اتحاد کارگران انقلابی ایران ||| بررسی خبرهای کارگری یک ماه اخیر، از پایان مهر تا آغاز آذر ۱۴۰۵، تصویری از استمرار فشار بر زندگی کارگران، بازنشستگان و دیگر مزدبگیران، در کنار تداوم مقاومت‌های صنفی و اجتماعی به دست می‌دهد. این فشار تنها در اخراج، معوقات مزدی، کاهش مزایا یا ناامنی شغلی خلاصه نمی‌شود، کاهش ارزش پول، افزایش مداوم قیمت کالاهای ضروری و هزینه‌های مسکن، درمان و رفت‌وآمد نیز به معنای کاهش واقعی دستمزد و مستمری است. در چنین شرایطی، حتی ثابت ماندن حقوق و مزایا به معنای حفظ وضع موجود نیست؛ ثبات دستمزدِ اسمی در برابر افزایشِ هزینه‌های زندگی، به معنای عقب‌نشینی سطحِ واقعی معیشت است.

گزارش‌های این دوره، از معوقات مزدی کارگران شهرداری‌ها، اعتراض به کاهش مزایا در برخی واحدهای صنعتی، ناامنی شغلی کارگران پیمانکاری، تبعیض در پرداخت‌های صنعت برق و تأخیر در پرداخت مستمری‌ها حکایت دارند. این موارد، یعنی کاهش سهم مزدبگیران از امکانات لازم برای بازتولید زندگی روزمره، جلوه‌های متفاوت فشاری مشترک‌ هستند.

در سوی دیگر، اعتراضات بازنشستگان در شهرهایی مانند تهران، شوش، اصفهان و اهواز، با تکرار هفتگی و گاه همراه با راهپیمایی، ادامه یافته است. کارگران شاغل نیز از تجمّع مقابل نهادهای دولتی تا اعتراض در محیط کار، شیوه‌های متفاوتی برای پیگیری مطالبات خود به کار گرفته‌اند.

اهمیت اعتراضات تکرارشونده فقط در تعداد آن‌ها نیست. هر مطالبه حل‌نشده‌ای که بار دیگر به اعتراض جمعی تبدیل می‌شود، می‌تواند فرصتی برای حفظ ارتباط میان مطالبه‌گران، انتقال تجربه، شکل‌گیری اعتماد متقابل و تقویت خودسامان‌یابی مستقل فراهم کند. فاصله میان طرح مطالبه و تعیین تکلیف واقعی آن، اگر با پیگیری جمعی همراه باشد، به بستری برای تداوم مقاومت تبدیل می‌شود. از این منظر، استمرار پیگیری، گسترش دامنه مطالبات و پیوند یافتن خواسته‌های گروه‌های مختلف، شاخص‌هایی مهم‌تر از شمارش صرف تجمعات‌اند.

البته حل‌نشدن مطالبات به‌خودی‌خود تضمین‌کننده گسترش اعتراض نیست. فرسودگی، فشار اقتصادی و هزینه‌های سنگین کنش جمعی می‌توانند به عقب‌نشینی یا خاموشی موقت نیز بینجامند. اهمیت اعتراضات تکرارشونده دقیقاً در این است که نشان می‌دهند بخشی از مطالبه‌گران، با وجود این موانع، از پیگیری خواسته‌های خود دست نکشیده‌اند.

در ارزیابی شکل اعتراضات باید هزینه سرکوب را نیز در نظر گرفت. تجربه برخوردهای خونین با اعتراضات عمومی در ایران، بر انتخاب شیوه‌های کنش جمعی سایه می‌اندازد. بنابراین بیان مطالبات در قالب تجمعات صنفی و بازنشستگی را نمی‌توان لزوماً نشانه محدود بودن نارضایتی به همان مطالبات دانست. این شکل از اعتراض هم چنانکه می‌تواند بیان مستقیم خواسته‌های معیشتی باشد، می تواند هم راهی برای حفظ امکان کنش جمعی در شرایط پرهزینه سیاسی نیز باشد.

آنچه از خبرهای بررسی‌شده می‌توان با اطمینان گفت، افزایش آماری اعتراضات نسبت به ماه قبل نیست؛ بلکه استمرار مقاومت در برابر فشارهای انباشته، تداوم کانون‌های اعتراضی و حضور مطالبات مشترک در میان گروه‌های مختلف مزدبگیر است. در عین حال، شواهد موجود هنوز از شکل‌گیری موجی سراسری و هماهنگ از اعتصاب‌های کارگری حکایت نمی‌کنند.

تصویر کنونی جنبش کارگری، نه انفعال عمومی، و نه خیزش فراگیر نمی باشد. با مقاومت‌هایی روبه‌رو هستیم که در بسیاری موارد پراکنده‌اند، اما خاموش نشده‌اند؛ مطالباتی که حل نشده‌اند، اما کنار گذاشته نشده‌اند؛ و پیوندهایی که در جریان پیگیری‌های مکرر امکان تقویت پیدا می‌کنند.

در شرایطی که ادامه وضع موجود خود به معنای بدتر شدن معیشت است، تداوم پیگیری جمعی مطالبات یکی از مهم‌ترین نشانه‌های زنده بودن ظرفیت مقاومت و خودسامان‌یابی مستقل در میان کارگران و بازنشستگان است.

یکشنبه اول آذر ۱۴۰۵


نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)