هفتۀ پیش قیمت هر بیت‌کوین از ۹۰۰ دلار گذشت، در حالیکه ۱۰ ماه پیش قیمت آن فقط ۱۳ دلار بود. در این میان در جلسات کنگرۀ آمریکا، قانون‌گزاران به طرز ناباورانه‌ای نگاه ملایمی نسبت به آن نشان دادند.

این جهش جهانی در قیمت بیت‌کوین باعث شد در سرتاسر جهان از واشنگتن گرفته تا توکیو و چین، بسیاری از خود بپرسند: “بیت‌کوین دیگر چیست؟” این سؤال خوبی است – نه تنها برای کسانی که درک اندکی از سیستم مالی مدرن و ربط آن با تکنولوژیهای روز دارند، بلکه حتی برای کسانی هم که در اقتصاد جدید مبتنی بر اینترنت غرق بوده‌اند.

بیت‌کوین یک ارز دیجیتال جدید است، به این معنی که این پول توسط ماشین‌هایی پراکنده در سراسر اینترنت تولید شده و در آنها ذخیره می‌شود. این پول مسیر خود رادر مسیر بسیاری از مردم و کسب‌وکارها در سراسر جهان باز کرده است. اما بیت‌کوین چیزی به مراتب فراتر از اینها است و بسیاری از مردم – از جمله  باهوش‌ترین پیشگامان اینترنت و همچنین اقتصاددانان کارکشته – هنوز برای فهم هویتهای مختلف آن در تلاشند. با در نظر گرفتن این موارد به توضیحی ساده و قابل فهم دربارۀ آن می‌پردازیم.

بیت‌کوین مانند دلار یا یورو یا ین، فقط یک ارز نیست، بلکه مانند پی‌پال و یا شبکۀ کارت اعتباری ویزا، راهی برای پرداخت هم است. شما می‌توانید آن را جایی نگه داشته، خرج کرده، با آن معامله کرده و آن را از محلی به محلی دیگر منتقل کنید، تقریباً به ارزانی و به سادگی فرستادن یک ایمیل.

همانگونه که در مطبوعات بسیار مورد توجه قرار گرفته، با استفاده از بیت‌کوین می‌توان این کارها را بدون اعلام هویت انجام داد، پدیده‌ای که موجب شد از آن در جادۀ ابریشم (Silk Road) که بازاری آنلاین برای خرید و فروش غیرقانونی مواد مخدر است استفاه شود. با این همه، تمام اینها به طور کامل در برابر انظار عمومی صورت می‌گیرد. تمام معاملات بیت‌کوین به صورت آنلاین ثبت شده و برای عموم قابل دیدن است. این کار نوعی شفافیت را برای سیستم به دنبال داشته و می‌تواند خوش‌بینی را به اقتصاد بازگرداند. همچنین این شفافیت، مخفی‌کاری که افراد مرتبط در جاده ابریشم به دنبالش بودند را بی‌اثر می‌کند. جادۀ ابریشم ماه گذشته توسط دولت فدرال آمریکا تعطیل شد.

بیت‌کوین خیلی بیشتر از یک سرویس مالی برای انجام عملیات غیرقانونی است؛ چشم‌اندازی است جدید برای مبادلات مالی بین‌المللی، چیزی که موانع بین کشورها را از بین برده و ارز را از کنترل دولتها خارج می‌کند. کنترل بیت‌کوین توسط نرم‌افزارهای بازمتن که تحت قوانین ریاضی کار می‌کنند صورت می‌گیرد و نیز توسط افرادی که به طور دسته‌جمعی بر این نرم‌افزار نظارت دارند. این نرم‌افزار روی هزاران کامپیوتر در سراسر جهان اجرا می‌شود که البته این موضوع قابل تغییر است. تنها نکته این است که اکثریت کسانی که بر این نرم‌افزار نظارت می‌کنند باید به این تغییر رأی بدهند.

به طور خلاصه، بیت‌کوین مثل اینترنت است، اما برای پول.

