میزان ذخایر گازی خاورمیانه را 79.4 تریلیون متر مکعب برآورد می نمایند که از این میزان ایران با 33.5 تریلیون متر مکعب بزرگترین ذخایر گازی جهان و مقام اول خاورمیانه است. روسیه با 32.3 تریلیون متر مکعب دومین ذخایر جهان را داراست و قطر با 24.3 تریلیون متر مکعب مقام دوم خاورمیانه و مقام سوم جهان را به خود اختصاص داده است. با این وجود طی سالهای اخیر مصر به دلیل تسلط بر کانال سوئز که مسیر اصلی تجارت بین المللی (7درصد کل تجارت دنیا) به حساب می آید به عنوان یکی از مهمترین کشورهای خاورمیانه که از لحاظ جغرافیایی موقعیتی منحصر به فرد در منطقه دارد ظرفیت های تولیدی خود را در زمینه تولید گاز افزایش داده و موفق شده تا سرمایه گذاری های کلانی را در این زمینه جذب نماید. همین امر سبب شده تا کشورهای اروپایی که می توانند مشتری اصلی گاز در خاورمیانه باشند توجه خود را به این کشور معطوف کرده و مصر را به عنوان رقیب اصلی این کشور ها مطرح نماید. این واقعه در پی کشف میدان گازی Zohr در دریای مدیترانه در سال 2015 به وقوع پیوست. این اکتشاف سبب گشت تا مصر علاوه بر اینکه در تامین منابع انرژی ، خودکفا شود چشم انداز این کشور را به عنوان یک صادر کننده گاز برای سالهای آینده متحول گرداند.

در سال 2004 اردن و مصر موافقت نامه تجارت گازی امضا کردند و مشابه همین معاهده با اسرائیل نیز در سال 2005 به امضا رسید این معاهدات در جهت صادرات گاز مصر به اردن و اسرائیل بود اما بعد از انقلاب ژانویه در مصر فرصت های بین المللی برای افزایش تولید در مصر به حالت تعلیق درآمد و همین امر سبب گشت تا مصر با بحران انرژی مواجه گردد. در نتیجه تعلیق سرمایه گذاری در بخش تولید انرژی در این کشور مصر را با خاموشی های مکرر و کمبود انرژی شدید مواجه گرداند. وضعیت در مصر در بعد از انقلاب این کشور به حدی بحرانی گشت که این کشور مجبور شد تا از الجزایر ، اردن ، فرانسه و روسیه گاز وارد نماید.

کشف میدان گازی Zohr در مدیترانه با وسعت 3752 کیلومتر مربع در موقعیتی عالی مصر را مرکز تعاملات گازی مدیترانه قرار داده است. درواقع این میدان گازی در منطقه منحصر به فردی واقع شده که بیش از 150 کیلومتر ساحل دارد. این موقعیت جغرافیایی سبب شده تا مصر با توجه به ظرفیت های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی ، برای تبدیل شدن به هاب گازی منطقه فرصت مناسبی را پیدا نماید. این میدان گازی که 30 تریلیون فوت مکعب ذخایر گازی دارد یکی از بزرگترین کشف های گازی در خاورمیانه است. شرکت Eni Discovery مالک 100 درصد این بلوک است که از طریق سرمایه گذاری مشترک IEOC و Belayim Petrobel و EGPC اداره می شود. Eni 8.4 میلیارد دلار در Zohr و Noras سرمایه گذاری کرده است. این شرکت ایتالیایی با مدیریت این میدان غول پیکر تقاضای مصر را برای دهه های آینده تامین کرده است. میدان گازی Zohr روزانه بالغ بر 230 میلیون فوت مکعب و معادل 2 میلیارد دلار در طی چند سال گذشته گاز تولید می کرد. مصر انتظار دارد تا پایان سال 2018 میزان تولید گاز این کشور به 6.75 میلیارد فوت مکعب افزایش یابد.

اروپایی ها از مشتری های آینده گاز مصر به حساب می آیند در همین راستا در ماه اولت 2017 این کشور قانونی را تصویب کرد که یک شرکت نظارتی گاز طبیعی را تشکیل دهد این شرکت ها متشکل از طرح هایی بود به منظور ایجاد بازار رقابتی گازی بین بخش خصوصی و دولتی ، به نحوی که این قانون از انحصار دولت در بخش گاز جلوگیری می کند و بدین شکل حمل و نقل مستقیم به بازار ، ذخیره ، تجارت و استفاده از خطوط لوله که در دست دولت بود از انحصار دولتی خارج می شود و این امر منجر به افزایش سرمایه گذاری مستقیم خارجی در کشور می شود.

از 83 میدان نفت و گازی که در مصر قرار دارد از سال 2013 تا 2017 حداقل 15.5 میلیارد دلار در این بخش سرمایه گذاری مستقیم جذب بخش انرژی در این کشور شده است که نسبت سال 2017 به 2016 این میزان 25 درصد افزایش یافته است. سهم سرمایه گذاری در میدان گازی Zohr 4 میلیارد دلار در ابتدا برآورد می شود که این میزان به منظور بهره برداری از کل ظرفیت تولید این میدان 12 میلیارد دلار تخمین زده می شود. مصر تلاش دارد تا 38 میلیارد دلار در 5 سال آینده در این بخش سرمایه گذاری مستقیم خارجی جذب نماید که این معادل 16 درصد کل GDP این کشور و 30 درصد کل سرمایه گذاری در این کشور را تشکیل می دهد. مصر همچنین بزرگترین ظرفیت پالایشگاهی در میان کشورهای آفریقای را دارد که معادل 840 هزار بشکه اسمی در روز می باشد. این کشور همچنین در سال 2018 خط لوله انتقال گازی با قبرس تاسیس کرد که ارزش آن یک میلیارد دلار برآورد می شود بر اساس اعلامیه وزارت نفت مصر از ژوئن 2014 تا کنون 61 قرارداد با سرمایه گذاری 14 میلیارد دلار در این کشور صورت پذیرفته است.

از آنجاکه تولید گاز طبیعی در مدیترانه شرقی به طور قابل توجهی کاهش یافته است مصر در تلاش است تا با افزایش سهم بازار خود در این منطقه مرکز این بازار باشد و نفوذ خود را در منطقه به واسطه افزایش صادرات گاز به سایر کشورها افزایش دهد. هرچند مصر در این راه با چالش ها سیاسی و امنیتی و قانونی مواجه است اما به نظر می رسد تلاش مصر برای برداشتن این موانع ، چشم انداز بازارهای گازی این کشور را مثبت کرده است. بنابراین کشورهای گازی بزرگ باید انتظار داشته باشند تا مصر به واسطه موقعیت ژئوپلیتیک خود به عنوان یک رقیب نوظهور در برابر آنها در بازارهای گازی جهان ظاهر شود.

انتهای مطلب

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)