قم، برای روحانی جایگاه ویژه‌ای دارد. شهری که رئیس جمهور به خوبی فضا و نهادهای موثر آن را  می‌شناسد و می‌داند که برای پیشبرد اهداف خود احتیاج به همراهی این شهر با سیاست‌هایش  دارد.  همراهی با روحانیت کاری بود که محمود احمدی نژاد هیچگاه به آن تن نداد و شهر قم تبدیل به پایگاه مخالفین درجه یک او شده بود. بسیاری از روحانیون معتقد بودند که احمدی‌نژاد مسیری را به غیر از مسیر اعتدال طی می‌کرده است .احمدی نژاد در دوران ریاست جمهوری خود، هیچ تلاشی را برای قانع کردن مراجع انجام نداد و اختلاف دولت و حوزه‌های علمیه به جایی رسید که اعلام شد مراجع، در بیوت خود را به روی دولتمردان بسته‌اند.

دو مسير متفاوت
روحانی اما برخلاف احمدی نژاد، فضای سیاسی ایران را به خوبی می‌شناخت و می‌دانست که برای پیشبرد اهدافش نمی‌تواند فقط به دوستان خود تکیه کند و با استراتژی همراهی حداکثری دست دوستی به تمام نهادهای موثر در ایران دراز کرد. او بلافاصله بعد از انتخابات ۲۴ خرداد، راهی قم شد تا این اطمینان را به مراجع و روحانیت بدهد که فرزند برخاسته از حوزه، فرزندی خلف خواهد بود و حوزه علمیه جایگاه ویژه‌ای در دولتش دارد.
او در ضمن دیدارهایش ابراز امیدواری کرد كه « دولت یازدهم بتواند با برقراری ارتباط موثر با حوزه و مراجع معظم تقلید و علما، مشکلات داخلی و خارجی کشور را کاهش و حل و فصل كند.» روحانی برای عملی کردن این سخنان، وزرا و معاونان خود را راهی قم کرد تا آنان رودررو و بدون واسطه، با مراجع تقلید سخن بگویند و آنان را در جریان اقدامات و تصمیمات خود قرار دهند.

سفر وزرا به قم
حضور محمد جواد ظریف در قم و توضیح در مورد توافقنامه ژنو به جزئیات آن به محضر مراجع معظم تقلید نمونه بارز این استراتژی دولت برای همراهی‌ حوزه‌های علمیه بود. مراجع تقلید نیز تا به امروز با دیده مثبت به دولت روحانی نگریسته‌اند و در ضمن دیدار با رئيس دولت و وزرایش ضمن آنکه انتظارات و توقعات حوزه و روحانیت را منتقل می‌کنند، از دستاوردهای دولت هم تقدیر کرده‌اند. مراجع تقلید پس از این دیدارها از عملکرد دولت یازدهم تقدیر و اعلام کردند که به آینده امیدوار هستند. مراجع عظام تقلید، به ویژه بعد از دیدار با محمد جواد ظریف، ازعملکرد دولت در زمینه پرونده هسته‌ای ابراز رضایت کردند و حمایت کامل خود را از این روند اعلام داشتند. بعد  از این دیدار، رسانه‌ها با تیتر لبخند گرم و آغوش باز و تشکر مراجع تقلید از اقدامات ظریف به استقبال این خبر رفتند.

ارتباط با مخالفان
حسن روحانی حتی از برقراري ارتباط با مخالفان خود در قم نیز غافل نشد. استاندار  دولت اعتدال در قم به دیدار آیت ا… مصباح رفت و همچنان به تعامل خود ادامه می‌دهد. همچنين عباس عراقچی در بین فارغ‌التحصیلان موسسه امام خمینی(س) حضور یافت و سخن گفت و با مصباح نیز دیدار کرد، اگر چه آیت ا… دولت را دروغگو خواند اما دولت مسیر خود را در ارتباط با حوزه‌های علمیه ادامه می‌دهد.  رئیس جمهور روحانی  در تماس تلفنی با مراجع عظام تقلید به مناسبت آغاز سال جدید، ضمن تبریک سال نو، برای مراجع آرزوی سلامتی و سالی سرشار از برکت و موفقیت آرزو کرد. وی در این گفت‌وگوها از توجهات مراجع نسبت به دولت تدبیر و امید تقدیر و تشکر کرد. مراجع تقلید نیز سال نو را به رئیس‌جمهور تبریک گفتند و برای دولت در مسیر خدمت به مردم، آرزوی توفیق کردند. رئیس‌جمهور با آیات عظام وحید خراسانی، مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی، جوادی آملی، موسوی اردبیلی، شبیری زنجانی، نوری همدانی و سبحانی گفت‌وگو کرده بود.

