رفاه اجتماعی خانوارهای ایرانی در سراشیبی و سقوط
شاخص رفاه اجتماعی که الگوی مصرف واقعی مردم را نمایان میکند، از سال ۱۳۸۱ تا ۱۴۰۰ روند نزولی داشته است. شاخص رفاه اجتماعی سن یا همان Sen Index ، معیاری برای سنجش رفاه اجتماعی است که توسط آمارتیا سن، اقتصاددان هندی ارائه شده است. این شاخص علاوه بر درآمد، به توزیع درآمد نیز توجه دارد.
شاخص رفاه اجتماعی سن در ایران نشان میدهد میانگین درآمد واقعی جامعه با در نظر گرفتن نابرابری درآمدی چقدر به رفاه عمومی تبدیل شده است. طی دو دهه اخیر، شاخص رفاه اجتماعی سن به طور متوسط سالانه ۱.۵ درصد برای خانوارهای شهری کاهش یافته است. این کاهش برای خانوارهای روستایی سالانه ۳.۷ درصد بوده است.
علت اصلی کاهش رفاه اجتماعی، تورمهای بالا، نابسامانی اقتصاد کلان و افزایش نابرابری درآمدی است. این عوامل موجب افت قدرت خرید و کاهش مصرف واقعی خانوارها شدهاند. بررسیهای پژوهشی نشان میدهد رفاه اجتماعی خانوارهای شهری و روستایی ایران بین سالهای ۱۳۸۱ تا ۱۴۰۰ کاهش یافته است.
درآمد اسمی خانوارهای شهری و روستایی طی این دوره افزایش یافته اما درآمد حقیقی هر دو گروه روند نزولی داشته است. در این بازه زمانی، مخارج حقیقی خانوار شهری و روستایی به طور متوسط سالانه به ترتیب ۱.۸ و ۴ درصد کاهش یافته است.
شاخص رفاه اجتماعی سن، براساس مخارج حقیقی خانوارهای شهری، سالانه ۱.۵ درصد کاهش یافته است. همین شاخص برای خانوارهای روستایی سالانه ۳.۷ درصد کاهش را نشان میدهد. این ارقام نشان میدهد الگوی مصرف واقعی مردم حکومت ایران دچار تغییرات منفی شده است.
کاهش شاخص رفاه اجتماعی سن بیانگر افت قدرت خرید و مصرف واقعی خانوادهها در ایران است. در سالهای اخیر، تورمهای مزمن و نابسامانی اقتصاد کلان منجر به کاهش قدرت اقتصادی مردم شده است. این عوامل نرخ فقر را در حکومت ایران افزایش دادهاند.
همه شاخصهای رفاه اجتماعی شهری و روستایی کاهشی بوده!
بررسیها نشان میدهد درآمد کل سالانه اسمی خانوارهای شهری از ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۸۳ به ۱۱۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ رسیده است. میزان افزایش متوسط درآمد کل سالانه اسمی در این دوره معادل ۲۲۸۷ درصد بوده است.
درآمد اسمی خانوارهای شهری سالانه به طور متوسط ۲۰.۵ درصد افزایش یافته است. رشد شاخص قیمت در همین بازه زمانی ۲۲۸۹ درصد بوده که بیشتر از رشد درآمد اسمی است. این اختلاف نشاندهنده افت درآمد حقیقی در مناطق شهری ایران است.
در دوره دولت نهم، درآمد حقیقی خانوار شهری برابر با ۳۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان بوده است. در مقابل، کمترین درآمد حقیقی در دوره ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۳ یعنی دولت یازدهم ثبت شده است. این رقم معادل ۲۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بوده است.
متوسط مخارج کل سالانه حقیقی یک خانوار شهری در سطح کشور از ۳۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۸۳ روند نزولی داشته است. این رقم در سال ۱۴۰۰ به ۲۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.
میزان کاهش متوسط مخارج کل سالانه حقیقی خانوار شهری در این دوره ۲۶.۸ درصد بوده است. کاهش متوسط سالانه این مخارج طی ۱۸ سال معادل ۱.۸ درصد ثبت شده است. این افت به وضوح کاهش رفاه اجتماعی را در ایران نشان میدهد.
درآمد اسمی خانوارهای روستایی نیز در سالهای ۱۳۸۳ تا ۱۴۰۰ افزایش یافته است. این درآمد از ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۸۳ به ۶۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ رسیده است.
با وجود افزایش درآمد اسمی، درآمد حقیقی خانوارهای روستایی روند نزولی داشته است. این درآمد از ۲۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۸۳ به ۱۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ کاهش یافته است.
عامل شکاف طبقاتی و فقدان رفاه خانوارها در ایران چیست؟
مخارج کل اسمی خانوار روستایی ایران طی سالهای مذکور روند افزایشی داشته است. این مخارج از ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۸۳ به ۵۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ رسیده است.
با این حال، مخارج حقیقی خانوارهای روستایی کاهش یافته است. این مخارج از ۲۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۸۳ به ۱۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ رسیده است.
بررسیهای اقتصادی نشان میدهد شاخص رفاه اجتماعی برای خانوارهای روستایی کاهش بیشتری نسبت به خانوارهای شهری داشته است. این افت بیانگر شدت بیشتر فشارهای اقتصادی بر مناطق روستایی ایران است.
بر اساس آمارها، شاخص رفاه اجتماعی در کل کشور، چه در شهرها و چه در روستاها، در وضعیت نامطلوبی قرار گرفته است. نابسامانی اقتصاد کلان و تورمهای فزاینده بیشترین تاثیر را بر کاهش رفاه اجتماعی داشتهاند.
افزایش نابرابری درآمدی، کاهش قدرت خرید و افت مصرف واقعی خانوارها از پیامدهای مستقیم این وضعیت بوده است. رفاه اجتماعی طی دو دهه اخیر به شکل معناداری در ایران کاهش یافته است.
در مجموع، رفاه اجتماعی که یکی از شاخصهای مهم کیفیت زندگی است، تحت تاثیر سیاستهای ناکارآمد حاکمیت به شدت افت کرده است.
رفاه اجتماعی در مناطق روستایی آسیب بیشتری دیده است که نشانگر شکاف عمیقتر طبقاتی در ایران است. درآمد حقیقی، مخارج حقیقی و شاخص رفاه اجتماعی همگی روند نزولی را طی کردهاند.
در پایان باید تاکید کرد که رفاه اجتماعی یکی از مهمترین شاخصهایی است که وضعیت اقتصادی واقعی مردم را بازتاب میدهد. روند نزولی رفاه اجتماعی در ایران، پیامد بیکفایتی حاکمیت، سیاستهای غلط اقتصادی و بیثباتیهای کلان بوده است.
[عوامل کاهش کیفیت زندگی در ایران]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.