تراژدی بی پایان خودکشی پناهجویان ایرانی در هلند؛ این‌بار پایان زندگی در ایستگاه قطار

با تایید سازمان اسکان و رفاه پناهجویان (کوآ) در هلند، پناهجوی ایرانی ساکن کمپ «حوخ فین» واقع در استان خرونینگن با اقدامی اعتراضی به زندگی خود در ایستگاه قطار پایان داد.

الف – ح پناهجوی ۳۲ ساله ایرانی بعد از درخواست پناهندگی از اداره مهاجرت «IND» در سال ۲۰۱۸، پس از حدود ۱۴ ماه زندگی بصورت انفرادی در کمپ‌های تراپل، واخنینگن و حوخ فین یحتمل پس از دریافت پاسخ منفی و رد درخواست پناهندگی‌اش توسط اداره مهاجرت، طی اقدامی اعتراضی در روز دوشنبه ۱۶ سپتامبر در ایستگاه قطار حوخ فین و در ملا عام دست به خود کشی زد.

الف ح به گفته‌ی ساکنین کمپ شهر واخنینگن از شرایط نامناسب روحی رنج میبرده است که با تایید روانپزشک و ریاست کمپ در اطاقی تنها و بدون هیچ هم اطاقی زندگی می‌کرده است. وی همچنین از تسلط بالایی به زبان انگلیسی برخوردار بوده که کلیه ارتباطات پزشکی شخصی‌اش را خود با پزشک مربوطه مطرح میکرده است.

او که به مدت ۴ ماه در شهر واخنینگن اقامت داشته یک شنبه‌ها به کلیسای قدیم در روستای بنکوم Bennekom می‌رفته است. طی گفتگویی با خادمین این کلیسای متوجه شدیم که او از دین اسلام جدا و به مسیحیت روی آورده بوده و رابطه نسبتا نزدیکی با مسیحیان هلندی داشته است. «ویم دهان» از خادمین کلیسای بنکوم طی واکنش به خبر خودکشی گفت: “برای آرامش جاودانی او همگی دعا و از خداوند یکتا برای او طلب بخشش خواهیم کرد. وی افزود او از مشکلات جسمی و روحی‌اش قبل از اینکه وارد هلند شود با من صحبت کرده بود اما از جزئیات موضوع بیشتر توضیح نداده بود”. «آرین» از دیگر خادمین این کلیسا که با که بصورت هفتگی مسئولیت ترجمه خطبه‌ها را از زبان هلندی به زبان انگلیسی برعهده داشت گفت: “چقدر وحشتناک!! من با او صحبتی کوتاه داشته‌ام و او بسیار نگران به نظر می‌رسید. قرار بود روزی به منزل من بیاید و درباره مسایل شخصی‌اش با من گفتگو کند که هیچ وقت محقق نشد. من تنهایی را در او میدیدم و آن را احساس می‌کردم و به گفته خودش او حتی با هیچ ایرانی حتی در کمپ ارتباطی نداشته است”.

هرچند اطلاعات بیشتری از این اتفاق در دسترس نیست و خبرگزاری‌ها و رسانه‌های هلندی در سکوت خبری هیچ گونه اشاره‌ای به این اتفاق ناگوار نکرده‌اند اما ایرانیان مقیم هلند و حتی ساکنین مشترک با الف – ح در کمپ حوخ فین پاره‌ای از اطلاعات را در برخی شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند.

چرا فجیع ترین نوع خودکشی ها بین مهاجران ایرانی در هلند اتفاق افتاده است ؟

در واقع بحران خودکشی وقتی جدی می‌شود که فرد به ناچار از تجارب منفی و آسیب زا و عدم توانایی در تغییر اوضاع، احساس احترام به خویش و مفید بودن را از دست می‌دهد. عدم توانایی در ایجاد ارتباطات انسانی و درک همدیگر، ناامیدی، بی هدف بودن، آینده‌ای مملو از شک و بدون تصویری واضح، افسردگی، سرخوردگی و احساس بیگانگی از جمع، سرانجام او را به انزوا و کناره گیری از تعاملات اجتماعی می‌کشاند و به شدت این بحران می‌افزاید. نتایج پژوهش محققین نشان می‌دهد که بیش از هفتاد درصد کسانیکه اقدام به خودکشی کرده‌اند به طرق مختلف با فرستادن سیگنالهایی قصد خود را به اطرافیان روشن کرده‌اند. کسانی که خودکشی می‌کنند، علائم مشابهی دارند و حرف‌های مشابهی می‌زنن و درمورد الف – ح به گفته شاهدان خلوت گزینی و دوری وی حتی از هموطنان خود در این مورد به درستی صدق می‌کند.

