انرژی کشور در بحران فلاکت

در میانه تابستان کشور با فلاکت و بحران انرژی دستو پنجه نرم می‌کند. چرا کشور در آستانه تعطیلی قرار گرفته است؟

آمارهای حیرت‌آوری از اتلاف انرژی در کشور موجود است. این موضوع موجب ناترازی انرژی در ایران شده است. مقامات ادعا می‌کنند که مصرف انرژی مردم بالاست، اما واقعیت این است که مصرف انرژی شهروندان ایرانی نسبتاً پایین است. مشکل اصلی، هدر رفت بالای انرژی است. به جای افزایش قیمت انرژی، باید به مدیریت بهتر این هدر رفت و بهینه‌سازی استفاده از انرژی توجه شود.

کسری برق در کشور از مرز ۱۸ گیگاوات گذشته و باعث قطع برق ۶۰ درصد از صنایع، حتی با وجود تعطیلی ادارات و مکان‌های عمومی شده است.

کشور با کسری ۲۵ درصدی برق مواجه است و در آستانه تعطیلی قرار دارد. این تنها یکی از سه بحران انرژی کشور است.

وزارتخانه‌های نفت و نیرو در طول سال‌ها تنها به تولید حداکثری تمرکز داشتند. مدیریت انرژی شامل سه بخش است: مدیریت تولید، مدیریت مصرف و مدیریت هدر رفت انرژی، و همچنین تنوع‌سازی سبد انرژی. سال گذشته، ۳.۶ میلیون بشکه نفت استخراج شد که با قیمت ۸۱ دلار در بازار جهانی، ارزشی معادل ۱۱۰ میلیارد دلار داشت.

همچنین، ۲۷۵ میلیارد مترمکعب گاز با قیمت ۲۵ سنت برداشت شد که ارزش آن تقریباً ۷۰ میلیارد دلار بوده است. یعنی در مجموع، ۱۸۰ میلیارد دلار از نفت و گاز استخراج شده است. حدود ۳۵ میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت می‌شود و حدود ۳۵ میلیارد دلار هم درآمد خالص از صادرات نفت و گاز و محصولات مرتبط است.

در یک پژوهش مشخص شد که حدود ۵۰ میلیارد دلار انرژی در کشور هدر می‌رود. این هدر رفت بیشتر به دلیل اشتباهات در لوله‌کشی شبکه گاز به طول ۵۰۰ هزار کیلومتر و پرت‌های گاز است.

[بحران انرژی در ایران]

کشوری بر روی دریای گاز و نفت و قطعی برق و گاز در طول سال!

علاوه بر این، هدر رفت روزانه ۵۰ میلیون مترمکعب گاز در مشعل‌ها، عدم عایق‌بندی حرارتی در ساختمان‌سازی و عدم استفاده از تایمر در موتورخانه‌ها نیز مزید بر علت هستند.

افت برق در شبکه بین ۱۳ تا ۱۹ درصد است که این مقدار معادل شش برابر استاندارد جهانی هدر رفت برق در نیروگاه‌های اتمی بوشهر است. به این ترتیب، ۵۰ میلیارد دلار خسارت به اقتصاد کشور وارد می‌شود.

دولت ناچار است سالانه ۸ میلیارد دلار برای خرید بنزین هزینه کند، زیرا از ناآرامی‌های اجتماعی ناشی از افزایش قیمت بنزین هراس دارد.

کسری بنزین به ۲۰ میلیون لیتر رسیده و کسری گاز در زمستان امسال از کسری برق در تابستان پیشی خواهد گرفت.

پیش‌بینی می‌شود که در زمستان کسری گاز به ۲۷۵ میلیون مترمکعب در روز برسد و در اوج مصرف این مقدار از ۴۰۰ میلیون مترمکعب هم فراتر رود.

در ابتدای دولت سیزدهم، کسری برق در تابستان حدود ۱۰ گیگاوات بود که اکنون به ۱۸ گیگاوات افزایش یافته است. دولت برای جبران این کسری، ۷.۵ میلیارد دلار هزینه کرده و برق بیش از ۵۰ درصد از صنایع را قطع کرده است.

همچنین، در زمستان میانگین کسری گاز روزانه حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب و در اوج مصرف به ۴۰۰ میلیون مترمکعب می‌رسد که برای جبران این مقدار نیاز به هزینه ۷ میلیارد دلاری است.

اگر ما تمام درآمد خالص از صادرات نفت را صرف خرید بنزین، برق تابستان و گاز زمستان کنیم، تقریباً چیزی باقی نمی‌ماند. در حال حاضر، ۳۵ درصد برق جهان از منابع تجدیدپذیر تأمین می‌شود.

در گزارشی از آژانس بین‌المللی انرژی اشاره شده است که ایران با ۳۲۰۰ ساعت آفتاب سالانه و ۲۴ نقطه مناسب برای انرژی بادی، بهشت تولید برق از خورشید و باد است.

تولید منابع برقی از خورشید تنها یک درصد است.

اما تولید برق ایران از این منابع کمتر از یک درصد است! علاوه بر این، ایران سالانه ۸ میلیارد دلار هزینه اضافی بابت سوخت خودروهای غیراستاندارد تولیدی ایران‌خودرو و سایپا می‌پردازد.

می‌توانیم با مدیریت بهینه مصرف و جلوگیری از هدر رفت انرژی، سالانه حدود ۲۵ میلیارد دلار صرفه‌جویی کنیم. صنایع ایران حدود ۳۶ درصد برق کشور را مصرف می‌کنند،

اما در تابستان برق نیمی از این صنایع قطع می‌شود. برای جبران این کسری، مشابه خرید بنزین، باید کسری برق صنایع را نیز خریداری کرده و هزینه ۷.۵ میلیارد دلاری آن را پرداخت کنیم.

در زمستان نیز با کسری گاز بین ۲۵۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب مواجه هستیم که نیاز به تأمین ۷ میلیارد دلار دارد. فقدان مدیریت کارآمد و سوء مدیریت از سوی دولت ایران در سال‌های اخیر به یکی از عوامل اصلی بحران انرژی در کشور تبدیل شده است.

این مشکلات به‌طور خاص در زمینه کسری برق و گاز خود را نشان می‌دهند. افزایش بی‌رویه کسری برق از ۱۰ گیگاوات در ابتدای دولت سیزدهم به ۱۸ گیگاوات کنونی و ناکارآمدی در مدیریت منابع گاز، موجب شده است که کشور با چالش‌های جدی در تأمین انرژی مواجه شود.

سوء مدیریت در بهره‌وری انرژی و عدم استفاده از منابع تجدیدپذیر نیز به این بحران دامن زده است. این در حالی است که ایران با برخورداری از شرایط جغرافیایی مناسب، می‌توانست به یکی از پیشگامان تولید انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل شود.

عدم برنامه‌ریزی و اقدامات ناکافی دولت برای بهبود زیرساخت‌های انرژی، هدر رفت منابع و افزایش هزینه‌های عمومی را در پی داشته است. این مشکلات به وضوح نشان می‌دهند که نیاز به یک رویکرد جامع و مدیریت هوشمندانه در حوزه انرژی بسیار ضروری است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)