زیباشناسیِ پست-اورینتالیسم
فلسفهٔ آهنگسازی (ترکیب‌بندی)
احسان صبوحی

چکیده

این رساله بررسی می‌کند که آیا پرسش از امرِ زیبا در قرن بیست و یک هنوز امکانِ مداقه‌ی فلسفیِ را فراهم می‌آورد یا این امکان در روندِ کالایی‌سازی و التقاطِ معنا تحتِ منطقِ بازار، از میان رفته است. رساله، زبانِ «پست-اورینتالیسم» (Post-Orientalism) را به‌مثابهٔ موضعی نظری عرضه می‌کند که پارادایم‌هایِ غربی را نقادی می‌نماید و هم‌زمان ابزارهایِ تحلیلی‌ای فراهم می‌آورد که نسبت‌هایِ تاریخیِ معیّن و شرایطِ کنونی را صراحتاً لحاظ می‌کنند.

روشِ نظریِ متن بر پیوندِ سه گفتمان استوار است: پذیرشِ محدودیت‌هایِ معرفت‌شناختیِ کانت در تمایزِ پدیدار و امرِ فی‌نفسه؛ خوانشِ مفهومِ «رخداد» در فلسفهٔ آلن بدیو؛ و بازخوانیِ مفهومِ «توزیعِ امرِ محسوس» در فلسفه‌ی سیاسی ژاک رانسیِر. این ترکیبِ نظری زمینهٔ تدوینِ یک روشِ سنجشِ داوری‌هایِ زیباشناسانهٔ خلاقانه‌ای را فراهم می‌سازد. آغاز این روش یک آزمایشِ فکریِ ساده — «دستگاهِ کاغذ و خط» — است که مفاهیمی دقیق را صورت‌بندی می‌کند: وضعیت، رخداد، چارچوبِ مرجع، صفاتِ پایا و وضعیت‌های تکینی وابسته به سوژه.

رساله این مفاهیم را در عرصۀ عملِ موسیقایی از طریقِ سامانهٔ نمادگذاری و پژوهشیِ «کوارک‌تنال» عملیاتی می‌کند. کوارک‌تنال واحدی معین برابرِ دو سنت (کوارک) تثبیت می‌کند، مجموعه‌هایِ مشخصی تعریف می‌نماید و قواعدی برای تحلیلِ مشترک و ترکیب‌بندیِ تکرارشونده مقرر می‌سازد؛ بدین ترتیب امکانِ بازآفرینیِ شنیداریِ گزاره‌هایِ تحلیلی و آزمونِ تجربیِ نتایج فراهم می‌آید.
هدفِ این رساله روشن و معرفت‌شناختی است: ساختنِ ابزارهایی که داوریِ زیباشناسانه را در چارچوبِ اعلام‌شده آزمون‌پذیر، شفاف و در عملِ ترکیب‌بندی قابلِ اِعمال سازند، بی‌آنکه مدعیِ ارائهٔ پاسخِ نهایی به مسائلِ تاریخی و فرهنگی باشند.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)