سکوت درباره علل جنگ و ابعاد خسارات گسترده به صنعت برق و مردم بیبرق
روزنامههای داخلی در روزهای اخیر آمارهای تکاندهندهای از ویرانیهای ناشی از جنگ چهلروزه منتشر کردهاند. با این حال، این رسانهها تنها به بازتاب ارقام نجومی خسارات پرداخته و از واکاوی دلایل سیاسی تحمیل این بحران به مردم ایران خودداری میکنند. در حالی که شبکه برق کشور زیر بار حملات و ناترازیهای پیشین کمر خم کرده، پرسش اصلی درباره چرایی وقوع این تقابل همچنان بیپاسخ مانده است.
ابعاد ویرانی زیرساختهای انرژی در نبرد اخیر
جنگ اخیر حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان خسارت به زیرساختهای انرژی کشور وارد کرده است. این شبکه پیش از درگیریها نیز با بحران ناترازی مزمن دستوپناه نرم میکرد. اکنون سازمان هواشناسی از فرا رسیدن پدیده النینو و تابستانی بسیار گرم خبر میدهد. تنشهای نظامی بر مشکلات صنعت برق افزوده و نگرانیها را بابت خاموشیهای طولانی افزایش داده است. دولت فعلی برای مدیریت بحران، مردم را به کاهش جدی مصرف تشویق میکند.
مسعود پزشکیان از «۳۰ میلیون جانفدای ایران» درخواست «جانفدایی برای مصرف برق» کرد و خواست در مصرف انرژی صرفهجویی کنند. وی تاکید کرد: «اگر در خانه ۱۰ چراغ روشن است، دو چراغ روشن بماند، چه اشکالی دارد؟».
در طول نبرد چهلروزه، دونالد ترامپ بارها تهدید به هدف قرار دادن نیروگاهها کرد. اگرچه این تهدیدها کاملاً عملی نشد، اما آسیبهای وارده به شبکه بسیار سنگین است. محمد الهداد میزان دقیق این خسارات را حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرد.
به گفته سرپرست توانیر، حدود ۲ هزار ناحیه از شبکه در معرض اصابت مستقیم قرار گرفتند. همچنین بیش از ۶۴۳۷ نقطه از تجهیزات و خطوط انتقال دچار آسیب جدی شدهاند. این ارقام نشاندهنده ابعاد وسیع تخریب در تأسیسات حیاتی و زیربنایی است. رسانهها بدون اشاره به ریشههای درگیری، تنها بر لزوم بازسازی سریع این بخشها تمرکز کردهاند.
چالش ناترازی و تخریب تأسیسات نوین تولید برق
گزارشهای رسمی نشان میدهد که حملات به انبارهای تجهیزات نیروگاههای خورشیدی خسارات سنگینی داشته است. ساتبا (سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق) میزان این آسیب را حدود ۱.۵ میلیارد دلار تخمین میزند. این مبلغ معادل ۲۷۰ تریلیون تومان برآورد میشود. پیش از جنگ، ناترازی سبب شده بود صنعت برق توان تأمین یکپنجم نیاز را نداشته باشد. تقاضای سالانه بین ۵ تا ۶ درصد رشد میکند، اما تولید تنها ۴ درصد افزایش مییابد.
کسری فعلی انرژی در کشور به حدود ۲۰ تا ۲۵ هزار مگاوات رسیده است. وابستگی ۹۰ درصدی تولید به گاز، آسیبپذیری شبکه را در شرایط بحرانی دوچندان میکند. اگرچه ایران دومین ذخایر گازی جهان را دارد، اما خود با کمبود گاز روبرو است. این موضوع مستقیماً بر عملکرد نیروگاههای حرارتی و پایداری شبکه برق اثر منفی میگذارد. حدود ۱۴ درصد نیروگاهها نیز برقآبی هستند که با خشکسالی از مدار خارج میشوند.
سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد تولید ملی تنها حدود ۳ درصد است. این مقدار ناچیز هرگز نتوانسته زخم عمیق کمبود انرژی را در کشور درمان کند. بیشتر نیروگاههای موجود فرسوده بوده و راندمان آنها تنها حدود ۳۴ درصد است. این یعنی ۶۶ درصد سوختهای فسیلی هدر میرود. مصرف گاز در نیروگاههای داخلی ۱.۵ برابر میانگین جهانی برای تولید هر کیلووات ساعت است.
میزان تلفات در شبکه توزیع ۱۳ درصد است که برخی برآوردها آن را ۱۸ درصد میدانند. این رقم حدود ۱۰ درصد از متوسط جهانی بالاتر ارزیابی میشود. اکنون کشور با کسری ۱۸ هزار مگاواتی روبرو است.
ایلنا در ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ از برگزاری نشست شورای معاونان توانیر خبر داد. در این جلسه نیز بر افزایش تابآوری در شرایط جنگ تأکید شد!!!
عصر ایران در ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ خسارت آنی به شبکه را ۵۸.۵ همت اعلام کرد. مجموع این رقم با خسارت تجهیزات خورشیدی به ۳۲۸.۵ تریلیون تومان میرسد.
پایداری شبکه و گزارشهای استانی از مناطق آسیبدیده
مدیرعامل توزیع استان تهران نیز از آسیب به بخشهای وسیعی از شبکه خبر داد. در استان تهران ۴۸۷ نقطه شامل ۹۱ پست عمومی دچار تخریب شدهاند. همچنین ۱۲۹ کیلومتر از شبکه ۲۰ کیلوولت در جریان درگیریها آسیب دید. با این حال پایداری جریان برق در تابستان پیشرو به یکی از بزرگترین چالشهای حاکمیت تبدیل شده است. مدیریت مصرف تنها راهکار موقتی است که حاکمیت ملایان ارائه میشود.
تخریب ۱۲۷ پست عمومی تکمشترک تنها بخشی از خسارات وارد شده به پایتخت است. طبق گزارش خبرگزاری موج، میزان کل خسارات صنعت برق بسیار فراتر از پیشبینیهاست. نوسازی نیروگاههای قدیمی برای افزایش راندمان به سرمایهگذاری کلان ارزی نیاز دارد. در شرایط فعلی، تأمین این بودجه با توجه به هزینههای جنگ دشوار است. شکاف میان تولید و تقاضا با تخریب زیرساختها عمیقتر از گذشته شده است.
بخش خانگی با نوسانات شدید ولتاژ و قطعیهای ناخواسته دستوپنجه نرم میکند. عدم توازن در توزیع بار، فشار مضاعفی بر ترانسفورماتورهای باقیمانده وارد آورده است.
با این وجود رسانههای حکومتی همچنان بر اعداد تمرکز دارند و از تحلیل مسببان این وضعیت اجتناب میکنند. یعنی در حالی خبر خسارات چندصد تریلیون تومانی به صنعت برق کشور در روزنامههای ایران نوشته و درج میشود که هیچگاه آنان به دلیل اصلی این جنگ؛ یعنی جاهطلبیهای هستهای، موشکی، هزینههای گروههای نیابتی حکومت اشارهای نمیکند.
روزگاری «جانفدایان ملایان» حکومت ایران در دوران احمدینژاد شعار میدادند «انرژی هستهای حق مسلم ماست». به موازات خامنهای پدر، ۲ تریلیون دلار خرج برنامه هستهای به زعم خودش صلحآمیز و برقساز برای مردم ایران کرد اما از این پول هنگفت، حتی یک لامپ هم برای خانهای برق و روشنایی نیاورد. و با بمباران تمام سایتهای هستهای و حالا قطعی برق، دود جنگ خامنهایافروخته، باعث برق اشک در چشمان مردم ایران شده است.
[نگاهی گذرا به خسارتهای سنگین جنگ بر حیات مردم]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.