دو سخنی که بعد از موشکپرانی ایران به اسرائیل از رهبر نظام شنیده شد، حاوی نکته مهمی است که قبلا هم در باره آن سخن گفته بودم. از نظر روانشناسی فردی، این سخنان میزان و عمق ترس و نگرانی او و دیگر فرماندهان نظامی را از انجام حملهای به اسرائیل نشان میدهد. این نگرانی دارای دو منشا است، منشا خارجی و منشا داخلی. روز قبل از حمله، او به بهانه مسئله حجاب، نیروهای انتظامی را از ترس شورش مردن متعاقب یک درگیری نظامی به خیابان آورد تا از پیش شبهکودتایی را تدارک ببیند. از منظر خارجی نیز، ترس او از حمله بیتناسب اسرائیل به همراه متحدانش، ایران را وادار به اعلان پیشرس حمله و مدیریت تنش کرد. این میزان از ترس و عمق آن را ناظران از سالیان پیش گوشزد کرده بودند، ترسی که بنا به نظریه بازیهای دینامیکی میتوانست به راحتی مورد استفاده غربیها برای کنترل رفتار منطقهای ایران قرار گیرد. این فرصت در دو جا از دست رفت: در حمله به عینالاسد و اجتناب از حمله متقابل توسط رئیس جمهور ترسویی مانند ترامپ، و دیگری در حمله موشکی و پهبادی اخیر به اسرائیل. فقط کافی است به ساقط کردن هواپیمای مسافربری اکراینی در جریان حمله به عینالاسد توجه شود تا عمق ترس رهبران نظام را از انجام حمله متقابل امریکا درک کرد. در حمله به اسرائیل نیز نظام با شگفتی متوجه شد که گویی طرفهای درگیر ترسوتر از آن هستند که بخواهند وارد منازعه جدی با ایران شوند. فقط کافی است به یاد بیاوریم چگونه اسرائیل در جنگ شش روزه، پیشدستی کرد و فرودگاههای نظامی کشورهای متخاصم را پیش از شروع عملیات از طرف آنان درهم کوبید. اینبار ایرانیان هرچقدر منتظر شدند وعلیرغم اعلاناتی که از پیش دادند، شاهد هیچ حمله پیشدستانهای مانند ۱۹۶۷ نبودند. هر ناظر آگاهی از این بیعملی اسرائیل میتوانست متوجه انفعال این رژیم در برابر ایران باشد. به هر حال، با از دست رفتن این دو فرصت برای غربیان و به دست آوردن دو فرصت برای رژیم ایران، اکنون رهبران نظام اسلامی میتوانند گامهای مهمتری به سوی رفتار متخاصمانهتر و یا توسعه سلاحهای کشتار جمعی بردارند زیرا با غلبه بر ترس اولیه، اکنون از دست بالاتر روانی برای پیشبرد یک بازی پیچیدهتر با طرفهای غربی برخوردارند.
در نوشته پیشین، به سناریوی محتمل دیگری در رابطه با ایران پرداختم، و آن نیز گرایش به مدل چینیسازی نظام حکمرانی در دوره پساخامنهای بود. گرایش به سمت هر سناریویی تحت تاثیر بازیهای پیچیده از جانب طرفین درگیر است. با انفعال طرفهای غربی که به گونهای رژیم اسرائیل را نیز تحت تاثیر قرار داده، به نظر میرسد گرایش به سوی یک منازعه فراگیرتر از شانسی به اندازه گرایش به سمت مدل چینی حکمرانی برخوردار است.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.