردیداربارضاخان مخالفت خودراباجمهوری اعلام کردند.درتاریخ۱۱/۱/۱۳۰۳ رضاخان که خودراطرفدارجمهوری اعلام کرده بود،برای مذاکره باعلما وروحانیون واردشهرستان قم شد،سپس درپایان جلسه رسمامخالفت خودراباتغییررژیم سلطنت وتبدیل آن به جمهوری اعلام کردودراطلاعیه اعلام کرد:برای احترام به مقام روحانیت پس ازتبادل نظرباآنان جمهوری موقوف می شود.سرانجام درتاریخ۲۲ آذر۱۳۰۴مجلس موسسان با تشکیل پنج جلسه، اصول۳۶،۳۷،و۴۰متمم قانون اساسی راتغییردادوبه موجب آن نظام سلطنتی ازخانواده قاجاربه پهلوی رسیدودوره پنجم مجلس شورای ملی بدین شکل در۲۲ بهمن سال ۱۳۰۴ پایان گرفت ومجلس ششم با آغاز سلطنت پهلوی درایران مترادف شد.
۵-برای باردوم درتاريخ۱۹اسفند۱۳۲۷فرمان تشکیل مجلس موسسان به منظوراصلاحات تازه درقانون اساسی ومتمم آن صادرشد.
۶-درتاريخ۱۸اردیبهشت۱۳۲۸اصل۴۸ قانون اساسی که درآن تغییراتی داده شده بودبه تصویب مجلس موسسان رسید.
۷-درتاريخ۱۹فروردین۱۳۲۹بیانیه ای ازسوی احمدقوام السلطنه علیه شاه بخاطرتشکیل مجلس موسسان واصلاح بعضی ازاصول قانون اساسی صادرگردید. توضیح اضافه:
ابراهیم حکیمی( وزیردربار)درپاسخ به نامه فوق ازطرف شاه قوام رامسبب تمام بدبختی های چندساله ایران معرفی کردو لقب جناب اشرف که ازسوی شاه به اوداده شده بودراازوی سلب كرد.دراین ارتباط نامه قوام درتاریخ۲۵خرداد۱۳۲۹درپاسخ وزیردربار(ابراهیم حکیمی)درمیان رجال سياسي،روشنفکران ونمایندگان وروزنامه نگاران کشورتوزیع شد.دراین نامه شرح مفصلی درباره قانون اساسی واختیارات شاه داده شده بودوهمچنین به شاه نصیحت شده بودکه ازحدودخوددرقانون اساسی تجاوزنکند.
۸-درتاريخ ۱۸تير۱۳۳۱از۳۶نفرسناتورمجلس سنا،فقط ۱۴نفربه نخست وزیری مصدق که ازسوی مجلس شورای ملی رای اعتمادگرفته بود،رای مثبت دادند.
۹-مجلس شوراي ملي درتاريخ اول آبان۱۳۳۱بایک طرح تفضیلی،مدت مجلس راازچهارسال به دوسال باتفسیراصل۵قانون اساسی وباقیددوفوریت آنرابه رای گذاشت که فی الفورتصویب شد.سناتورهای مجلس سنادراعتراض به این اقدام،تشکیل جلسه دادندوآنگاه مجلس«سنا»راتعطیل کرده واعلام کردندمصوبات مجلس ملی بدون تائیدمجلس سنااعتبارقانونی ندارد.
توضیح اضافه:
*مشابه تاريخي آن،شوراي نگهبان درقانون اساسي جمهوري اسلامي ايران است.كه مصوبات مجلس بدون تائيد۶نفرفقهاي شوراي نگهبان،ارزش قانوني ندارد.
۱۰-شاه ايران(محمدرضاپهلوي)درتاريخ ۲۹آبان۱۳۳۳براي خودازمجلس درموردتصویب طرحها ولوایح،درخواست حق وتوکرد.
توضیح اضافه:
*مشابه تاريخي آن همان حكم حكومتي است كه توسط ولايت فقيه درنظام جمهوري اسلامي ايران مطرح است وهرگاه ولايت مطلقه فقيه يارهبري،برامري صحه بگذارند ودرخواست كنندياموضوعي رارد ونفي كنندفالفورتصويب واجراخواهدشد!
۱۱-درتاريخ۸آبان۱۳۳۴اختلاف بین مجلس سناومجلس شورای ملی به اوج خودرسید. توضیح اضافه:
*مشابه تاريخي آن چيزي شبيه اختلاف مجلس شوراي اسلامي وشوراي نگهبان است كه درنهايت باتصويب مجمع تشيخص مصلحت،خيلي محترمانه وقانونمندانه همه مسيرهارابه مقصد«مجمع تشخيص مصلحت»هدايت كردند.يعني تلفيقي ازنظام سلطنتي وجمهوري!