مقدمه سفر استاني
آخرین نمونه از رابطه دولت با قم، سفر رئیس دفتر رئیس جمهور در روز سیزدهم فروردین به این شهر و دیدار با مرجع تقلید به بدون حضور خبرنگاران بوده است که تنها از دیدار نهاوندیان با آیت‌ا… صافی گلپایگانی چند عکس منتشر شده است. بسیاری از تحلیل گران این سفر نهاوندیان را مقدمه سفر روحانی به قم می‌دانند و اعتقاد دارند که نهاوندیان به دنبال آماده کردن فضا برای سفر روحانی به قم است. حضور پرتعداد اعضای دولت در قم، بیانگر یک معناست که « شیخ دیپلمات» به دنبال جایگزینی قم به جای تهران است. مجلس، برخی ائمه جمعه و تعدادی از  روزنامه‌ها  در پایتخت بعد از گذشت بیش از ۹ ماه از دولت روحانی به دنبال ایجاد فضای ملتهب برای دولت اعتدالگرا هستند. آنها بعد از هر تصمیم دولت چه در عرصه سیاسی و چه در عرصه اقتصادی و فرهنگی شمشیر خود را برای دولت یازدهم از رو می‌بندند و اعلام می‌کنند روحانی بر خلاف شعارهای خود عمل کرده است.

فرار از مجلس
سوال‌های متعدد برخی نمایندگان مجلس از روحانی خود بیانگر همین معناست که تهران نشینان، دولت را هدف گرفته‌اند و رئیس جمهور برای فرار از این حملات دست به دامن قم شده است. در حالی که نمایندگان و برخی سیاسیون خواستار توضیح دولت در مورد روند  پرونده هسته‌ای کشور هستند و عصبانیت خود را از این سکوت و پاسخگو نبودن دولت نشان می‌دهند، روحانی و ظریف مراجع قم را در جریان مذاکرات قرار داده و حتی از آنان طلب یاری و دعای خیر می‌کنند.
روحانی به خوبی می‌داند که قم می‌تواند  سنگر مناسبی برای حمایت از سیاست‌های او باشد. محسن غرویان استاد حوزه علمیه قم رئيس جمهور را محصول و فرزند حوزه می‌داند و معتقد است پشتیبانی مراجع از دولت به منزله پشتیبانی دین از دولت است و حصار محکمی درمقابل تندروهایی است که تخریب دولت را دستورکار خود قرار داده‌اند. روحانی می‌داند که این حصار می‌تواند او را تا انتخابات مجلس دهم از حملات بی‌رویه مخالفان در امان نگه دارد.
« شیخ دیپلمات» که مهم‌ترین هدف خود در سال‌های پیش روی دولتش را حل پرونده هسته‌ای ایران، رفع تحریم‌ها و به واسطه آن حل مشکلات اقتصادی کشور می‌داند، احتیاج به یک وحدت ملی برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی خود دارد. او می‌داند که بازی شطرنج در عرصه سیاست خارجی و در صحنه بین الملل احتیاج به یک پشتوانه عظیم مردمی و ملی دارد. در این راه مراجع تقلید می‌توانند نقش تاثیر گذاری در ایجاد این تن واحد داشته باشند. حوزویان قم به ویژه مراجع معظم تقلید مورد تایید هر دو جناح سیاسی ایران هستند و نظر آنان در مورد مسائل سیاسی کشور مورد قبول همه جریان‌هاست و حمایت مراجع معظم تقلید در قم از دولت تدبیر و امید به ویژه در پرونده هسته‌ای می‌تواند نقش پاد زهر مخالفت‌های مخالفان باشد.
بر اين اساس مي‌توان از روحانی به عنوان تنها رئیس جمهوری در ایران نام برد که در تلاش است بازی سیاسی ایران را از تهران به قم منتقل کند و در این راه نیز تا کنون موفق بوده و توانسته است مراجع قم را به ویژه در زمینه پرونده هسته‌ای با خود همراه کند.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)