 

تولد بیت‌کوین

حدود پنج سال پیش، با استفاده از نام مستعار ساتوشی ناکاماتو، یک برنامه‌نویس کامپیوتری ناشناس و یا گروهی از برنامه‌نویسان سیستم نرم‌افزاری بیت‌کوین را ساخته و آن را در اینترنت منتشر کردند. این برنامه برای اجرا روی شبکۀ بزرگی از ماشینها – که کاونده‌های بیت‌کوین نام داشتند- طراحی شده بود و هر کسی در دنیا می‌توانست یکی از این ماشینها را داشته باشد.

هستۀ اولیۀ این ارز جدید، این نرم‌افزار غیرمتمرکز بود که توانست تعداد کمی بیت‌کوین تولید کند. در واقع، بیت‌کوین‌ها آدرسها و معادلات دیجیتالی طولانی‌ای هستند که در دفتری آنلاین به نام “بلاک‌چِین” (blockchain) ذخیره می‌شوند. اما سیستم به‌گونه‌ای طراحی شده است که پول به آرامی گسترش یافته تا مردم به استفاده از کاونده‌های بیت‌کوین تشویق شوند که خود موجب رشد سیستم خواهد شد.

پس از درست کردن بیت‌کوین‌های جدید،  سیستم آنها را به کاونده‌ها می‌دهد. کاونده‌ها تمام معاملات بیت‌کوین را ثبت کرده و آنها را به دفتر کل بلاک‌چین اضافه می‌کنند و در عوض، هر از چند گاه این امتیاز را خواهند داشت تا چند بیت‌کوین جدید را به خود بدهند. هم‌اکنون، در دنیا به کاونده‌ها ۲۵ بیت‌کوین به صورت شش بار در ساعت داده می‌شود، اما این نرخ در طول زمان تغییر می‌کند.

ارزش این بیت‌کوین‌ها چیست؟ خیلی ساده است. آنها به چیزی تبدیل شده‌اند که همه خواهان آن هستند -مانند یک دلار و یا ین و یا صدف‌های ۳۰۰۰ سالۀ پراکنده در سواحل آفریقا که با کالا تاخت زده می‌شوند- و عرضۀ آنها نیز محدود است. هر چند که این سیستم همچنان به تولید بیت‌کوین می‌پردازد، وقتی که تعداد آنها به ۲۱ میلیون برسد تولیدشان متوقف می‌شود. رسیدن به این میزان برای سال ۲۱۴۰ پیش‌بینی شده است.

هدف، تولید ارزی بود که ارزش آن توسط برخی از قدرتهای مرکزی، مانند صندوق ذخیرۀ فدرال، قابل کاهش نباشد.

هنگامی که سیستم دیگر پول جدیدی نسازد، ارزش هر بیت‌کوین ضرورتاً با بالا رفتن تقاضا افزایش می یابد – این همان چیزی است که ارز رکودی نامیده می‌شود- اما اگر چه عرضۀ سکه‌ها متوقف خواهد شد، خرج کردن آنها به نسبت آسان خواهد بود. بیت‌کوین‌ها را می‌توان به قطعات کوچک  تقسیم کرد. هر بیت‌کوین را می‌توان به یک صد میلیون واحد به نام ساتوشی تقسیم کرد؛ نامی که به بنیانگذار این ارز اشاره دارد.

 

کلید سیستم

چگونه می‌توانید بیت‌کوین‌ها را خرج یا معامله کرده و یا دیگران را از سرقت آنها را باز دارید؟ بیت‌کوین ارزی مبتنی بر ریاضی است و این بدان معناست که قوانین حاکم بر حسابداری بیت‌کوین با رمزنگاری کنترل می‌شود. در واقع، اگر بیت‌کوینی داشته باشید، یک کلید رمزنگاری خصوصی با یک آدرس اینترنتی خواهید داشت که ماندۀ حساب را در دفتر کل عمومی نگاه می‌دارد. این آدرس و کلید خصوصی به شما اجازه انجام معاملات را می‌دهد.

این آدرس اینترنتی چیزی است که هر کسی می‌تواند آن را ببیند. یک آدرس ایمیل واقعاً پیچیده برای پرداخت‌های آنلاین را در نظر بگیرید. چیزی شبیه به این: 1DTAXPKS1Sz7a5hL2Skp8bykwGaEL5JyrZ. اگر کسی بخواهد به شما بیت‌کوین ارسال کند به آدرس‌تان نیاز خواهد داشت.

