سوم ماه مه، برابر با سیزدهم اردیبهشت، روز جهانی آزادی مطبوعات است؛ روزی که در چهلوهشتمین اجلاس سالیانه سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۳ نامگذاری شد. در بیانیه آن اجلاس آمده بود که: «وجود جراید آزاد، فراگیر و مستقل، یکی از اجزای ضروری جامعه دموکراتیک است.» آمارهای جهانی نشان میدهد که آزادی مطبوعات در سطح بینالمللی با تهدیدی جدی روبهروست. بنا به اعلام سازمان گزارشگران بدون مرز، در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۳۰ خبرنگار در سراسر جهان در زندان بودهاند و دستکم ۱۲۹ خبرنگار و فعال رسانهای کشته شدهاند؛ رقمی که بنا بر گزارشها، بالاترین میزان ثبتشده از آغاز آمارگیری جهانی در سال ۱۹۹۲ است.
اما در ایران وضعیت آزادی مطبوعات را میشود اسفبار تعریف کرد! در طول چهار دهه حاکمیت رژیم ولایتفقیه در ایران از همان فردای به قدرت رسیدن در سال ۱۳۵۷، مقامات کنونی ایران کمر به نابودی مطبوعات گرفتند و باعث شدند روند جریان آزاد اطلاعات شکل نگیرد!
البته نباید تصور شود که پیش از حاکمیت رژیم ولایتفقیه ما با آزادی مطبوعات و جریان آزاد اطلاعات روبرو بودهایم! بلکه در رژیم سلطنتی رضا پهلوی و محمدرضا پهلوی که پیش از رژیم ولایتفقیه به مدت پنج دهه زمامداری ایران را بر عهده داشتند هم به سرکوب آزادی مطبوعات و جریان آزاد اطلاعات میپرداختند!
از همین جهت میشود گفت آزادی مطبوعات یکی از مطالبات عمده جامعه ایران بوده که هم در ساختار رژیم سلطنتی دودمان پهلوی و هم در رژیم اسلامی ولایتفقیهی در ایران نه تنها نادیده گرفته شده بلکه هر دو سیستم حکومتی تمام تلاش خود را کردهاند که نگذارند جریان آزاد اطلاعات در ایران ادامه داشته باشد!
اما وضعیت کنونی آزادی مطبوعات در ایران عملا فاجعه است، در ایران هیچگونه رسانه غیردولتی و آزادی چه به صورت نوشتاری، چه تصویری و چه شنیداری وجود ندارد، رژیم اسلامی ولایتفقیه تمام رسانهها را کنترل میکند، به محتوای آنان نظارت دارد، تعیین میکند که رسانهها چه چیزی را منتشر کنند یا نکنند و هر زمان هم یک رسانه یا یک روزنامهنگار گزارش و مطلبی منتشر کند که خطوط قرمز حکومتی را رد کردهاند مجازات میشوند!
مطبوعات و روزنامهنگاران تنها جایز هستند که به تعریف و تمجید از رژیم اسلامی ولایتفقیهی و جناحهای حکومتی مانند اصلاحطلبان و اصولگرایان بپردازند! حق ندارد از دیکتاتوری بگویند، در مورد فساد اقتصادی بنویسند و در مورد رانتهای حکومتی افشاگری کنند! حتی مطبوعات و روزنامهنگاران اگر در مورد اعتراضات مردم ایران نیز گزارشی تهیه کنند که خلاف گفتمان حکومت است به عنوان تبلیغ علیه نظا، تشویش اذهان عمومی، اقدام علیه امنیت ملی و وابسته به دولتهای متخاصم خارجی بازداشت و مجازات میشوند!
اما این سرکوب آزادی مطبوعات و روزنامهنگاران تنها به مرزهای درون کشور خلاصه نمیشود بلکه به تعقیب، سرکوب و تهدید روزنامهنگاران در خارج از کشور و رسانههای خبری و سیاسی فارسیزبان تبعیدی هم میپردازند که بتوانند جلوی جریان آزاد اطلاعات را بگیرند! اقدامی که نشان از هراس رژیم ولایتفقیهی از نشر آزاد اطلاعات در جامعه ایران است!
در واقع رژیم ولایتفقیهی حاکم بر ایران مانند تمام رژیمهای دیکتاتوری دیگر سعی میکند مانع آن شود جامعه به جریان آزاد اطلاعات دسترسی پیدا کند، چرا که برای رژیمهای دیکتاتوری وجود یک جامعه ناآگاه که بتواند با پروپاگاندا رسانهای بر آن چیره شود یکی از ملزومات وجود بقای سیاسی است! از همین رو رژیم ولایتفقیه مانند تمام رژیمهای دیکتاتوری دیگر نیز از این قاعده مستثنی نیست!
به همین جهت باید تمام افراد، جریانات و نیروهای سیاسی و مدنی که در پی استقرار یک جامعه آزاد و دموکراتیک در ایران هستند و در راستای محقق شدن آن پیکار میکنند در روز جهانی آزادی مطبوعات باید بر جریان آزاد اطلاعات تاکید کرده و همزمان صدای سرکوب رسانه، مطبوعات و روزنامهنگاران در ایران را بینالمللی کنند! چرا که آزادی مطبوعات و جریان آزاد اطلاعات حق همه است که باید از آن برخوردار شده و در یک فضای آزاد دموکراتیک و در امنیت از این حق پایه شهروندی استفاده کنند!
✍کارن ایزدی، فعال مدنی کوئیر-فمینیست چپ
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.