چمدان سیاه و لکه ی خون
۱۵ ساله بودم که کشف اش کردم . یک چمدان چرمی سیاه رنگ بود حاوی تعداد پُرشماری کتاب که ازماجرای “کتاب سوزان” دههی۳۰ توسط پدرم جان سالم بدر برده بودند ، دقیقتر یعنی توسط همراهش یعنی برادرم کاظم ِ۷- ۸ ساله ، جان ِسالم بدر برده بودند .
پدرم به او یاد داده بود هر کتابی که آخر اسامی آن ها با “اُف” باشد را باید سوزاند ، و او صرفاً به این دلیل برخی را نادانسته نجات داده بود… وبعد ها فهمیده بود چه گنجینهای بودند . کتاب ها همه رنگ و بوی “حزب توده” داشتند . آنچه مربوط به ادبیات بود ، نمی خواندم بلکه میخوردم . “برای آن ها که زنده اند ” و ” برمیگردیم گل نسترن میچینیم ” ژان لافیت ،”بشردوستان ژنده پوش “، ” قلب” ، “چشمهایش ” بزرگ علوی ، و ازاین دست کتاب ها ، بعد که این ها راخواندم و تمام شدند ، رفتم سراغ سایر کتاب ها ، که خواندنشان قدری برایم دشوار بودند ، مانند : ” اصول مقدماتی فلسفه “ژرژ پولیتسر، ” نقش شخصیت درتاریخ ” پله خانف، ” اصول لنینیسم ” استالین که درمجله یخواندنیها چاپ شده بود ، ” پسیکولوژی، یا علم الروح” ارانی ، وچندتائیدیگر که نام های شان را فراموش کردهام ، برادرم کاظم هم به من توصیه کرد قبل از این که کتاب ها را دست بگیرم “حتماً” (!) نه با کاغد سفید ، جلدشان بگیرم و ضمناً نباید درباره ی مشخصات کتاب ها باکسی حرف بزنم ، ونمی دانم چرا همین توصیه ها به هیجان کارم ، افزوده بود که در آن سن وسال سخت به آن احتیاج داشتم .
…اما ، نمیدانم چرا ازمیان آن انبوه کتاب ها این کتاب به دلم نشسته بود ، کتاب کوچک و کم برگی که جلدسفیدداشت و روی جلد آن این عنوان را با رنگ قرمز به خود اختصاص داده بود : ” خاطرات یک کمونیست ” ، ایگناسیو سیلونه ، بدون نام مترجم ، انتشارات و تاریخ چاپ ، نامرغوبی کاغذاش، یعنی زردشدن و شکنندگی آن ها ، آن اثر را به یک اثر زیرخاکی اسرار آمیز تبدیل کرده بود .
آن کتاب کوچک و کم حجم که بیشتر با یک قلم ادبی تا سیاسی نگاشته شده بود ، پرده از مناسبات تشکیلاتی دم ودستگاه عریض و طویلی که حزب کمونیست شوروی به رهبری استالین بنا کرده بود ، برمی داشت . من آن کتاب را بارها خواندم و ازمیان تمام کتاب هائی که در آن دوران خواندم بیشتر درزندگی ام به کارم آمد .
این نعمتِ سرشار را مدیون ، دههیسی، حزب توده ، مخالفان آن و صرفاً یک تصادف و وجود برادرم کاظم هستم ، که هیچ گاه آبمان با هم دریک جوی نمیرفت .
مسعود خوشابی ۱۴۰۱/۱۱/۱۳
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.