اگر می‌خواهید بیت‌کوین‌های خود را به شخص دیگری منتقل کنید، به آدرس خود و آدرس آنها نیاز خواهید داشت ــ اما شما کلید رمزنگاری خصوصی خود را نیز لازم خواهید داشت. این زنجیرۀ پیچیده‌تری است که از آن برای اجازۀ صورت گرفتن یک پرداخت استفاده می‌شود.

با استفاده از ریاضیات مرتبط با این کلیدها و آدرسها، شبکۀ عمومی کامپیوترهای متصل به هم (کاونده‌های بیت‌کوین)، هر معامله‌ای را که در شبکه اتفاق می‌افتد کنترل کرده و اگر حساب و کتاب‌ها درست نباشد معامله را رد خواهد کرد.

تا کنون پیش آمده که سیستمهای رمزنگاری اینچنینی هک شده باشند و نرم‌افزار مورد استفاده در بیت‌کوین هم نقص‌هایی دارد، اما تا این لحظه، بیت‌کوین دفعات زیادی تست شده و به نظر خیلی ایمن می‌آید.

برای مردم عادی که از این شبکه استفاده می‌کنند -خریداران، فروشندگان و انتقال‌دهندگان- ممکن است مدیریت آدرس‌ها و کلیدها کمی دردسرساز باشد، اما برنامه‌های مختلفی به نام کیف پول وجود دارد که این اعداد را برای شما پیگیری می‌کند. شما می‌توانید آنرا روی کامپیوتر یا تلفن همراه خود نصب کرده و یا از روی وبسایت از آنها استفاده کنید.

با این کیف پول‌ها، به راحتی می‌توانید از طریق شبکه بیت‌کوین ارسال و دریافت کنید. مثلاً می‌توانید برای خرید از یک سایت پیتزافروشی که بیت‌کوین قبول می‌کند استفاده کنید. می‌توانید بیت‌کوین اعانه (یا صدقه) بدهید. حتی می‌توانید از آن برای پرداخت عمل جراحی پلاستیک استفاده کنید. تعداد تجار آنلاینی که بیت‌کوین را قبول می‌کنند هر روز در حال رشد است.

اینجا حتی می‌توانید معاملات خود را در دنیای واقعی انجام دهید؛ همان چیزی که یک کیف پول همراه برای آن مناسب است. رستوران گاو صورتی در توکیو، از طریق یک تَبلِت که در کنار صندوق قرار دارد به سیستم بیت‌کوین متصل می‌شود. اگر می‌خواهید هزینۀ شام خود را با استفاده از بیت‌کوین بپردازید، با گوشی‌تان یک کد کیوآر (QR Code) یا چیزی شبیه آن را از روی تبلت اسکن می‌کنید.

 

چگونه می‌توان بیت‌کوین تهیه کرد

اگر با کل این قضایا رو به راه بودید و خواستید تا آن را یک امتحانی بکنید، به عنوان اولین قدم به یک کیف پول نیاز خواهید داشت. برنامۀ مورد علاقۀ ما در این مورد blockchain.info است که یک برنامۀ گوشی برای دانلود در اختیار شما قرار می‌دهد. پس از تهیۀ کیف پول، حالا به بیت‌کوین نیاز دارید.

در ایالات متحده، ساده ترین راه برای خرید و فروش بیت‌کوین‌ها استفاده از سایتی به نام کوین‌بِیس (Coinbase) است. با هزینه کارمزد یک درصد، کوین‌بِیس به حساب بانکی شما متصل شده و پس از آن به عنوان یک میانجی برای خرید و فروش بیت‌کوین برای شما عمل می‌کند. کوین‌بِیس همچنین یک کیف پول آسان در اختیار شما ارائه می‌دهد. برای خریدهای بیت‌کوینی بسیار بزرگتر می‌توانید از شرکتهای بزرگی مانند Mt. Gox و Bitstamp استفاده کنید، ولی در این موارد باید نخست پول نقد را از طریق مسیرهای پرهزینه و زمان‌بر انتقال‌های بین‌المللی وایر برای آنها ارسال کنید.

