مصرف ۸۶ درصدی آبهای تجدیدپذیر و خطر خشکشدن سفرههای زیرزمینی
با برداشت ۸۶ درصدی از منابع آبی تجدیدپذیر ایران، خطر خشکشدن سفرههای زیرزمینی افزایش یافته است.
خبر کوتاه، اما هولناک است؛ برداشت ۸۶ درصدی از منابع آبی تجدیدپذیر. نیاز به علم و دانش تخصصی نیست تا بتوان فهمید چه فاجعهیی در انتظار است؛ خشکشدن سفرههای زیرزمینی آب.
سالیان زیادی است که بحران آب یا بیآبی به یک ابربحران در ایران تحت حاکمیت ملایان تبدیل شده است. آن قدر پیرامون این موضوع نوشته و گفته شده که پدیده به مقولهیی عامهفهم تبدیل شده است. اما این موضوع باعث آن نشده است که تمهیدی پیرامون این موضوع اندیشیده شود.
هر روز بعد جدیدی از فاجعه ابربحران آب و بیآبی و به تبع آن خشکسالی بروز میکند و رسانهیی میشود. قطعا بخش قابل توجهی از معضل و فاجعه هم پنهان میشود و راه به رسانهها پیدا نمیکند. با این وجود اخبار رسانهییشده به همین میزان، حکایت از فاجعهیی تلخ پیش روی جامعه ایران دارد.
برداشت ۸۶ درصدی منابع آبی تجدیدپذیر در ایران در حالی است که میانگین جهانی این موضوع ۴۰ درصد است. برداشت بیش از ۲ برابری از منابع آبی تجدیدپذیر در کشوری که در ناحیه خشک و بیابانی واقع شده است. امری که باعث شده است تا متخصصین امر، صحبت از ورشکستگی آبی ایران به میان آورند.
در حال حاضر در ایران ۱۱۴ میلیارد مترمکعب آب تجدیدپذیر وجود دارد. ۸۶ درصد از این میزان در یک سال آبی، از اول مهر تا اول مهر سال بعد، استفاده میشود. امری که کشور را وارد ورشکستگی آبی کرده است.
ورشکستگی آبی به معنی منفیشدن تراز بیلان آبی دشتهای کشور میباشد. اگر این روند بیش از یک دهه ادامه یابد، نشانههای فرونشست زمین به صورت گسترده خود را بارز میکند. در این حالت پدیده «بدهکاری اکولوژیک»رخ میدهد؛ یعنی افزایش ریزگردها، بعلاوه نابودی چرخه آبی، بعلاوه فرونشست زمین و زیرساختها.
رابطه مصرف بیرویه آب و خشکشدن سفرههای زیرزمینی
قطعا برداشت بیرویه از منابع آبی تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر، خشکشدن سفرههای زیرزمینی را سبب میشود. افزون بر این، برداشت بیرویه باعث خشکی دشتها و تالابها شده و باعث بروز بحران ریزگردها میشود. بحرانی که در سالیان اخیر نواحی مختلف کشور شاهد آن بوده است. در برخی نقاط نیز این بحران خود در حال تبدیلشدن به ابربحران است.
در ایران واقعشده در ناحیه خشک و بیابانی، ۴۰ سال پیش سرانه آبی ۷ هزار متر مکعب بوده است. اکنون این میزان به حدود ۲۰۰۰ متر مکعب رسیده است. مصرف سالانه ۸۶ درصد از منابع آبی تجدیدپذیر، یعنی بیشتر از ۲ برابر حد مجاز جهانی، باعث بروز فاجعه میشود. خشکشدن سفرههای زیرزمینی آب نیز یکی از پیامدهای قطعی این فاجعه است.
ایران تحت حاکمیت ملایان از پیش از ۱۰ سال پیش شرایط عادی را گذرانده است. اکنون ایران در مرز تنش و بحران آبی قرار دارد. با مصرف بیرویه آب بخصوص در بخش کشاورزی، زنگ خطر خشکسالی و از بینرفتن سفرههای زیرزمینی به صدا درآمده است. [نگاهی به بحران آب در ایران]
در حال حاضر بخش قابل توجهی از دشتها و تالابهای ایران یا خشکیده یا در حال خشکیدن هستند. نتیجه، وقوع طوفانهای ریزگرد است که به پدیدهیی کاملا آشنا برای جامعهی شهروندی ایران شده است. این امر خود به خود باعث آلودگی هوا کشور نیز خواهد شد.
نتیجه آن شده است که در حال حاضر، ایران ۱۵۰ میلیارد متر مکعب تراز منفی آبی دارد! این بدان معناست که بسیار بیشتر از آبی که وارد سفرههای زیرزمینی میشود برداشت آب وجود دارد.
حدود نیم قرن پیش، آب موجود در سفرههای کل کشور رقمی بالغ بر ۲۵۰ میلیارد متر مکعب بوده است. در طول ۴ دهه، یعنی عمر تقریبی حاکمیت ملایان، ۶۰ درصد از این میزان برداشت شده است.
اعلام امکان صادرات آب و سفرههای زیرزمینی در حال مرگ
با تفاسیری که بیان شد، سخره آن که برخی از سران حکومت ایران از امکان صادرات آبی خبر میدهند! مدتی قبل عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب ملایان اعلام کرد که «از نظر ما مانعی برای صادرات آب معدنی نیست»!
این سخن در حالی است که کاهش سفرههای زیرزمینی آب باعث فرونشست ۲۶ سانتیمتری زمین تهران در سال ۱۳۸۴ شد. این رقم باعث رکوردزنی تهران در این زمینه و پیشیگرفتن از مکزیرکوسیتی شد که تا آن زمان بدترین وضعیت را داشت.
از آن سال تا کنون نیز مستمرا بر میزان فرونشست زمین در استانهای مختلف کشور به مراتب افزوده شده است. با این وجود حکومت ایران از اعلام ورشکستگی آبی ممانعت به عمل آورده و از بیان آن اجتناب میورزد.
بخشی از هدررفت آبهای ایران نیز به دلیل تولید انرژی برقآبی است. به دلیل کمبود برق در کشور، ناشی از عدم سرمایهگذاری ملایان، سالانه میزان زیادی آب در این بخش هدر میرود.
در هشتماهه اول سال جاری، تولید برق آبی از سدهای کشور، نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۷ درصد افزایش داشته است. این جهش نامتناسب با افزایش ۷ درصدی میزان آب ورودی سدهای کشور در سال جاری نسبت به سال گذشته است. نتیجه باز هم کاهش بیشتر آب و خشکشدن بسترهای آبی و افزودهشدن بر بحران در پی بحران.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.