۱۲-درتاريخ۱۶اسفند۱۳۴۵برای مرتبه سوم ازسوی نخست وزیر،لایحه تشکیل تازه مجلس موسسان به منظورتجددنظردرسه اصل متمم قانون اساسی،به مجلس تحویل داده شد؛درتاریخ۲۰/۱/۱۳۴۶مجلس موسسان برای مرتبه سوم ودراجرای لایحه دولت تشکیل گردید.
توضیح اضافه:
*درقانون اساسي جمهوري اسلامي ايران راه ترميم قانون اساسي باوجوداختيارات فوق العاده وحق وتوي كه به ولايت مطلقه فقيه داده است،براي هميشه مسدودشد!
۱۳-درتاريخ۱فروردین۱۳۴۷شاه خطاب به نمایندگان گفت:دولت ایران رافقط شاه تعیین می کند.
۱۴-بيست ودوم بهمن سال۱۳۵۷نظام سلطنتی براي هميشه درایران مهروموم وبرچیده شد.
۱۵-باآرای۹۸درصدي مردم ايران درتاريخ ۱۲فروردين سال۱۳۵۸نظام سلطنتي قانونامنسوخ ونظام«جمهوري»باعنوان«جمهوری اسلامی»رسمافعاليت خودراآغازكرد.
۱۶-درتاريخ۲۸مرداد۱۳۵۸ازسوي مردم نمایندگانی برای تشكيل مجلس تدوین قانون اساسي تشكيل شد.
۱۷-درتاريخ۱۲آذر۱۳۵۸مجلس تدوین قانون اساسی به کارخودپایان دادوقانون اساسی جمهوری اسلامی ايران برای تائیدنهایی به آرای عمومی گذاشته شدوموردتصویب مردم قرارگرفت.
توضیح اضافه:
*گفتنی است پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی درپاریس تهیه شده بودوملهم گرفته ازقوانین اساسی کشورهای اروپائی بود.همچنین دراین قانون اساسی اصلی بنام ولایت فقیه وجودنداشت. اولین باراين موضوع توسط سیدحسن آیت نماینده مردم دراولین مجلس خبرگان قانون اساسي عنوان شد.سپس ازسوی آیت الله منتظری به آن بسط وشرح داده شدوسرانجام اصلی بنام اصل۱۱۰قانون اساسی،بنام اصل ولايت فقيه،موردتصویب قرارگرفت که اختیاراتي راقانونا به مقام رهبري انقلاب بعنوان شخص اول مملکت می داد.امابعدهاخودآیت الله منتظری ازهمان اصل(که درراستای آن۶ جلدکتاب بنام«مباني فقهي حكومت اسلامي» نوشت،مجبوربه کناره گیری ازقائم مقامی رهبری شدوبعلت اختيارات فوق العاده اي كه درمتمم قانون اساسي به ولايت فقيه دادندوآنرابه ولايت مطلقه فقيه تبديل كردند،خودنيزیکی ازمنتقدین اساسي به اصل ولایت فقیه درشکل رایج ومرسوم آن شد!
۱۸-درتاريخ ۶/۵/۱۳۸۶پس ازده سال تجربه،قانون اساسي اول به دستورامام خميني ترميم وقانون اساسي دوم بدون حضورفيزيكي(بعلت فوت)امام خمینی ازتصويب ننهايي گذشت.
توضیح اضافه:
*همان شبه تكرارتاريخ مشروطيت،ونيزداستان تكراري مشروطه مشروعه،قانون اساسي دوم رابسته تركرد:
وجودپنج تن ازمجتهدان جامع الشرایط برای همین کاردر قانون اساسی مشروطيت پیش بینی شده بودتابرای تطابق قوانين با اسلام وشرع نظربدهند.بعدهادریک سیرتحول تاریخی مجلس سنا بوجودآمد که مصوبات مجلس شورای ملی راتائیدنهائي می کرد.
**توجه ویک نکته:
آنچه خواندید بخشی از کتاب اینجانب(محمد شوری)بنام:«مشابه تاریخی پارلمانی»است که اداره کتاب وزارت ارشاد اسلامی به آن مجوز نداد.
محمد شوری(نویسنده و روزنامه نگار)مهر۱۳۹۴

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)