درست است! از این طریق می‌توانید پرداخت‌های خود را به صورت ناشناس، و یا حداقل عمدتاً ناشناس انجام دهید. اگر از سیستم‌هایی مانند کوین‌بِیس یا Mt. Gox استفاده می‌کنید باید مشخصات شخصی و حساب بانکی خود را به آنها بدهید. اما برخی دیگر از خدمات مانند لوکال‌بیت‌کوینز، به شما امکان خرید بیت‌کوین بدون ارائۀ مشخصات فردی را می‌دهد. جالب اینجاست که بهترین راه برای انجام این کار ملاقات با کسی در اینجا در دنیای واقعی و تجارت حضوری است.

لوکال‌بیت‌کوینز شرایط چنین دیدارهایی را فراهم می‌آورد که در آن یک نفر پول نقد را فراهم کرده و دیگری پس از آن بیت‌کوین‌ها را از طریق اینترنت ارسال می‌کند. راه دیگر شرکت حضوری در ملاقات‌های محلی بیت‌کوینی در منطقۀ خودتان است. از آنجا که مبادلات کارت اعتباری و معاملات بانکی برگشت‌پذیر بوده ولی معاملات بیت‌کوین اینگونه نیستند، هنگام فروش بیت‌کوین به افراد باید بسیار مراقب باشید. یکی از دلایلی که بسیاری از فروشندگان ترجیح می‌دهند تا بیت‌کوین‌ها را با پول نقد معامله کنند همین است.

راه کلاسیک تهیۀ بیت‌کوین استفاده از کاونده‌ها است؛ یعنی تبدیل رایانۀ خود به یک کاوندۀ بیت‌کوین و یک گره در شبکۀ همتا به همتای (peer-to-peer) بیت‌کوین. دستگاه شما نرم‌افزار بازمتن بیت‌کوین را اجرا خواهد کرد.

قدیمتر می‌شد بیت‌کوین-کاوی را روی کامپیوتر خانگی خود انجام داد، اما از آنجا که قیمت بیت‌کوین‌ها سر به آسمان گذاشته، این بازی کاوندگی بیشتر به مسابقۀ تسخیر فضا تبدیل شده که بازیگران حرفه‌ای، سخت‌افزارهای سفارشی، و سرعت فزایندۀ قدرت پردازش را در برمی‌گیرد.

امروزه، تمام کامپیوترهایی که برای دستیابی به آن ۲۵ بیت‌کوین رقابت می‌کنند، هر ثانیه ۵ کوینتیلیون محاسبات ریاضی را انجام می‌دهند. برای درک بهتر، این عدد ۱۵۰ برابر محاسبات ریاضی قوی‌ترین سوپرکامپیوتر دنیاست.

کاوندگی گاهی اوقات می‌تواند بسیار مخاطره‌آمیز باشد. شرکتهایی که این ماشینهای سفارشی تولید بیت‌کوین را می‌سازند به طور معمول پول تجهیزات را به شکل پیش‌پرداخت از شما می‌گیرند و هر روز که منتظر تحویل دستگاهتان باشید کاویدن بیت‌کوین سخت‌تر می‌شود. این باعث می‌شود که پول کمتری از این راه به دست آورید.

بهار امسال، وایرد یک سیستم سفارشی طراحی شده توسط یک شرکت به نام آزمایشگاه پروانه را آزمایش کرد. با شانس خوب ما در شش ماه اول، اولین ۵۰ واحد از ماشینهای ۲۷۵ دلاری این شرکت را دریافت کردیم.

ما آن را به شبکه‌ای از رایانه‌های کاونده متصل کردیم که محاسبات را همراه همدیگر انجام داده و سود آن را با هم تقسیم می‌کردند. طی شش ماه، از آن بیش از ۱۳ بیت‌کوین به دست آمده است که معادل بیش از ۱۰۰۰۰ دلار با قیمت امروزی بیت‌کوینها است. اما کسانی که ماشین‌شان را دیرتر از ما تحویل گرفتند (که تعدادشان هم کم نبود) به این میزان پول در نیاوردند.

دزدی آنلاین

هنگامی که بیت‌کوین‌ها به دستتان رسید، مراقب باشید. اگر کسی به کیف پول بیت‌کوین شما و کلید خصوصی‌تان دسترسی داشته باشد می‌تواند پول شما را سرقت کند، و در دنیای بیت‌کوین، وقتی که پولی از دست رفت، رفته است که رفته است.

