بحران آب؛ قطعی آب در شهرهای ایران و انکار جیرهبندی از سوی مقامهای حکومتی
بحران آب در ایران به مرحلهای رسیده که قطعی آب در شهرهای مختلف به واقعیتی روزمره تبدیل شده است. با وجود انتشار گزارشهای رسمی درباره تنش آبی، قطع آب و کاهش شدید منابع، مقامهای حکومتی همچنان از بهکار بردن عنوان «جیرهبندی آب» خودداری میکنند. در مقابل، گزارش رسانههای داخلی، آمار نهادهای مربوطه و روایت شهروندان نشان میدهد محدودیتهای گسترده در تأمین آب شرب، زندگی میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار داده است.
بحران آب؛ تشدید تنش آبی در دهها شهر کشور
بحران آب موجب شده است قطعی آب در بسیاری از شهرهای ایران افزایش یابد، اما مقامهای حکومتی همچنان از اعلام رسمی جیرهبندی آب خودداری میکنند و دلایل مختلفی برای این وضعیت ارائه میدهند.
خبرگزاری ایرنا در ۳۰ تیر ۱۴۰۵ به نقل از دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران گزارش داد که اکنون ۳۴ شهر کشور با تنش آبی و مشکلات تأمین آب شرب روبهرو هستند.
شریعت، دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران، درباره وضعیت منابع آبی تهران گفت حدود ۶۰ درصد جمعیت کشور در استان تهران متمرکز شدهاند، در حالی که این مناطق از بارندگی کافی برخوردار نبودهاند. او افزود بخش مهمی از آب تهران از منابع سطحی و سدها تأمین میشود، اما پنج سال خشکسالی پیاپی باعث شده حتی بارش مناسب در یک سال نیز نتواند کمبودهای موجود را جبران کند.
وی کاهش هدررفت آب در شبکههای توزیع را یکی از ضروریترین اقدامات دانست. به گفته او، در برخی شهرها با وجود سرمایهگذاری برای تولید آب از طریق آبشیرینکنها، بخش قابل توجهی از آب تولیدشده به دلیل فرسودگی شبکههای انتقال از بین میرود.
این کارشناس همچنین تأکید کرد شبکه آب تهران با فرسودگی گسترده روبهرو است و میزان هدررفت واقعی آن احتمالاً از ارقام رسمی بیشتر است. به گفته او، کاهش این اتلاف میتواند ظرفیتی معادل ساخت یک یا دو سد جدید برای تأمین آب پایتخت ایجاد کند.
هشدار درباره آینده منابع آبی و تشدید بحران آب
شریعت هشدار داد اگر روند کنونی حکمرانی منابع آب ادامه یابد و همزمان افزایش دما و کاهش بارندگی نیز تداوم پیدا کند، بخشهایی از فلات مرکزی ایران در سالهای آینده با خطر فروپاشی زیستمحیطی روبهرو خواهند شد.
او افزود سرانه منابع آب در بسیاری از مناطق فلات مرکزی بهمراتب پایینتر از استانداردهای جهانی است و این موضوع شدت بحران آب را در این مناطق نشان میدهد.
با وجود تداوم این وضعیت، مسئولان حکومتی همچنان عوامل مختلفی را علت کمبود آب معرفی میکنند. عباس علیآبادی، وزیر نیروی دولت مسعود پزشکیان، در گفتوگو با صدا و سیما مدعی شد حملات آمریکا «مقدار زیادی از ظرفیت انرژی و آب کشور را تحت تاثیر قرار دادهاست.»
در مقابل، گزارشهای رسمی نشان میدهد مشکلات کنونی نتیجه روندی طولانیمدت است. بحران آب سالهاست زندگی شهروندان را تحت تأثیر قرار داده و پیامدهای آن در بسیاری از استانها آشکار شده است.
نمونه بارز این وضعیت، استان خراسان جنوبی است. مقامهای محلی در ۲۰ تیر ۱۴۰۵ اعلام کردند این استان پس از ۲۶ سال خشکسالی متوالی، برداشت بیرویه از منابع زیرزمینی و گسترش فرونشست زمین، از مرحله «بحران آب» عبور کرده و وارد مرحله «ورشکستگی آبی» شده است.
