واگذاری ایران خودرو و خصوصی‌سازی از چه نوعی؟

شرکت ایران خودرو به شرکت قطعه‌ساز کروز از باند مغلوب حاکمیت واگذار شده که سابقه گسترده‌ای در فساد دارد. این واگذاری و از دست‌رفتن منافع سپاه و باند غالب حاکمیت، صدای اعتراض باند غالب را درآورده است.

واگذاری شرکت‌های دولتی از ابتدا مشکلات زیادی داشت. خصوصی‌سازی به جای ورود به بخش خصوصی واقعی، در اختیار نهادهای ثروت و قدرت خامنه‌ای قرار گرفت. درآمد این واگذاری‌ها نیز به خزانه واریز نشد.

شرکت‌های دولتی بیشتر به بخش خصولتی و با قیمت ناچیز منتقل شدند. در بسیاری موارد، بدهی‌های این شرکت‌ها ملاک قیمت‌گذاری شد. خریداران جدید به دلیل ناآشنایی با مدیریت، باعث کاهش تولید و تعطیلی شدند.

واگذاری سهام ایران ‌خودرو به بخش خصوصی سال‌ها مطرح بوده است. از دولت محمود احمدی‌نژاد واگذاری این شرکت مطرح شد.

در این سال‌ها سهام برخی شرکت‌های دولتی در بورس عرضه شد. یکی از بزرگ‌ترین واگذاری‌ها مربوط به ایران ‌خودرو بود.

این واگذاری به‌صورت خرد و بلوکی انجام شد. اکنون سهم دولت در ایران‌خودرو به کمتر از ۵ درصد رسیده است.

سازمان گسترش و نوسازی صنایع یا همان ایدرو، این ۵ درصد را در اختیار دارد. این نهاد مدیرعامل و هیئت‌مدیره ایران‌ خودرو و ۱۲۰ شرکت وابسته را تعیین می‌کند.

در آخرین روزهای سال ۱۴۰۰ دولت رئیسی تصمیم به خصوصی‌سازی خودروسازان گرفت. این واگذاری قرار بود تا پایان شهریور ۱۴۰۱ انجام شود اما محقق نشد.

شرکت کروز از بزرگ‌ترین قطعه‌سازان ایران است. شورای رقابت مصوب کرد که قطعه‌سازان اجازه خرید سهام خودروسازان را ندارند.

کروز اما در سال ۱۳۹۵ بیش از ۶۰ درصد گروه خودروسازی بهمن را خرید. در حالی که قانون، مالکیت شرکت خودروسازی توسط شرکت‌های زیرمجوعه را ممنوع کرده است.

ضرر بیش از ۱۰۰ تریلیون تومانی و تصاحب ایران خودرو به قیمت دار زده‌ شدن در میدان آزادی!

کروز برای خرید سهام ایران ‌خودرو شرکت‌های پوششی ایجاد کرد. این شرکت‌ها شامل «تدبیر سرمایه آراد»، «سرمایه‌گذاری توسعه راهبردی راز» و «سرمایه‌گذاری مانا نوین» بودند.

این سه شرکت در ابتدای دهه ۹۰ حدود ۱۸ درصد سهام ایران‌ خودرو را خریدند.

شرکت رایزکو نیز از وابستگان کروز در خرید سهام ایران ‌خودرو است. شرکت‌های پوششی دیگر شامل توسعه وینارت، سپهر ایرانیان کیش و ویسمن‌موتور هستند.

در ۲۹ اسفند ۱۴۰۱ شورای رقابت رأی به لغو عضویت شرکت‌های کروز در هیئت‌مدیره ایران‌خودرو داد.

اما در شهریور ۱۴۰۲ هیئت تجدیدنظر این تصمیم را تغییر داد. این هیئت گروه بهمن را در تصاحب دو کرسی هیئت‌مدیره ایران‌ خودرو محق دانست.

پس از این رأی، گروه بهمن و کروز به دنبال کرسی سوم بودند. در صورت موفقیت، کنترل کامل ایران‌ خودرو به بخش خصوصی منتقل می‌شد.

در بهمن ۱۴۰۲ فیلمی از بازدید خامنه‌ای از نمایشگاه تولیدات داخلی منتشر شد.

در این فیلم، حمید کشاورز، مدیر شرکت کروز از خامنه‌ای درخواست حمایت از مدیریت خصوصی کرد.

او گفت: «بزرگترین سهامدار ایران‌خودرو ما هستیم. ۳۰ درصد ایران‌خودرو در اختیار بخش خصوصی است. دولت با ۵ درصد سهام ایران ‌خودرو را کنترل می‌کند. ما نامه نوشتیم که آماده‌ایم مدیریت را بگیریم و اگر موفق نشدیم، ما را در میدان آزادی اعدام کنند.»

روز بعد، خامنه‌ای بر خصوصی‌سازی ایران‌خودرو تأکید کرد. از آن زمان، کشاورز و شرکت کروز برای تصاحب مدیریت و مالکیت ایران‌خودرو تلاش کرده‌اند.

گزارش مالی ایران‌خودرو نشان می‌دهد این شرکت تا پایان آذر ۱۴۰۲ حدود ۱۰۴ هزار میلیارد تومان زیان انباشته داشته است.

