واگذاری خانه شرکت ملی نفت ایران یا به تاراج‌دادن ثروت‌‌های ایران؟

با ملی‌‌شدن صنعت نفت گمان آن می‌رفت که نفت ایران ملی شده است و نفت ایران و شرکت ملی نفت متعلق به مردم ایران شده است. اما گذشت زمان در ۲ دیکتاتوری نشان داد که نفت ایران نه تنها ملی نشده است. بلکه در اختیار حاکمان دیکتاتور قرار گرفته است.

پر واضح است ترجمان کلمه ملی، یعنی متعلق به همه ملت یک کشور. اما در مورد شرکت ملی نفت ایران وضعیت کاملا معکوس است. گویا ارث پدری حاکمان و باندهای آن است. در روزهای اخیر خبر واگذاری دفتر شرکت ملی نفت ایران به کرسنت خبرساز شد. موضوع در مناظره‌های انتخاباتی درز پیدا کرد. اما ماجرای کرسنت و غرامت آن، واگذاری خانه شرکت ملی نفت ایران و… چیست؟

علیرضا زاکانی و سعید جلیلی مدعی بودند که منافع حکومت ایران در این قرارداد نادیده گرفته شده است. پورمحمدی خسارت‌های ناشی از لغو قرارداد از سوی حکومت ایران را برشمرد. زنگنه خواهان مذاکره با جلیلی شد. اما بخش‌هایی از واقعیات در پشت پرده پنهان ماند.

[قرارداد کرسنت چه بود و چگونه به ابزار انتخاباتی تبدیل شد؟]

 حکم دادگاه بریتانیا درباره ملک شرکت ملی نفت ایران

دادگاهی در بریتانیا یکی از املاک شرکت ملی نفت ایران، به ارزش ۱۲۵ میلیون دلار را به عنوان بخشی از خسارت شرکت کرسنت از محل لغو قرارداد، به این شرکت واگذار کرده است. این حکم نتیجه محکومیت شرکت ملی نفت ایران به پرداخت ۲.۴ میلیارد دلار به شرکت کرسنت در اواخر تابستان ۱۴۰۰ است. شرکت کرسنت مدعی است که شرکت ملی نفت ایران چند روز پیش از اجرایی شدن حکم واگذاری این ساختمان، مالکیت آن را به صندوق بازنشستگی ایران منتقل کرده است. دادگاه عالی انگلیس با رد دلیل شرکت ملی نفت برای واگذارکردن ساختمان مزبور به صندوق بازنشستگی، حکم به انتقال مالکیت ساختمان به شرکت کرسنت داد.

 ادامه دعاوی حقوقی شرکت کرسنت علیه ایران

این غرامت تنها ۴ درصد از غرامتی است که کشور امارات در انگلیس در پی اخذ آن است. با این وجود ارزش این خانه در برابر کل غرامتی که امارات در قبال فسخ قرارداد از حکومت ایران خواسته بسیار ناچیز است. کمی پس از صدور این حکم، کرسنت یک گام دیگر هم در گرفتن غرامت از حکومت ایران به ثبت رساند. در اردیبهشت جاری، یک دادگاه در آمریکا حکومت ایران را به پرداخت ۲.۷۵ میلیارد دلار به کرسنت محکوم کرد. اما باز هم این ۲ دو، تنها پرونده‌های باز شده علیه حکومت ایران از سوی شرکت کرسنت نیستند. هم‌زمان دادگاه‌های دیگری در سوئیس، هلند و امارات هم دعوای دیگری را علیه لغو یکجانبه قرارداد از سوی ایران بررسی می‌کنند.

در خرداد ماه ۱۳۹۳، محمدرضا نعمت‌زاده، که در دولت احمدی‌نژاد مدیرعامل شرکت فرآورده‌های نفتی بود، خبری را اعلام کرد. وی اعلام کرد دادگاه لاهه در پرونده کرسنت ایران را به پرداخت جریمه‌ای ۱۸ میلیارد دلاری محکوم کرده است. همچنان درخواست یک غرامت ۳۲ میلیارد دلاری هم موضوع یک پرونده حقوقی علیه ایران در “دیوان داور تجاری” در ژنو است.

 تاریخچه قرارداد کرسنت

قرارداد کرسنت در دولت دوم خاتمی و دوران وزارت نفت بیژن زنگنه بین ایران و امارات امضا شد. بنا بر توافق شرکت ملی نفت ایران قرار بود به مدت ۲۵ سال روزانه حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون متر مکعب گاز ترش به شارجه صادر کند. این قرارداد قرار بود از سال ۱۳۸۴ و بعد از کشیدن خط لوله از میدان نفت سلمان در خلیج فارس، اجراء شود. این قرارداد در دوران احمدی‌نژاد با ادعای “ارزان‌فروشی” به صورت یکجانبه فسخ شد. در سال ۱۳۸۷، مذاکراتی توسط وزیر کشور وقت با کرسنت پیرامون افزایش قیمت گاز و احیای توافق صادرات انجام شد. اما مقامات دولت احمدی‌نژاد بعداً اعلام کردند که علیرضا زاکانی نماینده وقت مجلس و سعید جلیلی دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، مانع قرارداد شده‌اند. آنان ادعای «پرداخت رشوه در جریان عقد قرارداد» کرده بودند. در نهایت کشور امارات سال ۸۸ علیه حکومت ایران به دیوان داوری بین‌المللی شکایت برد.

 وضعیت میدان نفتی سلمان

میدان نفتی سلمان یک دهه پیش از انقلاب ۵۷ راه‌اندازی شد. تقریبا یک سوم از این میدان در قسمت آبی امارات و بقیه در قسمت آبی ایران است. هر ۲ کشور در روز پنجاه هزار بشکه نفت از ۳ لایه نفتی این میدان نفتی استخراج می‌کنند. اما نکته این جاست که در بخش ایرانی روزانه بیش از ۱۰ میلیون متر مکعب گاز همراه با نفت نیز استخراج می‌شود. از زمان راه‌اندازی آن تاکنون ایران این گاز را به خاطر عدم سرمایه‌گذاری تجهیزات جمع‌آوری گازهای همراه، در همان مرحله استخراج در مشعل‌ها سوزانده و به هدر می‌دهد. امارات قرار بود تجهیزات جمع‌آوری گاز همراه در بخش ایرانی میدان سلمان نصب کرده و این گاز را دریافت کند.

جریمه سنگین ایران توسط دیوان داوری بین‌المللی و واگذاری خانه شرکت ملی نفت ایران تنها زیان نبود. از سال ۱۳۸۴ حدود ۷۵ میلیارد متر مکعب گاز همراه در این میدان در مشعل‌ها سوخته و تلف شده است. ارزش این گازها با قیمت‌های فعلی بیش از ۲۵ میلیارد دلار می‌باشد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)