ناترازی‌های اقتصادی یا ناترازی حکومتی؟ باز هم دست در جیب مردم

ناترازی‌ها در حکومت ایران، به گفته مقامات، شامل حوزه‌های مختلفی است که تاثیر مستقیم بر زندگی مردم دارد.

در بخش انرژی، ناترازی در تامین برق و گاز بسیار محسوس است.

مسعود پزشکیان اعلام کرده است که «در برق، گاز، آب و پول ناترازی وجود دارد.»

او تاکید کرده که حتی نمی‌توان برق و گاز برخی کارخانه‌های تولیدی را تامین کرد.

محمدرضا عارف نیز هشدار داده که زمستان با ناترازی گاز و تابستان با ناترازی برق مواجه خواهیم شد.

همچنین، محمد پاک‌مهر، سخنگوی فراکسیون امنیت انرژی مجلس ملایان، اظهار داشته است که کشور با کمبود ۱۰ تا ۱۲ هزار مگاوات برق روبه‌رو است که نیازمند سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد دلاری برای رفع آن است.

علاوه بر برق و گاز، وضعیت در بخش حامل‌های انرژی مانند بنزین نیز بحرانی است.

کسری بودجه شدید و عدم توانایی تامین منابع، دولت را وادار به افزایش قیمت‌ها کرده است.

این افزایش، به گمان اقتصاددانان، نه‌تنها مشکلات را حل نکرده بلکه ناترازی‌ها را تشدید کرده است.

در حوزه مالی  نیز، دولت با ناترازی‌های عظیم مواجه است.

پزشکیان مدعی است که ۱۵۰ میلیارد دلار یارانه پنهان به مردم پرداخت می‌شود، اما این آمارها برای توجیه سیاست‌های افزایش قیمت مطرح می‌شوند.

در مجموع، ناترازی‌ها در زمینه‌های انرژی، مالی و خدمات عمومی نه‌تنها مشکلات موجود را عمیق‌تر کرده بلکه بر فشار اقتصادی به مردم افزوده است.

ناترازی اسم مستعار چیست؟

به عبارت دیگر کلیدواژه «ناترازی» این روزها بارها توسط مقامات حکومت ایران مطرح می‌شود.

ناترازی در گذشته با عناوینی مانند «جراحی اقتصادی» یا «هدفمندی یارانه‌ها» معرفی شده بود.

این طرح‌ها همیشه به گرانی و تورم مضاعف منجر شدند و هزینه آن از جیب مردم پرداخت شد.

اکنون نیز ناترازی بهانه‌ای برای گرانی جدید به نظر می‌رسد که فشار اصلی آن بر مردم است.

مسعود پزشکیان در جلسه بررسی بودجه سال ۱۴۰۴ گفت: «در برق، آب، گاز و پول ناترازی داریم. نمی‌توانیم برق و گاز برخی کارخانه‌های تولیدی را تامین کنیم.»

علی نیکبخت، رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی نیروگاه‌ها، اعلام کرد: «برای عبور از این وضعیت و حفظ ناترازی برق، به یک میلیارد دلار بودجه نیاز است.»

بخش حامل‌های انرژی نیز شرایط مشابهی دارد.

مخالفان افزایش قیمت بنزین در گذشته، اقتصاددانان به اصطلاح چپ در حاکمیت ملایان بودند.

اما امروز حتی اقتصاددانی چون مسعود نیلی که طرفدار افزایش قیمت‌ بنزین بوده، هشدار می‌دهد این اقدامات نیازمند مقبولیت اجتماعی است که فعلاً وجود ندارد.

دولت با کسری بودجه بی‌سابقه مواجه است و برای جبران ناترازی بزرگ مالی، چاره‌ای دست بردن در جیب مردم ندارد.

از اواخر دهه ۸۰ تاکنون، چند بار قیمت بنزین افزایش یافته است. قیمت هر لیتر بنزین از ۱۰۰ تومان به ۳۰۰۰ تومان رسید، اما کسری بودجه و مصرف بنزین همچنان افزایش یافته است.

عامل اصلی ارگان‌های قدرت و ثروت هستند، نتیجه اما…

محمدحسین راغفر، اقتصاددان، معتقد است حضور دولت و بخش شبه‌دولتی در اقتصاد در دو دهه گذشته افزایش یافته است.

این نهادها عامل فرار سرمایه‌های بخش خصوصی هستند. حضور آنها در اقتصاد، مانعی بزرگ برای سرمایه‌گذاری داخلی بوده است.

گران‌سازی کالاها و خدمات، سیاستی مورد علاقه نهادهای قدرت است.

افزایش نرخ ارز نیز بر قیمت‌ها و تورم تاثیر مستقیم دارد.

نرخ واقعی دلار باید بسیار کمتر از رقم فعلی (۷۰ تا ۷۲ هزار تومان) باشد. چون درآمدهای ارزی ایران در سال گذشته ۸۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار بوده است.

اما پزشکیان ادعا می‌کند ۱۵۰ میلیارد دلار به‌عنوان یارانه پنهان پرداخت می‌شود.

این ادعا تنها توجیهی برای گران‌سازی‌ها است.

آمارهای ارائه‌شده اغراق‌آمیز هستند و تنها هدف آن‌ها، توجیه اقدامات زیان‌باری مانند افزایش نرخ حامل‌های انرژی است.

دولت پزشکیان و حاکمیت به‌جای رفع ناترازی‌ها، هزینه این بی‌کفایتی‌ها را از مردم طلب می‌کنند.

این سیاست‌ها به افزایش نابرابری‌ها منجر شده و موجب زیان بیشتر مردم شده است.

اما این پدیده مقوله‌ای نیست که در حیطه اقتصادی محدود و محصور بماند. افزایش قیمت کالاهای اساسی و دست بردن در جیب مردم برای جبران آنچه ناترازی نامیده می‌شود، در گام بعد به حیطه سیاسی کشیده می‌شود.

به بیان دیگر فشارهای اقتصادی بر سر کالاهای پایه در گام بعد خود را در اعتراضات و قیام‌های آتی نشان خواهد داد.

آن چنان که در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ شاهد آن بودیم.

[خوره ناترازی بر پیکره اقتصاد ایران]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)