به راستی چرا پناهجویان ایرانی نهایتا پس از رد درخواست پناهندگیشان گزینه سخت را برای پایان دادن به زندگی انتخاب می‌کنند؟ پشت پرده‌های این اقدامات اعتراضی چیست؟ آیا غیرممکن بودن برگشت پناهجویان به کشور به دلیل مجازات های خصمانه حکومت اسلامی خود دلیل قانع کننده ای نیست تا سیاست های سخت گیرانه کشور های اروپایی مسبب این نوع مرگ های فجیع نباشد؟ جنگ خاموش در ایران چه بر سر قشر جوان و نا امید دهه ۶۰ و ۷۰ آورده است؟ آیا سیاست کشور‌های مدعی حقوق بشر در قبال اوضاع کنونی ایران شکست خورده است؟ در سال ۲۰۱۸ ایرانیان بیشترین تقاضای پناهندگی در اداره مهاجرت هلند را بعد از پناهجویان سوری به ثبت رسانده‌اند و تنها در آگوست سال جاری تعداد ۱۳۳ نفر ایرانی تقاضای پناهندگی خود را به ثبت کرده‌اند که این رقم نسبت به آگوست سال گذشته ۳۳۶ نفر بوده است. در فوریه ۲۰۱۹ اما رکوردی غم انگیز به ثبت رسیده است و ایرانیان با ثبت ۱۶۴ تقاضای پناهندگی رتبه اول را در مقایسه با سایر کشور‌ها در هلند را داشته‌اند و پناهجویانی از کشور سوریه در جایگاه دوم این آمار قرار گرفته‌اند. این یعنی درصد قابل توجه‌ای از اجتماع بزرگ ایرانیان که اغلب از همه سطح، جوان و تحصیلکرده جامعه هستند تصمیم به مهاجرت از نوع پناهندگی گرفته‌اند و آخرین گزینه را ترک وطن و خانواده خود دانسته‌اند. آیا فقر، فشار اقتصادی و تحریم هایی که به گفته برخی مقامات هیچ گونه تاثیر بر زندگی ایرانیان ندارند دلیل این مهاجرت‌ها می‌باشد یا سرکوب، عدم برابری زن و مرد، نداشتن ژن خوب، دوتابعیتی نبودن، حجاب اجباری، دین و مذهب تحمیلی و سایر حسرت هایی که در دل حکومت فاشسیتی جمهوری اسلامی نهفته است؟ اگر سرنوشت امروز الف – ح به ریل و سوت بی پایان قطار ختم شد نباید این فریاد را نادیده پنداشت. او به هلند یک کشور آزاد و دموکرات گریخت اما از آزادی فقط نظاره گر آن بود و سهمی از آن نداشت و نبرد. نام کامبیز روستایی را شاید در گذشته شنیده باشید او نیز در سال ۲۰۱۱ به سرنوشت امروز الف – ح دچار شد. کامبیز روستایی در میدان دام آمستردام که به قلب توریستی هلند شهرت دارد خود را به آتش کشید تا صدایش شنیده شود. کامبیز ۳۶ ساله نیز با شرایط مشابه الف – ح روبرو بود و پس از رد درخواست پناهندگی‌اش جانش را فریاد خاموش هموطنانش کرد. همچنین منابع غیر رسمی نیز خبر از خودکشی یک بانوی ایرانی در سال ۲۰۱۸ در کمپی واقع در شهر آسن Assen در هلند را می‌دهند که این اعتراض‌های زنجیره‌ای ایرانیان نیز باید مورد توجه رسانه‌ها و تحلیلگران مسایل حقوق بشر قرار بگیرد.