این رقم تقریباً دو برابر سرمایه ثبت‌شده شرکت است. همچنین زیان ناخالص ایران‌خودرو در ۹ ماه نخست سال ۱۴۰۲ به ۱۹.۶۰۰ میلیارد تومان رسیده است.

واگذاری ایران خودرو و تضییع حقوق مردم ایران

سهامداران خصوصی ایران‌خودرو شامل «تدبیر سرمایه آراد» با ۱۵ درصد، «سپهر کیش ایرانیان» با ۱۰.۸۷ درصد و «گروه بهمن» با ۳.۴۳ درصد هستند.

اواخر مرداد ۱۴۰۳، بانک صادرات بلوک ۳.۶ درصدی سهام ایران خودرو را به فروش گذاشت.

چهار بار عرضه انجام شد اما خریداری نداشت. در پنجمین نوبت، گروه بهمن این بلوک ۳.۶ درصدی را با پرداخت ۳۲ هزار میلیارد تومان خرید.

این معامله واکنش‌های زیادی داشت. پس از این خرید، گروه بهمن که متعلق به شرکت کروز است، با کمک زیرمجموعه‌هایش مالک ۳۰ درصد از سهام ایران خودرو شد.

اما با وجود این سهم، اجازه حضور در هیئت‌مدیره این شرکت را نداشت.

دولت پزشکیان اکنون از واگذاری بزرگ‌ترین خودروسازی کشور به بخش خصوصی سخن می‌گوید.

این تصمیم از حمایت سران قوای حاکمیت برخوردار است اما در مجلس مخالفان زیادی دارد.

محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، از موافقان این واگذاری است اما دادستانی کل کشور مخالفت کرده است.

علی خضریان، نماینده تهران، به برگزاری هیئت تجدیدنظر شورای رقابت اشاره کرد و از عدم صلاحیت شرکت‌ خصوصی کروز در این واگذاری خبر داد.

در ۱۱ بهمن ۱۴۰۳ سهام شرکت‌های زیرمجموعه ایران خودرو به مزایده گذاشته شد.

دو شرکت خصوصی برای خرید اعلام آمادگی کردند. این خبر اعتراض نمایندگان مجلس را برانگیخت.

پس از انتشار آگهی مزایده، ۱۴۰ نماینده با ارسال نامه‌ای از پزشکیان خواستند جلوی این واگذاری را بگیرد.

در ۱۷ بهمن ۱۴۰۳، معاون دادستانی کل کشور با ارسال نامه‌ای به وزارت صمت، دستور توقف واگذاری ایران خودرو را صادر کرد.

اما در همان روز، دادستانی کل کشور بار دیگر حکم به واگذاری داد. در جلسه‌ای که برگزار شد، اعضای جدید هیئت‌مدیره ایران خودرو مشخص شدند.

از دست دادن منافع و صدای اعتراض باند غالب

اعضای جدید شامل شرکت خدمات گستر صبا انرژی، شرکت سرمایه‌گذاری گنجینه ایرانیان، شرکت بهینه‌ساز بهمن، شرکت اعتبارآفرین و شرکت سرمایه‌گذاری ملی ایران بودند.

به این ترتیب، شرکت کروز سه کرسی مدیریتی را به دست آورد و ابتدا مدیریت و سپس مالکیت ایران خودرو را تصاحب کرد.

ولید هلالات از اعضای جریان مغلوب نوشت: «آنقدر که پایداری‌چی‌ها شکست خوردند در این مدت، کسی در طول تاریخ شکست نخورد…»

اعتراضات باند پایداری در مجلس آغاز شد. این اعتراضات به دلیل از دست رفتن تسلط  و منافع آن‌ها در ایران خودرو بود.

ثابتی، از چهره‌های جبهه پایداری، در ۱۷ بهمن ۱۴۰۳ گفت: «اطلاع یافتم که فردا جلسه مجمع عمومی ایران خودرو برگزار می‌شود تا صندلی سوم هیئت‌مدیره به کروز برسد! کروز یک قطعه‌ساز جنجالی است که کیفرخواستش سه سال پیش صادر شد. این پرونده ۱۸ صفحه داشت. یکی از اتهامات آن، کسب ۲۲۰ میلیون دلار مال نامشروع بود.»

وی افزود: «من نمی‌فهمم این چه مملکتی است؟ چنین فردی با وجود فسادهای کلان همچنان آزاد است، حالا می‌خواهند ایران خودرو را هم به او بدهند؟ مردم چه گناهی کرده‌اند؟!»

شرکت کروز پیش از این به حسین فریدون، برادر حسن روحانی، رشوه هنگفت پرداخت کرده بود.

همچنین این شرکت ۱۴۱ خودروی شاسی‌بلند به نمایندگان مجلس رشوه داده بود که این فساد سال‌های پیش افشا شد.

این شرکت به جناح روحانی و پزشکیان نزدیک است. به همین دلیل، باند پایداری با این واگذاری مخالفت کرده است.

اما این اعتراضات نه به خاطر منافع مردم، بلکه به دلیل از دست رفتن نفوذ  و منافع ارگان‌هایی چون سپاه، «ستاد اجرایی فرمان امام» و «بنیاد مستضعفان» در ایران خودرو بوده است.

[خصوصی‌سازی یا خصوصی‌خواری؟]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)