۸ مارس و موضوع کودک همسری در ایران
**مقدمه:**
۸ مارس، روز جهانی زن، فرصتی است برای جلب توجه به مسائل مهمی که زنان با آن مواجهاند. یکی از این مسائل، کودک همسری است که بهویژه در برخی کشورها، از جمله ایران، به عنوان یک معضل اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است.
جمهوری اسلامی ایران،در طول حیات خود،همواره با فشار بر زنان ایران،از جمله حق پوشش اختیاری،حق طلاق، حق خروج از کشور،حق هضانت بچه و……سعی داشته زنان و دختران ایران را به پستوی خانه ها و جامعه سوق دهد.
کودک همسری یکی از مسائل پیچیده و دردناک در جوامع مختلف است که نه تنها زندگی کودکان بلکه ساختار اجتماعی و فرهنگی جوامع را تحت تأثیر قرار میدهد. این پدیده به معنای ازدواج کودکان، معمولاً دختران، در سنین پایینتر از حد قانونی است و عموماً با مشکلات و چالشهای جدی بسیاری همراه است.
بر اساس قوانین جمهوری اسلامی، حداقل سن ازدواج در ایران،برای دختران ۱۳ سال و برای پسران ۱۵ سال تمام است.با این حال،قانون گذار امکان ازدواج دختران و پسران زیر سن قانونی را با رعایت سه شرط فراهم کرده.
۱.**اجازه ولی(جده پدری)
۲.**رعایت مصلحت
۳.**تشخیص دادگاه صالح
اما هیچ مجازاتی برای عدم کسب مجوز از دادگاه تعیین نشده است و این به این معناست که دختران زیر ۱۳ سال نیز میتوانند با اجازه ولی،در واقع با فشار خانواده،و بدون هیچ پیگرد قانونی مجبور به ازدواج شوند.
**تعریف و علل کودک همسری**
کودک همسری در واقع به ازدواجهایی اشاره دارد که یکی از طرفین آن کمتر از ۱۸ سال سن دارد. این پدیده معمولاً به دلایل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی رخ میدهد. در برخی جوامع، ازدواج در سنین پایین بخشی از سنتها و رسوم فرهنگی تلقی میشود. علاوه بر این، فقر و نبود امکانات آموزشی نیز میتواند به افزایش آمار کودک همسری منجر شود.
کودک همسری پیامدهای عمیق و درازمدتی برای دختران و پسران دارد. برای دختران، ازدواج در سنین پایین میتواند به محدود شدن دسترسی به آموزش، افزایش خطر بارداریهای ناخواسته، و خطر بیشتری از خشونتهای خانگی منجر شود. دختران همسر معمولاً مسئولیتهای زیادی را به دوش میکشند که این مسئولیتها مانع از رشد و پیشرفت شخصی آنها میشود.
از طرف دیگر، پسرانی که در چنین ازدواجهایی شرکت میکنند نیز با فشارهای اجتماعی و اقتصادی مواجه هستند. آنها ممکن است به عنوان نانآور خانواده دچار استرسهای فراوانی شوند و در نتیجه، در مسیر رشد و توسعه شغلی خود با مشکلاتی مواجه شوند.
آمارهای کودک همسری در ایران و جهان نشاندهنده نگرانیهای جدی در این زمینه هستند. این آمارها به طور کلی به نشان دادن وضعیت فعلی کودک همسری و تأثیرات آن بر روی جوامع مختلف کمک میکنند.
**دلایل کودک همسری:**
دلایل کودک همسری در ایران متفاوت و پیچیده است. از جمله مهمترین دلایل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. **عوامل فرهنگی:** در برخی جوامع، ازدواج زودهنگام به عنوان یک سنت و ارزش اجتماعی در نظر گرفته میشود و دختران از سنین پایین تشویق به ازدواج میشوند.
۲. **فقر اقتصادی:** در برخی از مناطق، خانوادهها به دلیل مشکلات مالی، دختران خود را در سنین پایین ازدواج میدهند تا بار مالی آنها را کم کنند یا به دلیل دریافت مهریه و حمایت اقتصادی.
۳. **عدم آگاهی:** بسیاری از خانوادهها اطلاعات کافی درباره عواقب ازدواج زودهنگام و آسیبهای آن به دختران ندارند و این موضوع باعث میشود که دختران در سنین پایین وادار به ازدواج شوند.
۴. **نگاه نادرست به تحصیلات:** در برخی موارد، خانوادهها اعتقادی به ادامه تحصیل دختران ندارند و ازدواج در سنین پایین را بهترین گزینه میدانند.