گاها این انتقاد به پناهجویان ایرانی روا داشته میشود که برای زندگی بهتر به اروپا مهاجرت می‌کنند اما این دیدگاه بسیار مضحک به نظر میرسد و با اندکی تامل می‌شود فهمید که زندگی بهتر در ازای از دست دادن چه چیزی؟ ترک خانواده، وطن و یا تمام وابستگی‌ها در سرزمین مادری چگونه می‌تواند جایگزینی دیگر داشته باشد؟

ایرانیانی که ماه‌ها هزینه‌های چندین هزاریورویی را در طول مسیری پر فراز و نشیب و مملو از خطر جانی تقبل می‌کنند تا تنها طعم آزادی را احساس کنند چگونه می‌شود گفت که به خاطر فقر و تنگدستی کشور خود را ترک کرده‌اند؟ بنا برگزارش بی بی سی فارسی در سال گذشته اغلب ایرانیان مهاجری که کشور‌های ترکیه، صربستان، بوسنی، کرواسی، ایتالیا و فرانسه را بصورت زمینی پشت سرمی ­گزارند تا به کشور مقصد برسند از دسته آن پناهجویانی هستند که ظاهر آراسته و کاملا توریستی به خود دارند و با پرداخت هزینه‌های گزاف به قاچاقبران کشور خود را ترک میکنند و این موضوع خود قدرت تشخیص مهاجر غیرقانونی را برای مامورین و پلیس‌های مهاجرت دچار مشکل میکند.

سیاست های اداره مهاجرت هلند ایرانیان را چگونه غربال می کند؟

طبق آخرین آمار منتشر شده اداره آمار هلند CBS ایرانیان مقیم هلند با جمعیتی حدود ۴۴ هزار نفر بعد از مهاجرانی از کشور‌های ترکیه، مراکش، اندونزی، آلمان، لهستان، چین، سوریه و…….. افغانستان رتبه بیستم را دارد اما با اینحال ایرانیان طبق گزارش‌های منتشر شده از همین سازمان از نظر عملکرد، سطح تحصیلات و مشارکت در بازار کار نسبت به سایر ملیت‌های مهاجر موفق تر عمل کرده‌اند. هرچند طبق جدیدترین آمار به ترتیب پناهجویانی از کشور سوریه، نیجریه، ایران، ترکیه و مراکش بیشترین تقاضا برای پناهندگی در کشور هلند را داشته‌اند اما نباید این را نادیده گرفت که اداره مهاجرت در هلند یکی از شلوغترین سازمانهای دولتی در این کشور می‌باشد که تنها در ماه آگوست تقاضای پناهندگی ۱۸۹۶ نفر پناهجو را به ثبت رسانده است و در این کشور برای آنان محل اقامت موقت، خوراک، امکانات رفاهی، تفریحی و آموزشی را فراهم کرده است. این موضوع نیز نباید نادیده گرفته شود که محل اسکان پناهجویان در هلند از نظر کیفی، رفاهی و بهداشتی نیز از وضعیت مناسبی برخوردار است و در مقایسه با برخی کشورهای حوزه شینگن از برتری نسبی برخوردار است. با این وجود یک پناهجو بعد از درخواست پناهندگی در هلند از مزایای آموزشی رایگان و حتی تحصیل در دانشگاه برخوردار می‌شود و بعد از شش ماه اجازه کار کردن را نیز پیدا میکند. امروز اما ایرانیان در هلند با پناهندگانی مقایسه می‌شوند که در کشورشان هیچ جنگی نیست و درواقع جزو کشور‌های امن محسوب میشوند. اما این موضوع تنها صورت مسئله میتواند باشد چرا که وضعیت حقوق بشر در ایران خبر از جنگ خاموشی می‌دهند که در لباس حکومتی امن و قدرتمند در خاورمیانه مردمانش در حال تجزیه شدن هستند.

ایرانیان ساکن هلند از همان سال‌های ابتدایی بعد از انقلاب بر سیاست‌های سختگیرانه اداره مهاجرت هلند در قبال پناهجویان نه تنها فقط برای ایرانیان بلکه برای ملیت‌های دیگر نیز اذعان داشته‌اند و تاکید می‌کنند که این غربال بصورت سنجیده، با تحقیق و بررسی امروزه نیز کماکان صورت میگیرد و چه بسا سختگیرانه تر نیز شده است. اما آنچه در وضعیت کنونی در حال رخ دادن است که مسبب ورود بی سابقه روبه افزایش موج پناهجویان ایرانی طی سالیان اخیر به هلند شده است نیازمند بررسی و کنکاش بیشتری در وضعیت کشوریست که مردم آن خواهان حکومتی سکولار هستند. طبق یک نظر سنجی از پناهجویان ایرانی در هلند این نتیجه برداشت شد که یکی از دلایل اصلی گراییدن ایرانیان به دین یا مذهب دیگر خستگی و دلزدگی از حکومت افراتگرای اسلامیست که جامعه و عوام را بر آن میدارد تا مخاطرات و آسیب‌های اجتماعی این انتخاب و باور را بپذیرند و به کشوری مهاجرت کنند که بیش از ۷۰ درصد شهروندان آن به هیچ گونه خدایی اعتقاد ندارند اما مذهب از قدرت زیادی در آن برخوردار است و این یعنی حتی در کشور‌های سکولار و دموکرات نیز مذهب می‌تواند از قدرت سیاسی بالایی برخوردا است.