ورشکستگی آبی، قطعی آب و گسترش تنش در استانها
خبرگزاری ایرنا در ۲۰ تیر ۱۴۰۵ نوشت خشکسالی خراسان جنوبی که از سال آبی ۷۹-۱۳۷۸ آغاز شده، اکنون وارد بیستوششمین سال متوالی خود شده است.
عباس سارانی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی، اعلام کرد کسری تجمعی منابع آب زیرزمینی استان طی ۳۰ سال گذشته به چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون متر مکعب رسیده است. او همچنین از مشاهده فرونشست زمین در ۱۷ محدوده مطالعاتی استان خبر داد.
حسین خزیمهنژاد، عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بیرجند، توضیح داد تفاوت «ورشکستگی آبی» با بحران آب در این است که در شرایط بحران امکان بازگشت وجود دارد، اما در وضعیت ورشکستگی، احیای کامل منابع دیگر امکانپذیر نیست.
ایرنا همچنین گزارش داد به طور متوسط بیش از ۴۰۰ روستای خراسان جنوبی با جمعیتی نزدیک به ۴۵ هزار نفر از طریق تانکر آبرسانی میشوند.
در ۳۰ تیر ۱۴۰۵ نیز مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور هشدار داد تأمین آب شرب ۳۴ میلیون نفر در ۵۸ شهر کشور با چالش جدی روبهرو است.
فیروز قاسمزاده افزود اکنون ۱۲ استان کشور در شرایط زیرنرمال قرار دارند. این آمارها از گسترش بحران آب در بخشهای مختلف ایران حکایت دارد.
گزارشهای رسمی از قطعی آب؛ استمرار انکار جیرهبندی
با وجود انتشار گزارشهای متعدد درباره قطعی آب، مسئولان حکومتی همچنان از اعلام رسمی جیرهبندی آب خودداری میکنند.
اکوایران در ۲۸ تیر ۱۴۰۵ گزارش داد جیرهبندی آب به شهرستانهای طرقبه و شاندیز در نزدیکی مشهد رسیده و برنامه زمانبندی قطع آب در این مناطق منتشر شده است. بر اساس این برنامه، آب برخی مناطق در ساعات مشخص قطع میشود.
رسانههای حکومتی نیز در ۲۶ تیر ۱۴۰۵ از قطع ۱۱ ساعته آب شرب در بخشهایی از اصفهان خبر دادند.
همزمان، یک شهروند در ویدئویی که ۲۷ تیر ۱۴۰۵ منتشر شد، اعلام کرد آب شهری در برخی مناطق شهریار از حدود یک هفته قبل قطع شده است. به گفته او، ساکنان برای تأمین آب مورد نیاز خود به تانکرهای شرکت آب و فاضلاب استان تهران مراجعه میکنند و آب را با دبه به منازل منتقل میکنند.
مجموع آمارهای رسمی، گزارش رسانههای داخلی و اظهارات شهروندان نشان میدهد بحران آب از مرحله هشدار گذشته و به اختلال گسترده در تأمین آب شرب بسیاری از شهرهای ایران رسیده است. در حالی که قطعی آب، آبرسانی با تانکر و اجرای برنامههای زمانبندیشده در نقاط مختلف کشور گزارش میشود، مقامهای حکومتی همچنان از پذیرش رسمی جیرهبندی آب خودداری میکنند. این شکاف میان واقعیتهای میدانی و مواضع رسمی، نشانه بیکفایتی حکومت در مدیریت منابع آب و ابعاد واقعی بحران آب در ایران را نشان میدهد.
انکارهای فراوان از سوی حکومت را نیز جز در ترس از اعتراضات اجتماعی و تبدیلشدن به قیام آن هم در شرایط شکننده داخلی و خارجی حکومت ایران در بستر دیگری نمیتوان بررسی کرد.
[بحران آب در ایران؛ زنان در خط مقدم فاجعه خاموش]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.