طبق آمارهای رسمی در سالهای اخیر روند کودک همسری در ایران نگرانکننده بوده است. بر اساس گزارشهای منتشر شده، حدود ۱۷ درصد از دختران ایرانی قبل از سن ۱۸ سالگی ازدواج میکنند. این آمار در مناطق روستایی و مناطق کم برخوردار ممکن است حتی بالاتر باشد. در برخی استانها، درصد ازدواج دختران زیر ۱۵ سال نیز قابل توجه است.
کودک همسری به دلایل مختلف در جوامع مختلف ادامه دارد و عواقب عمیق و متعددی بر روی فرد، خانواده و جامعه دارد. در زیر به برخی از مهمترین عواقب کودک همسری اشاره میشود:
**مشکلات بهداشتی:**
– **خطرات جسمی:** دختران زیر سن قانونی، به ویژه دامنه سنی که معمولاً به عنوان کودک همسر در نظر گرفته میشوند، حدوداً ۱۵ سال و کمتر است. این دختران به دلیل عدم بلوغ جسمی و روانی، بیشتر در معرض خطرات زایمان و عوارض ناشی از بارداری زودهنگام قرار دارند.
– **مشکلات روانی:** کودک همسران به دلیل فشارهای ناشی از ازدواج در سن پایین، به احتمال بیشتری دچار اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و استرسهای شدید خواهند شد.
**محرومیت از تحصیل:**
– با ازدواج در سنین پایین، بسیاری از دختران از ادامه تحصیل بازمانده و این امر موجب کاهش فرصتهای شغلی و اجتماعی آنها میشود. عدم دسترسی به تحصیلات مناسب میتواند چرخه فقر و نابرابری را ادامه دهد.
۳. **کاهش فرصتهای شغلی:**
– به دلیل محدودیتهای ناشی از ازدواج زودهنگام و عدم تحصیلات، فرصتهای شغلی در آینده برای دختران به شدت کاهش مییابد. این امر میتواند به عدم استقلال مالی و وابستگی به همسر منجر شود.
۴. **خشونت و سوءاستفاده:**
– کودک همسران به دلایل سن پایین و ناتوانی در مدیریت زندگی مشترک، بیشتر در معرض آسیبهای جسمی و روانی از سوی همسران خود هستند. این خطر شامل خشونت خانگی و سوءاستفادههای عاطفی و جنسی میشود.
۵. **ناتوانی در تصمیمگیری:**
– ازدواج در سنین پایین میتواند منجر به ناتوانی در اتخاذ تصمیمات مهم زندگی شود. بسیاری از کودک همسران نمیتوانند به درستی و به دلیل نداشتن تجربه کافی در مدیریت روابط و مشکلات زندگی زناشویی عمل کنند.
۶. **تداوم چرخه فقر:**
– با ازدواج زودهنگام و عدم تحصیلات مناسب، دختران ممکن است فرزندان خود را در سنین پایین نیز به ازدواج بفرستند. این چرخه میتواند باعث تداوم فقر و عدم فرصتهای مناسب برای نسلهای آینده شود.
۷. **مشکلات اجتماعی:**
– کودک همسری میتواند به مشکلات اجتماعی مثل افزایش نرخ طلاق، باندهای اجتماعی و ناپایداری خانوادگی منجر شود. این پدیده همچنین میتواند به افزایش جوامع حاشیهنشین و نابرابریها در سطح جامعه منجر گردد.
طبق آمارهای منتشر شده، حدود ۱۷ درصد از دختران ایرانی قبل از سن ۱۸ سالگی ازدواج میکنند.
در برخی مناطق روستایی و کمبرخوردار، این رقم به مراتب بالاتر است و احتمال ازدواج دختران زیر ۱۵ سال ممکن است تا ۲۵ درصد یا بیشتر برسد.
– بر اساس آمارهای سال ۱۳۹۹ (۲۰۲۰)، که نمیشود زیاد به ان اکتفا کرد برای پی بردن به عمق فاجعه کودک همسری،تعداد زیادی از دختران کمتر از سن ۱۵ سال به ازدواج پرداختهاند. به عنوان مثال، در استانهای سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی، آمار ازدواج دختران زیر ۱۵ سال بسیار نگرانکننده است.
آمار کودک همسری در جهان:
۱. **چشمانداز جهانی:**
– بر اساس گزارشهای سازمان ملل، حدود ۱۲ میلیون دختر در هر سال در سطح جهانی به ازدواجی زودهنگام کشیده میشوند،یعنی در هر دقیقه ۲۳ کودک عمدتاً دختر.
۲. **کشورهای با بالاترین آمارها:**
– کشورهای جنوب صحرای آفریقا و آسیای جنوبی به ویژه در معرض کودک همسری هستند. به عنوان مثال، در برخی کشورهای مانند نیجر و چاد، نرخ ازدواج دختران زیر ۱۸ سال به ترتیب به حدود ۷۶ درصد و ۶۱ درصد میرسد.
۷ مارس ۲۰۲۴
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.