جاسوس‌افزارها به گروهی از بدافزارها گفته می‌شود که اعمالی را که با استفاده از رایانه انجام می‌دهید و هم‌چنین صفحه‌های وبی که بازدید می‌کنید را ردیابی کرده و اطلاعات آن‌ها را برای فرد یا افرادی که اجازه‌ی دست‌رسی به آن اطلاعات را ندارند، ارسال می‌کند. یک جاسوس‌افزار می‌تواند حروفی را که با صفحه‌کلید تایپ می‌کنید، حرکت‌های ماوس، صفحه‌های وب بازدیدشده و مواردی از این دست را ثبت کند. در نتیجه، این برنامه‌ها قادرند امنیت رایانه‌ی شما با خطری جدی رو به رو کنند و اطلاعات محرمانه، شخصی و کاری شما و افراد مرتبط با شما را برای دیگران بفرستند. راه‌های آلوده شدن به جاسوس‌افزارها عمدتا مشابه با آلودگی‌های ویروسی است. بنابراین بسیاری از نکاتی که پیش از این در مورد مقابله با ویروس‌ها به آن‌ها اشاره شد، به این گروه از بدافزارها [1] نیز تعمیم پیدا می‌کند. از آن‌جایی که عامل اصلی آلودگی به جاسوس‌افزارها مشاهده‌ی صفحه‌های وب آلوده است، بنابراین توصیه می‌شود در مورد تارنماهایی که به آن‌ها مراجعه می‌کنید دقت و احتیاط بیش‌تری به خرج داده، و مطمئن شوید که تنظیم‌های مرورگر شما دارای امنیت لازم هست.

سامان: این حرف‌ها من را به یاد فیلم‌های جاسوسی می‌اندازد، آیا رایانه‌ی من واقعاً به جاسوس‌افزار آلوده می‌شود؟

بهروز: باور بکنید یا نه، این امر بسیار محتمل است. حتا اگر برنامه‌هایی که از اینترنت بارگذاری (دانلود) می‌کنید رایانه‌تان را آلوده نکرده باشند، به احتمال قوی حداقل یکی از تارنماهایی که بازدید کرده‌اید ممکن است جاسوس‌افزار را به رایانه‌ی شما منتقل کرده باشد. این واقعیت که رایانه‌ی شما مبتنی بر سیستم عامل ویندوز است و برای مرور اینترنت از برنامه اینترنت اکسپلورر استفاده می‌کنید، احتمال آلودگی را بالاتر هم می‌برد. اگر تا به حال رایانه‌تان برای یافتن جاسوس‌افزار پویش (اسکن) نکرده‌اید، مطمئناً پس از پویش از تعداد جاسوس‌افزارهایی که بدون اطلاع شما بر روی رایانه‌تان نصب شده‌اند متعجب خواهید شد.

نرم افزارهای ضد جاسوس‌افزار

این برنامه‌ها رایانه‌ی شما را در برابر تهدید جاسوس‌افزارها محافظت می‌کنند. Spybot [2] یکی از این نوع برنامه‌ها است که در شناسایی و ریشه‌کن کردن آن دسته از بدافزارهایی که از دید ضد ویروس‌ها پنهان می‌مانند، بسیار موفق عمل می‌کند. توجه داشته باشید که همانند ضد ویروس‌ها، به‌روز نگه داشتن ضد جاسوس‌افزارهایی مانند Spybot [2] و انجام پویش‌های منظم از اهمیت زیادی برخوردار است.

صفحه‌ی راهنمای دستی Spybot [3].

نکته‌هایی در مورد پیشگیری از آلوده شدن به جاسوس‌افزارها

  • در هنگام وب‌گردی کاملاً هشیار باشید. اگر در هنگام بازدید از تارنماهای خاص پنجره‌هایی به طور ناخواسته ظاهر شدند، قبل از آن که بر روی Yes یا OK کلیک کنید، آن‌ها را با دقت بخوانید. برای بستن چنین پنجره‌های مشکوکی، به جای کلیک کردن روی Cancel، روی ضربدر گوشه‌ی بالا و سمت راست آن پنجره کلیک کنید. چرا که برخی اوقات این پنجره‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند، که فشار دادن Cancel در‌ واقع باعث نصب غیر مجاز جاسوس‌افزار بر روی رایانه‌ی شما می شود.
  • گاهی اوقات در لابه‌لای صفحه‌های وبی که مشاهده می‌کنید، برنامه‌های بالقوه خطرناکی وجود دارند که ممکن است به طور ناخواسته بر روی رایانه‌ی شما نصب شوند. برای جلوگیری از این اتفاق باید ضریب امنیتی مرورگر خود را بالا ببرید. اگر از مرورگر Mozilla Firefox [4] استفاده می‌کنید، نصب افزونه‌ی NoScript [5] این کار را برای شما انجام می‌دهد. در این رابطه در بخش چهارم: راهنمای دستی Firefox [6] اطلاعات بیشتری ارائه شده است.
  • اگر نصب این‌گونه برنامه‌های بالقوه مخرب از جانب تارنماهای مشکوک به شما پیشنهاد شد، از پذیرش و اجرای آن‌ها جدا خودداری کنید.

سامان: من شنیده‌ام که برنامه‌هایی مثل Java Applets و ActiveX Control یک طورهایی ممکن است خطرناک باشند، اما اصلاً نمی‌دانم که این برنامه چی هستند و به چه درد می‌خورند.

رعنا: این‌ها در‌ واقع دو نمونه از یک چیز واحد هستند: برنامه‌های کوچکی که مرورگر وب به همراه صفحه‌هایی که در حال بازدید آن‌ها هستید، بارگزاری می‌کند. طراحان وب از این برنامه‌ها برای خلق و ایجاد تارنماهای پیچیده‌ی چند رسانه‌ای استفاده می‌کنند. برنامه‌های این چنینی برای منتقل کردن ویروس و جاسوس‌افزار به رایانه کاربران نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. لازم به ذکر است که اگر افزونه‌ی NoScript را نصب کنید و به طرز صحیح از آن استفاده کنید هیچ خطری از جانب این‌گونه برنامه‌ها شما را تهدید نخواهد کرد.

 

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)