چه کیف پولتان روی دستگاه خودتان نصب باشد و چه توسط یک سایت ثالث اداره شود، مورد دزدی می‌تواند برایتان دردسرساز شود. به تازگی، هکرها به سایتی به نام inputs.io -که خدمات کیف پول دیجیتال برای بیت‌کوین‌ها را به افراد ارائه می‌دهد- حمله کرده و ۱.۲ میلیون دلار از طریق این بیت‌کوین‌ها به جیب زدند.

از این روست که بسیاری افراد، همراه با اضافه شدن بیت‌کوین‌هایشان، دیگر آنها را روی کامپیوتر نگه نمی‌دارند. برای مثال، آنها را روی یک حافظۀ فلش که به اینترنت متصل نیست نگهداری می‌کنند.

برخی از افراد حتی بیت‌کوین‌های خود را به یک کیف پول فیزیکی واقعی یا بر روی چیز دیگری که به طور کامل از دنیای کامپیوتر جدا است منتقل می‌کنند. می‌پرسید این چگونه ممکن است؟ در واقع، آنها کلید خصوصی خود را بر روی یک تکه کاغذ می‌نویسند. برخی دیگر، کلید رمزنگاری خود را روی یک حلقه و یا یک سکه فلزی حکاکی می‌کنند.

درسته! ممکن است اینها را گم کنید ولی خوب ممکن است اسکناس خود را نیز گم کنید و این مورد تفاوتی با آن ندارد.

خبر خوب اینجاست که به واسطۀ عمومی بودن دفتر کل بیت‌کوین، به لحاظ نظری ممکن است بتوان سارقان را پیدا کرد. همواره می‌توانید آدرس فردی را که اینها به وی ارسال شده پیدا کرده که در این صورت لابد دزد را هم پیدا کرده‌اید. اما خیلی رویش حساب نکنید. این یک فرایند بسیار پیچیده است و محققان تازه تجربیاتی را در این زمینه شروع کرده‌اند.

وضعیت بیت‌کوین‌ها

بیت‌کوین در کشورهای گوناگون وضعیت مختلفی دارد. این ارز در حال حاضر در چین، ژاپن، بخشهایی از اروپا و کانادا به نسبت موفق بوده، اما بیشترین پستی و بلندی را در ایالات متحده داشته است؛ جایی که مقامات آن در مورد همان ویژگی‌هایی نگرانند که بسیاری از تجار و کارآفرینان را به هیجان آورده است. در اینجا، دولت فدرال بیت‌کوین‌ها را تا مرز غیرقانونی بودن پیش برده است تا حدی که هر کسی که می‌خواهد بیت‌کوین‌های خود را به سیستم مالی ایالات متحده منتقل کند باید به شدت احتیاط کند.

در حال حاضر، شرکتهای بیت‌کوینی که به سرعت به ایالات متحده منتقل شده‌اند در صورت پیروی نکردن از دستورالعملهای ایالتی و فدرال، با احتمال مسدود شدن روبرو هستند.

حتی اگر دولت فدرال خواهان بسته شدن بیت‌کوینها باشد، بعید است که موفق به انجام چنین کاری باشد. به نظر شسکی کالوری، مدیر شبکه اجرایی جرائم مالی وزارت خزانه‌داری بیت‌کوینها مشکلاتی دارند ولی وضعیت‌شان مانند روزهای اول اینترنت است.

او می‌گوید “هر گاه نوع جدیدی از خدمات مالی و یا بازیگر جدیدی در این صنعت معرفی می‌شود، اولین واکنش کسانی که در مورد پولشویی و تأمین مالی تروریستها نگرانند، توجه به نقاط ضعف و آسیب‌پذیریهای ممکن در آن است.” او ادامه داد: “اما این نیز مهم است که ما یک قدم به عقب برگشته و نوآوری را که بخش بسیار مهمی از اقتصاد ما است به رسمیت بشناسیم.”

بیت‌کوین به واقع نوآوری‌های زیادی را به همراه آورده است، منتهی مدتی طول خواهد کشید تا دنیا بتواند آن را به طور کامل هضم کند.

منبع:

http://www.wired.com/wiredenterprise/2013/11/bitcoin-survival-guide/all/

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)