مهاجرت پرستاران ایرانی؛ آمار و دلایل مهاجرت

مهاجرت پرستاران ایرانی در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظام سلامت کشور تبدیل شده است. با توجه به افزایش نرخ مهاجرت این قشر به کشورهای خارجی، ایران با کمبود شدید نیروی ماهر در بخش بهداشت و درمان مواجه شده است.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده از سوی مقامات صنفی و نظام پرستاری، نرخ مهاجرت پرستاران ایرانی در بازه زمانی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ به طور قابل‌توجهی افزایش یافته است.

در سال ۱۴۰۰، ماهانه به طور میانگین ۱۰۰ تا ۱۵۰ پرستار از کشور مهاجرت کرده‌اند.

این رقم در سال ۱۴۰۱ به حدود ۲۰۰ نفر در ماه افزایش یافت و در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به ترتیب به ۲۵۰ و ۳۰۰ نفر در ماه رسید.

این آمار نشان‌دهنده روند صعودی مهاجرت این قشر از کشور است که زنگ خطر جدی برای آینده نظام سلامت ایران محسوب می‌شود.

مهاجرت این قشر زحمت‌کش از ایران دلایل متعددی دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

یکی از اصلی‌ترین دلایل مهاجرت این زحمتکشان، مشکلات معیشتی و اقتصادی است.

حقوق و دستمزد آنان در ایران، در مقایسه با کشورهای مقصد، بسیار پایین‌تر است.

این تفاوت چشمگیر در درآمد باعث می‌شود تا بسیاری از پرستاران با تجربه و ماهر، به دنبال شرایط اقتصادی بهتر در کشورهای دیگر باشند.

دومین دلیل این است که شرایط کاری آنان در ایران با فشارهای زیادی همراه است.

کمبود نیروی انسانی، ساعات کاری طولانی و استرس‌های ناشی از شرایط کاری سخت، آنان را به فکر مهاجرت به کشورهایی با شرایط کاری بهتر و محیط‌های مجهزتر سوق می‌دهد.

دیگر دلایل مهاجرت این قشر زحمتکش

کشورهای مقصد معمولاً امکانات بهتری را در اختیار آنان قرار می‌دهند که این موضوع انگیزه‌ای قوی برای مهاجرت است.

سومین دلیل، بسیاری از پرستاران ایرانی از نبود فرصت‌های پیشرفت شغلی و ارتقاء حرفه‌ای ناراضی هستند.

در حالی که در کشورهای مقصد، شرایط برای آموزش‌های پیشرفته، ارتقاء شغلی و بهبود وضعیت حرفه‌ای آنان فراهم است، در ایران این فرصت‌ها محدود و گاهاً نادیده گرفته می‌شود.

چهارمین دلیل فقدان امنیت شغلی و حمایت‌های قانونی از دیگر عواملی است که این قشر زحمتکش را به مهاجرت تشویق می‌کند.

در ایران، آنها از نظر امنیت شغلی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و حمایت‌های قانونی لازم از حقوق آن‌ها به طور کامل اجرا نمی‌شود.

این در حالی است که در کشورهای دیگر، این مسائل با جدیت بیشتری پیگیری می‌شود.

دبیر خانه پرستار با ابراز نگرانی شدید از مهاجرت این قشر زحمتکش با تجربه ایرانی به سایر کشورها، وضعیت این قشر در ایران را «بسیار نگران‌کننده» توصیف کرد.

وی اظهار داشت: «کادر درمان ما در اوج تجربه به کشورهای غربی و حوزه خلیج فارس جذب می‌شوند.»

محمد شریفی‌مقدم بیان کرد: «هر سال ۱۲ هزار دانشجوی این رشته وارد دانشگاه‌های کشور می‌شوند و تقریباً همین تعداد نیز فارغ‌التحصیل می‌شوند و آماده ورود به بازار کار هستند. اما درصد کمی از این فارغ‌التحصیلان در ایران جذب می‌شوند و شروع به کار می‌کنند.»

وی افزود: «تعداد زیادی از این پرستاران جذب‌شده نیز پس از چند سال، در حالی که در اوج تجربه و آمادگی قرار دارند، به عنوان کادر ماهر و زبده به کشورهای اروپایی، آمریکا و حوزه خلیج فارس مهاجرت می‌کنند.»

کمبود شدید پرستار و مهاجرت گسترده آنان

دبیر خانه پرستار همچنین اظهار داشت: «در کشورهای غربی به ازای هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت، ۱۰ پرستار وجود دارد. این در حالی است که در ایران تنها ۱/۶ پرستار به ازای هر ۱۰۰۰ نفر وجود دارد.

تأسف‌بارتر آن است که این کشورها با استفاده از متخصصان کشوری که خود با کمبود نیروی ماهر روبه‌رو است، وضعیت درمانی خود را بهبود می‌بخشند.»

فریدون مرادی، عضو شورای عالی نظام پرستاری، در ۳۱ تیرماه امسال اعلام کرد که با وجود «کمبود شدید نیروی این بخش» و به دلیل بی‌توجهی مسئولان به مشکلات معیشتی آنان، ماهانه بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر از ایران مهاجرت می‌کنند.

این هشدارها و نگرانی‌ها درباره مهاجرت گسترده این قشر زحمتکش از سوی مقامات صنفی در حالی بیان می‌شود که در روزها و ماه‌های اخیر، اعتراضات آنان در شهرهای مختلف ایران جریان داشته است.

[بحران سلامتی، اعتراض پرستاران در مقابل چالش‌های معیشتی]

گزارش‌ها حاکی از آن است که در ماه‌های گذشته، گروهی از آنان در بیمارستان‌های مختلف ایران به صورت «دسته‌جمعی» استعفا داده‌اند.

مهاجرت کادر درمان ایرانی ایرانی در سا‌ل‌های روندی صعودی داشته و با توجه به مشکلات معیشتی، شرایط کاری سخت و نبود امکانات و حمایت‌های لازم، همچنان ادامه دارد.

اگرچه این مهاجرت‌ها فرصتی برای بهبود وضعیت حرفه‌ای و زندگی آنان محسوب می‌شود، اما برای نظام سلامت ایران به شدت آسیب‌زا است.

با این وجود و به رغم نیاز شدید کشور به پرستار اما حاکمیت ملایان به مانند دیگر معضلات دیگر، هیچ تمهیدی در این باره نمی‌اندیشد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)