پزشکیان خواهان بازگشت اساتید و دانشجویان به دانشگاه است یا…؟

پزشکیان در حالی برای بازنگری درباره اخراج اساتید و دانشجویان دستور داده که در مورد برکناری صدها معلم سکوت پیشه کرده است. بازنگری یا سفیدسازی تک‌نمونه‌ای؟

رئیس دولت چهاردهم ایران در جلسه تودیع و معارفه وزارت علوم، درخواست بازنگری در وضعیت استادان اخراج شده و دانشجویان محروم از تحصیل را مطرح کرد. او بر لزوم فراهم‌سازی شرایط بازگشت آن‌ها به دانشگاه تأکید کرد.

در این میان، یک فعال صنفی اعلام کرد که در دو سال اخیر، بیش از ۳۳۰ معلم به دلیل فعالیت‌های صنفی و مدنی از کار اخراج شده‌اند.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز پنج‌شنبه هشتم شهریور ۱۴۰۳، در جلسه تودیع و معارفه وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، از حسین سیمایی صراف، وزیر جدید علوم، خواست که با بازنگری در وضعیت استادان و دانشجویان اخراج شده، زمینه بازگشت آن‌ها به دانشگاه‌ها را فراهم کند.

وی همچنین از وزیر بهداشت درخواست مشابهی کرد و تأکید کرد که اساتیدی که به هر دلیلی از دانشگاه‌ها اخراج شده‌اند، باید مجدداً به کار بازگردند.

پزشکیان در این جلسه گفت: «دانشجو نمی‌تواند آدم بدی باشد. او اعتراض می‌کند و من باید به او پاسخ دهم. یا حق با اوست و باید از او پیروی کنم، یا اشتباه می‌کند و من باید او را راهنمایی کنم.»

این سخنان پزشکیان در شرایطی مطرح می‌شود که خود او در سال ۱۳۹۳ با یادآوری خاطرات خود اذعان کرده بود که در «پاکسازی‌های اول انقلاب» شرکت داشته است. وی اقدامات قاطعی از جمله اجباری کردن حجاب در بیمارستان‌ها و دانشگاه‌ها را به اجرا گذاشته است.

در پی اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ که پس از کشته شدن مهسا امینی در بازداشت «گشت ارشاد» به وقوع پیوست، فضای دانشگاه‌ها نیز به شدت تحت تأثیر قرار گرفت. هزاران دانشجو با احکام انضباطی و قضایی مواجه شدند.

اخراج اساتید افزون بر اخراج معلمان!

بسیاری از این دانشجویان به حالت تعلیق درآمده یا از تحصیل اخراج شدند. همچنین، اخراج اساتید نیز با احکامی تحت عنوان «لغو قرارداد» از کار اخراج شده یا قراردادهای آن‌ها تمدید نشد.

در روزهای اخیر، علی شریفی زارچی، یکی از استادانی که در سال گذشته اخراج شده بود و در انتخابات ریاست‌جمهوری از مسعود پزشکیان حمایت کرده بود، اعلام کرد که پس از یک سال وقفه، بازگشت او به دانشگاه شریف قطعی شده و تدریس خود را از ترم جدید آغاز خواهد کرد. او همچنین اعلام کرد که در تلاش برای بازگرداندن سایر همکاران خود نیز خواهد بود.

اما اخراج اساتید دانشگاه محدود نمانده و تعدادی از فعالان صنفی معلمان و اعضای خانواده‌های دادخواه نیز پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ از کار برکنار شده‌اند. با این حال، در سخنان پزشکیان اشاره‌ای به این گروه‌ها نشد.

محمد حبیبی، یکی از اعضای کانون صنفی معلمان که خود نیز قربانی سرکوب‌های حکومتی بوده است، در واکنش به سخنان پزشکیان در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت که در مراسم تودیع و معارفه وزیر آموزش و پرورش، هیچ اشاره‌ای به بازگشت معلمان اخراجی نشده است.

او افزود که در دو سال اخیر، بیش از ۳۳۰ معلم به دلیل فعالیت‌های صنفی و مدنی از کار اخراج شده‌اند و هزاران معلم دیگر نیز با احکام انضباطی روبرو شده‌اند.

تناقض در گفتار و رفتار مسعود پزشکیان پیش‌تر نیز مورد توجه رسانه‌ها، تحلیلگران و کاربران فضای مجازی قرار گرفته بود.

در سال‌های اخیر، دخالت نهادهای امنیتی در دانشگاه‌ها به حدی افزایش یافته که علاوه بر دانشجویان، اخراج اساتید نیز از سوی حراست دانشگاه و نهادهای امنیتی در دستور کار قرار گرفته است.

تک‌نمونه برای سفید‌سازی یا یک روال؟

در این میان، روزنامه اعتماد در روز پنج‌شنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۲، طی گزارشی اختصاصی اعلام کرد که حکومت ایران تنها در یک مورد، ۳۲ هزار اخراج اساتید را انجام داده و در حال جایگزینی آن‌ها با ۲۰ هزار دانشجوی دکترای همسو با حکومت است.

اما رسانه‌های نزدیک به حکومت، یا اساساً این موضوع را انکار کرده‌اند یا آن را نتیجه نقش استادان در حمایت از اعتراضات دانسته‌اند.

[اخراج اساتید دانشگاه؛ شکاف بین حکومت و مردم را  به شدت افزایش داد]

غلامرضا ظریفیان، معاون دانشجویی پیشین وزارت علوم در زمان احمدی‌نژاد و عضو کمیته انتخاب وزیر علوم برای دولت پزشکیان، در روز ۷ شهریور ۱۴۰۳ اعلام کرد که اخراج اساتید و دانشجویان به دلایل ظالمانه، غیرعادلانه و غیرمنصفانه از دانشگاه‌ها صورت گرفته است.

این سخنان در حالی مطرح می‌شود که در دوران احمدی‌نژاد و با همکاری ظریفیان، پس از کودتای «انقلاب فرهنگی»، بزرگ‌ترین موج اخراج اساتید و دانشجویان و «ستاره‌دار» کردن آنان صورت گرفت.

اکنون که ظریفیان از در دوستی با اساتید و دانشجویان وارد شده، برخی آن را مشکوک می‌دانند.

ظریفیان در ادامه سخنانش اشاره کرد که بازگشت استادان اخراجی، به ویژه علی شریفی زارچی، «نماد پیگیری» رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان است و این موضوع یکی از مطالبات اصلی رئیس‌جمهور بوده است.

در پایان، این سوال مطرح است که آیا روند بازگشت اساتید و دانشجویان اخراجی که با بازگشت شریفی زارچی آغاز شده، به یک رویه ادامه‌دار تبدیل خواهد شد؟

به هر حال باید منتظر ماند و دید که در عمل چه رخ خواهد داد؟ آیا این درخواست یک روال خواهد بود و نتیجه ملموسی خواهد داشت یا نه، بازگشت تک‌نمونه‌ اساتید وابسته و نشان‌دار برای سفیدسازی سرکوب و جنایتی است که در مورد اخراج اساتید و دانشجویان رخ داده است؟!

بگذریم از این که « درخواست بازنگری » و حرف‌های امروز پزشکیان و بازار گرمی او برای حوزه دانشگاهی؛ نگرانی او را در آستانه سالگرد قیام ۱۴۰۱ و خیزش دانشجویان قهرمان دانشگاه های مختلف کشور در این قیام خونین و سر بر آوردن این اعتراضات با نزدیک‌شدن بازگشایی دانشگاه‌ها در هفته‌های پیش رو نشان می‌دهد. 

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)