حذف یارانه؛ اهرم فشار حکومت بر معیشت مردم ایران
حکومت ایران با سیاستهای اقتصادی ناکارآمد و تصمیمات ناگهانی، فشار مضاعفی بر اقشار آسیبپذیر جامعه وارد میکند. حذف یارانه خانوارها به شکل ناگهانی، در حالی که میلیونها نفر زیر خط فقر مطلق زندگی میکنند، نشاندهنده ستم مضاعف حکومت بر مردم ایران است. یارانه که قرار بود حمایتی از معیشت مردم باشد، اکنون قربانی سیاستهای کلان حکومت شده است.
حذف تدریجی یارانه و تاثیرات آن بر جامعه
رئیس سازمان هدفمندسازی یارانهها در روز سهشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۴ اعلام کرد که بر اساس قانون بودجه سال جاری، یارانه نقدی سه دهک بالای درآمدی جامعه حذف خواهد شد. این اقدام ۱۸ میلیون نفر را شامل میشود.
حسن نوروزی در این باره گفت: ۹۲ درصد مردم در حال دریافت یارانه هستند. وی افزود: هزینه پرداخت یارانهها در سال جاری ۲۱ درصد از منابع بودجهای دولت را در بر میگیرد.
خبرگزاری تسنیم نیز در تاریخ ۳۱ مرداد گزارش داد که یارانه نقدی سه میلیون نفر از دهکهای چهارم تا نهم در مردادماه قطع شده است.
تسنیم نوشت: تعداد افرادی که به دهکهای چهارم تا نهم درآمدی تعلق داشتند و مشمول دریافت یارانه ۳۰۰ هزار تومانی بودند، در مردادماه کاهش یافته است.
این خبرگزاری با استناد به دهکبندی وزارت کار افزود: تعداد یارانهبگیران از ۴۹,۶۴۲,۶۶۵ نفر در تیرماه به ۴۶,۵۷۶,۳۳۱ نفر رسیده است.
گزارشها نشان میدهد که تفاوت در مبالغ واریزی یارانه نقدی در مردادماه، گویای آن است که بخشی از سرپرستان خانوار و خانوادههای دهکهای چهارم تا نهم از فهرست دریافتکنندگان یارانه حذف شدهاند.
سیاستهای ناپایدار و بیتوجهی به فقر
در فروردینماه، احمد میدری، وزیر کار دولت پزشکیان، از قصد دولت برای حذف یارانه نقدی ۱۸ میلیون نفر خبر داد. او همچنین گفت: «پس از حذف یارانه، افرادی که به این اقدام معترض شوند، در صورت رد شدن اعتراض، تمامی یارانهها و معافیتهای مالیاتی آنها قطع خواهد شد.»
پزشکیان نیز در اسفند ۱۴۰۳ گفت: «ما در این کشور به ۸۰ میلیون نفر یارانه میدهیم… خدا وکیلی ۸۰ میلیون یارانه میخواهند؟» این اظهارات نشان میدهد که مقامات به دنبال راهی برای توقف پرداخت یارانه به بخش بزرگی از مردم هستند.
[طرح دولت پزشکیان برای حذف یارانه نقدی برخی دهکها]
خبرگزاری ایلنا در روز شنبه اول شهریور گزارش داد که شماری از خانوادههای کارگری از واریز نشدن یارانه نقدی در پایان مرداد خبر دادهاند.
این خبرگزاری افزود: «ظاهراً گروههایی از خانوادههای مزدبگیر و متوسطدرآمد نیز مشمول حذف یارانه نقدی شده باشند.»
کاهش ارزش چشمگیر یارانه در سالهای اخیر به دلیل تورم فزاینده باعث شده است که این کمکهای نقدی دیگر قدرت خرید گذشته را نداشته باشد.
در آذرماه ۱۳۸۹، که برای اولین بار یارانه نقدی پرداخت شد، ارزش دلاری آن ۴۲ دلار بود. اما اکنون به دلیل تورم شدید در حکومت ایران، ارزش دلاری آن به ۳ دلار کاهش یافته است.
تاثیر حذف یارانه بر معیشت و فقر مطلق
با وجود هشدارهای کارشناسان مبنی بر پیامدهای سنگین اقتصادی و اجتماعی، دولت پزشکیان با سماجت یارانه نقدی ۳ میلیون نفر از دهکهای ۴ تا ۹ را قطع کرد. این یارانه مجموعاً ۹۲۰ میلیارد تومان ارزش داشت.
این اقدام در شرایطی انجام میشود که بررسیها نشان میدهد ۲۸ میلیون نفر از جمعیت کشور زیر خط فقر قرار دارند.
بر اساس آمارهای موجود در سامانه رفاه، حدود ۲۰ میلیون نفر که تقریباً ۳ میلیون خانوار را شامل میشود، دچار فقر مطلق هستند.
سخنگوی دولت از تشکیل جلسهای ویژه در تاریخ یازدهم شهریورماه در وزارت تعاون خبر داد. این جلسه به منظور بررسی حذف یارانه دهکهای ۸ و ۹ برگزار شد. این اقدام نشان میدهد که دولت به دنبال اجرای قانون بودجه سال ۱۴۰۴ است تا با همکاری وزارت رفاه، سه دهک بالایی جامعه، یعنی ۱۸ میلیون نفر، را از دریافت یارانه حذف کند.
نکته قابل توجه این است که شرط جدید وزارت تعاون برای حذف یارانه، داشتن سرانه درآمد ماهانه بیش از ۱۰ میلیون تومان پس از کسر هزینه اجاره مسکن اعلام شده است.
این در حالی است که بر اساس خط فقر بانک جهانی برای اقتصادهایی در سطح حکومت ایران، یک خانوار سهنفره به درآمد ماهیانه ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان نیاز دارد تا فقیر محسوب نشود.
عواقب سیاست حذف یارانهها
کارشناسان هشدار میدهند که اجرای گسترده حذف یارانه با وجود تورم شدید، فشار سنگینی بر اقشار کمدرآمد وارد میکند.
این سیاست میتواند به گسترش فقر و افزایش نارضایتیهای اجتماعی منجر شود.
حکومت ایران به جای کاستن از هزینههایی مانند پروژههای هستهای و موشکی، یا حمایت از گروههای نیابتی، یارانه اقشار کمدرآمد را حذف کرده است.
این رویکرد بار سنگینی بر دوش معیشت خانوادهها میگذارد. به همین دلیل، جمعیت بیشتری به سمت فقر مطلق سوق داده خواهند شد.
این سیاست، بدون توجه به شرایط واقعی مردم و تنها با هدف مدیریت کسری بودجه، اجرا میشود. سیاستی که وقتی آخرین لقمههای سفره خانوارها را هدف قرار دهد، آنان را راهی کف خیابان خواهد کرد.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.