روش هشانا، سال نو عبری، فقط آغاز یک سالی تازه در تقویم عبری نیست؛ فرصتی برای بازاندیشی درباره گذشته، مسئولیت در برابر اکنون و تصور آینده‌ای متفاوت است. در چنین لحظه‌ای، برای ما یهودیان فرهنگی سکولار و ترقی‌خواه که به آزادی، دموکراسی، حقوق‌بشر و صلح باور داریم، «آغاز دوباره» نمی‌تواند صرفاً یک مفهوم فرهنگی باشد، بلکه به معنای تلاش برای ساختن جهانی است که در آن آزادی، دموکراسی و حقوق‌بشر از هر ایدئولوژی و قدرت سیاسی در اولویت بیشتری قرار دارد!

سال گذشته ایران یکی از خونین‌ترین فصل‌های سرکوب سیاسی معاصر خود را تجربه کرد! خیزش دی‌ماه ۱۴۰۴ با سرکوب گسترده رژیم ایران و قتل‌عام هزاران ایرانی همراه شد؛ مردمانی که برای آزادی، کرامت، زندگی بهتر و پایان نظام ولایت‌فقیه به خیابان آمدند و پاسخی جز گلوله جنگی دریافت نکردند! در چنین بستری نباید گذاشت که یاد و نام آن جان‌های تشنه آزادی در هیاهوی سیاست روز فراموش شود! چرا که گرامیداشت یاد جانباختگان، تنها ادای احترام به جان‌های از دست رفته نیست بلکه تعهدیست برای ساختن آینده‌ای که در آن هیچ سیستمی نتواند به نام هر ایدئولوژی قتل‌عام انسان‌ها را برای بقای سیاسی خود به عنوان یک روش پیش بگیرد!

هم‌زمان با این سرکوب، سیاست خارجی و منطقه‌ای رژیم اسلامی ایران که طی دهه‌ها، ایران را در مسیر منازعات فرسایشی و تقابل‌های منطقه‌ای قرار داده است در نهایت به درگیری نظامی با اسرائیل و ایالات متحده منجر شد که پیامدهای انسانی و ویرانگری بر جامعه ایران برجای گذاشت که آن را نمی‌توان جدا از سیاست‌های منطقه‌ای، هسته‌ای، نظامی و امنیتی مقامات تهران بررسی کرد! از همین جهت در دفاع از صلح نباید مسئولیت سیاسی رژیم اسلامی ایران در این درگیری که نقش محوری را داشت به دست فراموشی سپرد! همان‌گونه که مخالفت با رژیم اسلامی ایران نیز نباید به معنای چشم‌پوشی از جان انسان‌های بی‌گناه در هیچ طرفی از جنگ باشد!

بدون شک در پی خیزش انقلابی دی ماه ۱۴۰۴ و درگیری نظامی رژیم ایران با ارتش‌های اسرائیل و آمریکا، رژیم ایران در یک موقعیت متزلزل قرار گرفته است، اما همزمان باید دانست که تضعیف یک نظام سیاسی، به‌خودی‌خود دموکراسی نمی‌آفریند!

چرا که اکنون اگر رژیم ایران در موقعیتی شکننده‌تر از گذشته قرار گرفته است، مهم‌ترین پرسش این نیست که چه فردی و نیرویی جای آن را خواهد گرفت بلکه پرسش اساسی این است که چگونه می‌توان از رژیم اسلامی ولایت‌فقیهی به سوی یک «دموکراسی متکثر، سکولار، حقوق‌بشری و پارلمانتاریستی» گذار کرد؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت ایجاد شرایطی که چنین گذاری را پدید بیاورد نیازمند وقوع‌ یک معجزه نیست بلکه همگرایی دموکراسی‌خواهان سکولار، فعالان حقوق‌بشر، زنان، کارگران، اتنیک‌های غیرفارس، اقلیت‌های دینی، جامعه ال‌جی‌بی‌تی+ و همه گروه‌هایی نیازمند است که حق آزادی و برابری سیاسی شهروندان را به رسمیت می‌شناسند و معتقدند که آلترناتیو آینده ایران نباید پروژه انحصاری یک فرد، یک خانواده، یک حزب، یک ایدئولوژی یا یک گرایش سیاسی باشد، بلکه باید ائتلافی متکثر و دموکراتیک برای انتقال قدرت به مردم را دربربگیرد! در چنین آینده‌ای، هیچ شهروندی دیگر شهروند درجه‌دو نخواهد بود! از همین جهت برای ایجاد شرایط چنین گذاری برای یک ایران دموکراتیک و متکثر، باید از همین امروز تلاش کرد!

همچنین در سال نو عبری نباید مناقشه اسرائیل و فلسطین به دست فراموشی سپرده شود! باید به صراحت اعلام کرد که نه هویت یهودی باید به ابزار نفرت و برتری‌طلبی تبدیل شود و نه هویت عربی یا فلسطینی باید بهانه‌ای برای انکار حقوق دیگری باشد، چرا که راه آینده از طریق حذف دیگری نیست، بلکه ساختن نظمی است که در آن یهودیان و فلسطینیان با تمام تفاوت‌هایشان بتوانند در امنیت، آزادی، کرامت و برخورداری از حقوق دموکراتیک زندگی کنند! از همین جهت صلح پایدار زمانی ممکن است که انسان، پیش از آن‌که عضو یک ملت، قوم، دین یا ایدئولوژی دیده شود باید به عنوان انسان دیده شود!

در چنین بستری روش هشانا برای ما می‌تواند نماد همین انتخاب‌ها باشد: انتخاب میان تکرار خشونت و ساختن آینده‌ای متفاوت؛ میان اقتدارگرایی و آزادی؛ میان نفرت و همزیستی؛ میان سیاست حذف و سیاست دموکراتیک!

در سال نو عبری، یاد تمام قربانیان دیکتاتوری، جنگ و نفرت را گرامی می‌داریم و برای جهانی تلاش می‌کنیم که در آن آزادی، صلح، عدالت اجتماعی و دموکراسی نه آرزو، بلکه واقعیت زندگی انسان‌ها باشد!

سال نو عبری بر یهودیان و تمام افرادی که برای آزادی، دموکراسی و حقوق‌بشر مبارزه می‌کنند، مبارک….

שנה טובה ומתוקה — شانا تووا او‌متوکا

باشد که سال تازه، سالی برای آزادی بیشتر، صلح پایدارتر و دموکراسی عمیق‌تر باشد.

✍کارن ایزدی
✨فعال مدنی کوئیر-فمینیست پروگرسیو

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)