تکنیک چراغ آبی« بلو لایت» چیست؟ تدبیر هلندی ها برای جلوگیری و کاهش تلفات این نوع خودکشی  چه بوده است؟

شاید در ابتدا کمی عجیب باشد اما نتایج یک پژوهش در ژاپن نشان می‌دهند استفاده از چراغ آبی نصب شده بر بالای سکوهای ایستگاه‌های قطار میزان خود کشی را کاهش می‌دهد. در واقع ژاپنی‌ها از تکنیک چراغ آبی در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ در ۷۱ ایستگاه قطار استفاده کردند که نتایج بدست آماده شگفت آور بود و میزان خودکشی افراد با اجرای چنین طرح آزمایشی تا ۸۴ درصد کاهش پیدا کرد. آزمایشات تاثیر نور آبی برکاهش استرس‌های روحی و روانی را ثابت کرده‌اند و هلندی‌ها از این تکنیک در زندان‌های بیماران روانی استفاده کرده‌اند. ایده اینگونه بود که نور آبی می‌تواند تاثیری در وضعیت ذهن افراد داشته باشد. یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ این ایده را تأیید کرد و ثابت شد افرادی که استرس روانی را تجربه کرده بودند، هنگامی که در اتاقی که در چراغ آبی قرار گرفته بودند، آرامتر به حالت آرامش بازگشتند.

رویکرد پیشگیری از خودکشی در ایستگاه‌های قطار در هلند نیز بر پایه آموزش و همچنین یک برنامه پیشگیری از خودکشی تدوین شده است که در آن افسران برای شناسایی افراد بالقوه آسیب پذیر یا خودکشی آموزش می‌بینند. و این افسران در کنار متخصصان بهداشت و روان کار می‌کنند تا در شناسایی و نحوه برخورد با فرد مضطرب بهترین عملکرد را داشته باشند. در ایستگاه‌های قطار در هلند تابلوهایی منصوب شده است که فرد مضطرب و نگران را دعوت به هم صحبتی و گفتگو می‌کند و به او یادآور می‌شود که خودکشی گزینه آخر نیست و اگر مضطرب هستی با شماره تلفن ذکر شده تماس بگیر تا بهترین راه حل را جهت رفع اضطراب و نگرانی‌ات جایگزین کنیم. تا چه اندازه اما این تکنیک در هلند موثر بوده ولی میتواند جز اقدامات انجام شده برای کاهش این اتفاق محسوب شود.

آمارهای انجمن اتحادیه راه آهن اروپا (ERA) نشان می‌دهد که تعداد خودکشی‌ها در شبکه اتحادیه اروپا به موازات افزایش تعداد کلی مسافرت‌ها افزایش یافته است: از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۱، سالانه آمار خودکشی‌ها شاهد رشد ۱۸ درصدی از ۲۴۲۲ به ۲۸۶۸ نفر بوده است. در این میان سالانه حدود ۲۰۰ نفر در جهان قربانی خودکشی در ایستگاه‌های قطار می‌شوندکه سازمان بهداشت جهانی (WHO) گزارش می‌دهد علیرغم افزایش میزان خودکشی، تنها ۲۸ کشور جهان استراتژی‌های پیشگیری از خودکشی را به کار گرفته‌اند که هلند یکی از آنهاست.

منابع:

https://www.kis.nl/blog/iraniers-voorbeeld-van-geslaagde-integratie

https://ind.nl/en/news/Pages/Asylum-trends-in-August-2019.aspx

http://www.bbc.com/future/story/20190122-can-blue-lights-prevent-suicide-at-train-stations

https://www.railway-technology.com/features/featurepreventing-suicide-at-railway-stations-4627355/

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)