مسعودخوشابی

دکترحمیدامانی‌همدانی، معاون سازمان برنامه وبودجه درنشست خبری ۱۴۰۲/۱۰/۵که درمحل آن سازمان برگزارشد به نکته مهمی اشاره کرد که جای تأمل دارد .
می‌دانیم که ازسوئی دولت با کسری بودجه قابل توجهی روبروست و ازسوئی‌دیگر نظر برآن نیست که تغییراتی در روند سیاست خارجی نظام حاصل آید.
معاونت سازمان توضیح می‌دهد که تازه دولت بخشی از کسری بودجه ی خود را درسال جاری که به م اتب کمتر ازسال ۱۴۰۳ است به این گونه خلاقانه(!) رفع ورجوع کرده که به جای این که ۴۰ درصد از درآمد حاصل از صادرات نفت را به “صندوق توسعه ملی” بپردازد ، ۲۰درصدآن را پرداخته وازاین طریق ۱۳۰ همت(معروف!)منابع برای کسری بودجه خود جفت وجورکرده است و این منت را هم بر سر “صندوق توسعه‌ی‌ملی” گذاشته که شرط امکان حضور در سرمایه گذاری درطرح های نفت وگازهم این است که ۲۰درصد ازعوایداختصاصی ناشی ازصادرات نفت به دولت داده شود ! این اظهار ایشان ، حداقل این پرسش را بدون جواب گذاشته که آیا این دور زدن قانون باتوجه و زیر نظرمجلس شورای اسلامی‌ِ همسو با دولت بوده است یاخیر ؟
می دانیم درسال ۱۳۸۹ ‌” حساب‌ذخیره‌ارزی‌” منحل و ” صندوق توسعه‌ی‌ملی‌” جای‌آن تأسیس شد با دوشرط‌ِلازم‌الاجرا: نخست ۴۰ درصد ازدرآمد نفت خام ‌به آن منتقل شود به منظور سرمایه‌گذاری‌های مولد بین‌النسلی ، ودیگری هرگونه برداشتی ازآن بامجوز مجلس شورای اسلامی ویا مقام رهبری باشد . پرسش تکر‌‌اری این است : آیا این خُلف وعده ، یعنی کاهش سهم پرداخت از ۴۰درصد به ۲۰در صد یعنی برداشت ۲۰درصد با دریافت مجوزهای لازم تحقق پذیرفته است یا خیر ؟ … واگر مجلس مجوزداده است آیا این مجوز نافی ونقض غرض‌نفس‌تشکیل‌” صندوق توسعه ی اقتصادی” نیست ؟

دراین خصوص ازجمله بیانات مهدی غضنفری، رئیس‌هیأت عامل صندوق توسعه‌ی اقتصادی [خبرگزاری‌ دانشجویان‌ایران‌(ایسنا)۱۴۰۲/۱۰/۷] قابل‌توجه است که : میزان برداشت دولت ها ازصندوق در ۱۲ سال گذشته در حدی است که ورودی خالص ازفروش نفت به جای ۴۰ درصد مقرر کمتر از ۱۰ درصد است ! به عبارت دیگر به جای ۱۵۰ میلیارد دلار در ۱۲ سال ۵۰ میلیارددلار پرداخت شده است !
برداشت ازصندوقی‌که مقرر بود اهداف حفظ منافع بین النسلی را تأمین کند تا این حدتقلیل یابد که به تأمین کننده‌ی هزینه‌های جاری و کسری‌های بودجه‌ای دولت بیانجامد ، خود بزرگترین ضعف در اداره‌ی دولت و نتیجتاً کشورداری ‌است .
دایره‌ی نگرانی‌های ریاست ” صندوق‌توسعه‌ی اقتصادی‌” درحدی است که می‌گوید :” یک‌ریسک‌(حتی به‌احتمال‌کم)وجوددارد مبنی‌به‌این‌که‌دولت‌ها برخی‌ازمطالبات “صندوق‌ توسعه‌ی‌ ملی‌” را انکارکنند. ریسک دیگری‌محتمل است که “صندوق‌توسعه‌ی‌ملی‌”ازپیگیری مطالبات خود خسته شود وآن را ازسیستم حسابداری خارج کرده و اعلام کند این مطالبات محقق نخواهندشد. هم‌چنین این خطر وجود دارد که مانده موجودی “صندوق توسعه ملی” ‌توسط دولت‌ها برداشت واین صندوق برای همیشه تعطیل شود .”
چه می‌شنویم : انکاربرداشت ها ، غیرقابل وصول خواندن برداشت‌ها ، تعطیلی صندوق؟!

زمانی با اطلاع ازاین امور آه‌وفغان برمی‌کشیدیم و فریادوااسفاها سرمی دادیم، بعدها گفتیم ونوشتم : شگفتا ، یاللعجب ! … حال ابرازمی‌داریم : مثل بقیه ی چیزها ! …واین یعنی‌فاجعه !

دل مان خوش بود که خدا راشکر مملکت مان بدهی به خارج ندارد .
وقتی “صندوق بین‌المللی پول ” اعلان کرد :” ۷۰ کشورجهان به شدت درمعرض خطر بدهی قراردارند .” … و بدتر ازآن در گزارش سازمان ملل‌متحد آمدکه :” حدوداً ۳/۳ میلیارد نفر یعنی تقریباً نیمی ازبشریت اکنون درکشورهائی زندگی می‌کنند که پول بیشتری راصرف پرداخت بدهی‌های خودمی‌کنند تا آموزش وبهداشت .” … به خود بالیدم که خداراشکر ، ما جزء این به مصیبت گرفتارآمده هانیستیم ، اما چه جای دلخوشی وشکرگزاری برای مان باقی گذاشتید … چه جائی ؟ … گفتیم ازما گذشت ، صندوق حامی نسل های آینده داریم ، … کدام صندوق باقی گذاشتید …کدام ؟ گفتیم دنیا از بحران های ناشی ازپاندمی کرونا و جنگ دراوکراین خلاص شد با بحران گرانی نفت خام روبرو شده بطوریکه بهای جهانی نفت خام نسبت به تابستان یک‌سوم افزایش یافته است ، خداراصدهزاربار شکر ، ماقدرعافیت می دانیم ! که حداقل خام فروشی مان به ثمن‌ بخس نیست … اما چه سودی ازاین افزایش چشمگیربهای جهانی نفت خام نصیب ما شد؟ … چه سود ازقدرعافیت دانستن ؟ … چه سود ؟

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)