garma havaچند سالی است که کشور با پدیده ای جوی و خطرناک روبرو بوده که خسارات بسیاری را به محیط زیست کشور وارد کرده و حتی به گفته کارشناسان خطری جدی برای زیست انسانی و جانوری کشور به حساب می آید. پدیده ای که آن را با نام ریزگردها می شناسند.

هر ساله با بروز فصل گرما و خشکتر شدن آب و هوای ایران و کشورهای همسایه همچون عراق، این پدیده به شکلی فزاینده جو کشور را تحت تأثیر خود قرار می دهد.

تا به امروز هم بسیاری از نمایندگان مجلس، مدیران محیط زیست و برخی مدیران دولتی، در پی بروز این مشکل با برگزاری نشست و برخواست های مختلف، در پی رفع و رجوع آن بوده و با انتشار بیانیه و سخنرانی های گسترده، امید به رفع مشکلات را به مردم و ملت ایران داده و سر رشته این پدیده ویرانگر را کشورهای همسایه دانسته اند.

اگرچه تا کنون حرف و سخن ها و وعده و وعیدها از سوی مسوولان و مدیران کشور، برای مبارزه با آن بسیار مطرح شده، اما آنچه به نگرانی ها افزوده است، عدم توجه و عملی شدن وعده هایی است که برای حفظ محیط زیست داخل و جلوگیری از خشک شدن منابع آبی و حیاطی کشور، تا کنون به مرحله عمل نرسیده است.

یکی از این وعده ها نجات دریاچه ارومیه است که به گفته برخی نمایندگان مجلس، میزان خشک شدن آن به ۹۵ درصد رسیده و بیم آن می رود که با ادامه روند کنونی، بیش از آنکه شاهد بروز پدیده هایی همچون هجوم ریزگردهای خارجی به ایران باشیم، گرد و غبار همراه با نمک دریاچه ارومیه هم بخش های وسیعی از خاک کشور و محیط زیست آن را مورد تهدید قرار دهد.

البته در دو دولت گذشته نه تنها بحث های مربوط به دریاچه ارومیه در میان نمایندگان مجلس چندان طرفداری نداشت، بلکه با معترضان و دوستداران محیط زیست که برای نجات آن دریاچه دست به اقدامی می زدند، نیزاز برخورد و شدت عمل استفاده می شد.

حال باید دید که در دولت یازدهم علی رغم وعده های داده شده، آیا دولت روحانی برنامه ای عملی برای نجات محیط زیست و همچنین دریاچه ارومیه خواهد داشت.

نابودی محیط زیست ایران توسط ریزگردها

در تازه ترین خبرها روز گذشته نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی در مورد مقابله با ریزگردها با انتقاد از عملکرد دستگاه های مربوط گفت: “مقابله با ریزگردها باید ریشه ای، اساسی و درست انجام شود.”

احمد شوهانی در گفت و گو با خبرگزاری مجلس، در مورد کارهای انجام شده برای مقابله با گرد و غبار و ریز گردها گفت: “ما پیگیری های زیادی انجام داده ایم ولی اغلب اقدامات صورت گرفته بیشتر در حد مسکن هایی زودگذر انجام گرفته است.”

نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی ادامه داد:«البته بر اساس آنچه که به ما گفته اند رایزنی هایی با مقامات کشورهای همسایه مثل عراق، کویت و سوریه شده است ولی اقدامی که جوابگو باشد را همچنان نمی بینیم».

وی در مورد انتظارات از بخش های مربوطه گفت:«انتظار داریم که دولت از طریق وزارت خارجه و سازمان های ذیربط مثل سازمان حفاظت از محیط زیست موضوع را پیگیری جدی نماید.»

این نماینده مردم در مجلس نهم افزود:«در حال حاضر در استان های غربی هم زیست انسانی و هم زیست جانوری و هم زیست طبیعی ما در حال از بین رفتن است. یک سوم جنگل های زاگرس در معرض خشک شدن قرار دارند که بخش اعظم آن به خاطر وجود ریزگردها است.»

نماینده مردم ایلام در مجلس گفت:«حتی دولت پرداخت فوق العاده بدی آب و هوا به مناطق زیر پوشش ریزگردها که انتظار از دولت و کارکنانش بوده را از سال گذشته قطع کرده است»

وی ضمن اشاره به پیگیری های انجام شده در زمینه مقابله با ریزگردها ادامه داد: «آنچه به ما مربوط بوده را پیگیری کردیم و به معاون اول رئیس جمهور، رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست و خود رئیس جمهور نامه دادیم و پیگیری کردیم».

دریغ از یک ماسک!

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت:«همیشه هر وقت ما ریزگردها را داریم در حد هشدار است اما حتی دریغ از یک عدد ماسک که به مردم توزیع کنند. امکاناتی که هلال احمر و سایر دستگاه ها در چنین زمان هایی باید در اختیار مردم قرار دهند قرار نمی دهند و این هم دریغ شده است.»

این نماینده مردم در مجلس نهم ادامه داد:«دولت می گوید می خواهیم کاری انجام دهیم که در دراز مدت جلوگیری کنیم ولی وقتی که در کوتاه مدت این ریزگردها می آیند بالاخره آسیب می زنند. دولت باید هم در کوتاه مدت، هم در میان مدت و هم در دراز مدت ورود کند. دولت در دراز مدت باید این معظل را از بین ببرد و این بستگی به مذاکرات با عراق، سوریه و کویت دارد. این انتظار است که دولت ها به کمک هم بیایند و منشأ این ریزگردها را شناسایی کنند و کاری انجام دهند.»

نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی گفت: «کار باید ریشه ای، اساسی و درست انجام شود ولی در کوتاه مدت وقتی که این روزگردها می آیند و منطقه ای را زیر پوشش قرار می دهند دولت باید حمایت هایی کند که در این روزها مردم آسیب جدی نبینند».

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با انتقاد از اقدامات جزئی دولت گفت: «دولت در نوار مرزی استان ما یک سری درختکاری کرده که جوابگو نیست تأثیرش خیلی خیلی اندک است و اقدام دیگری جز سخنرانی و شعار از دولت ندیده ام.»

۹۵ درصد دریاچه ارومیه خشک شد

در حالی این نماینده مجلس شورای اسلامی نگران وجود ریزگردها در کشور و خسارات ناشی از آن می شود که به گفته دیگر نماینده مجلس؛ در حال حاضر ۹۵ درصد آب دریاچه ارومیه خشک شده است.

به نوشته خبرگزاری مجلس شورای اسلامی، نادر قاضی پور در مورد دریاچه ارومیه گفت:«ارائه ی مجوزهای برداشت آب بدون در نظر گرفتن اقلیم مربوطه در استان های آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی مهم ترین عامل خشک شدن دریاچه ارومیه بوده است.»

وی افزود:«۷۰ درصد دریاچه ارومیه در زمان دولت قبلی و ۲۵ درصد نیز در زمان دولت فعلی، که در مجموع یعنی ۹۵ درصد آن خشک شده است.»

مطالعه برای خشک کردن کشاروزی

نایب رئیس دوم فراکسیون نجات دریاچه ارومیه با انتقاد از طرح ملی نجات دریاچه ارومیه گفت: “مطالعاتی که  انجام داده و می دهند برای خشک کردن کشاورزی استان آذربایجان غربی است.”

نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی ضمن تأکید بر تأثیر دریاچه ارومیه بر کشاورزی و صنعت در آذربایجان غربی، گفت: “حتی یک درصد سرمایه گذاری کارخانه ها در آذربایجان غربی دولتی نیست و همه آنها شخصی و به کشاورزی وابسته است.”

وی در مورد راهکارهای احیای دریاچه ارومیه گفت:«ما یک حالت مسکن کوتاه مدت و یک درمان بلند مدت داریم که کوتاه مدت انتقال آب از تبریز و پیرانشهر است که حدود ۲ میلیارد متر مکعب آب می شود و درمان طولانی مدت کنترل دام و مرتع، آبخیزداری و آبیاری قطره ای برای کشاورزی است.»

نایب رئیس دوم فراکسیون نجات دریاچه ارومیه تصریح کرد: “اگر کنترل دام و مرتع شروع شود و اجازه ورود بی رویه دام را به حوضه آبی دریاچه ارومیه ندهیم آب کمتری از دریاچه برداشت می شود.”

پل شهید کلانتری و خشک شدن دریاچه

نادر قاضی پور همچنین در مورد تأثیر احداث پل شهید کلانتری بر خشک شدن دریاچه ارومیه، گفت: «قرار بود ۴ دهنه چشمه کنار پل ایجاد شود که آنها را ایجاد نکرده اند و گردش آب ایستاده است و آنها باید ایجاد شود تا آب به گردش درآید».

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در مورد انتقال آب دریاچه خزر به دریاچه ارومیه نیز گفت: “این طرح خیلی خوب و مؤثر است و اگر این کار را انجام دهند ۴ برابر تعداد پمپاژی که برق مصرف می کند به تولید کمک می شود و در آن مسیر همه زمین ها و قنات ها آبیاری می شوند و آب آن به ارس نیز خواهد رسید.”

انتقال آب خزر به دریاچه ارومیه علمی نیست

این در حالیست که عیسی کلانتری در واکنش به انتقال آب خزر به ارومیه، در ابتدای خرداد ماه جاری گفت: “انتقال آب از دریاچه خزر به دریاچه ارومیه پایه علمی ندارد و شخصیت علمی خاصی از این طرح حمایت نکرده چرا که این طرح خواسته برخی افراد دارای منفعت فردی است. “

کلانتری افزود: “عده‌ای به‌دنبال این هستند که هیچ کدام از برنامه‌های دولت درخصوص احیای دریاچه ارومیه به اجرا درنیاید و بسیاری از آنها نیز انتقال آب از دریاچه خزر به دریاچه ارومیه را پیشنهاد می‌کنند که این امر پایه علمی ندارد.”

احیای دریاچه در مدت ۱۰ سال

دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه همچنین گفت که دریاچه ارومیه می‌تواند در مدت زمان ۱۰سال احیا شود و به تراز اکولوژیک خود بر گردد.

عیسی کلانتری درجمع مدیران حوضه آبخیز دریاچه ارومیه اعلام کرده بود که پیش از این تصور می‌شد زمان احیای این دریاچه به حدود ۱۳سال برسد که این رقم با برآوردهای صورت گرفته و برنامه‌های احیا، ۳سال کاهش می‌یابد.

آنطور که در پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست آمده است، وی با اشاره به اینکه تراز اکولوژیک دریاچه ۱۲۷۴/۱متر است، گفت که کارشناسان عقیده دارند درصورت اجرای برنامه‌های احیا این دریاچه در ۱۰سال آینده به این تراز می‌رسد.

به گفته کلانتری، اکنون دریاچه ارومیه نزدیک به ۲میلیارد مترمکعب آب دارد و درصورت احیا با اضافه شدن ۱۲ تا ۱۲/۵میلیارد مترمکعب، این رقم به حدود ۱۴/۵میلیارد مترمکعب می‌رسد. در حال حاضر همچنین غلظت نمک دریاچه ارومیه حدود ۵۰درصد است که با اجرای عملیات احیا و نتایج آن، این رقم به ۲۵درصد می‌رسد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)