نرخ جدید گوشت قرمز در دماوند؛ کالای اساسی که از سفره دهک‌های ضعیف دورتر می‌شود

نرخ‌های تازه مصوب برای گوشت قرمز در شهرستان دماوند، فشار معیشتی بر خانوارها را دوباره برجسته کرده است. طبق نرخ‌های ابلاغ‌شده، در واحدهای صنفی هر کیلوگرم گوشت گوسفندی تا ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان تعیین شده است. گوشت گوساله لخم نیز تا ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است. این افزایش در شرایطی رخ می‌دهد که بسیاری از خانوارها مصرف را کاهش داده یا حذف کرده‌اند.

 

جهش نرخ‌ها در دماوند و بازار

نرخ مصوب دماوند، بهای گوشت گوسفندی و گوساله لخم را به سقف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسانده است. این رقم برای بسیاری از خانوارها فاصله‌ای معنادار با سبد خرید روزمره دارد. برای بسیاری از خانوارها، گوشت قرمز به کالایی لوکس تبدیل شده است. این سقف، هزینه تأمین پروتئین حیوانی را برای خانوارهای کم‌درآمد بیش از پیش دشوار می‌کند.

در گزارش‌های ۲۶ آبان ۱۴۰۵ نیز نرخ‌های بالایی ثبت شده است. ماهیچه گوسفندی ۲ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان اعلام شده است. ران گوسفند ۲ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان است. ران کامل ممتاز گوسفندی نیز ۲ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان گزارش شده است.

در جدولی دیگر از همان روز، ران گوسفندی ۲ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان ثبت شده است. ران گوساله ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان است. خرید یک کیلوگرم از چهار محصول این جدول، مجموعاً ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان هزینه دارد.

 

گوشت قرمز و شکاف قدرت خرید

گزارش‌های منتشرشده در ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تأکید می‌کنند که ثبات نرخ‌ها به معنای بهبود قدرت خرید نیست. وقتی قیمت‌ها در سطح بالا می‌ایستند، خانوار همچنان با همان مبلغ سنگین روبه‌رو است. این تحلیل، برداشت از آرامش بازار را به چالش می‌کشد. برای خانوار کم‌درآمد، مهم‌تر از نوسان روزانه، سطح نهایی قیمت در قصابی است.

نرخ‌گذاری صنفی، ابزار اصلی نظارت بر بازار است. اما در دماوند، سقف مصوب گوشت گوسفندی و گوساله لخم یکسان و برابر ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان است. پرسش اصلی این است که این سقف چقدر با توان خرید خانوارها سنجیده شده است. برای ارزیابی کارآمدی نظارت، نرخ مصوب و نرخ بازار باید کنار هم دیده شود. نظارت بر واحدهای صنفی، تنها وقتی معنا می‌یابد که نرخ مصوب با واقعیت معیشت همخوان باشد.

حتی قطعات ارزان‌تر در یکی از فهرست‌های ۲۶ آبان ۱۴۰۵ نیز گران‌اند. قلم گوساله ۷۵۵ هزار تومان، گردن گوساله ۸۹۰ هزار تومان و قلوه‌گاه گوساله ۹۲۰ هزار تومان قیمت دارد. فاصله راسته با استخوان و ران ممتاز گوسفندی در همان فهرست، ۵۳۰ هزار تومان است. بنابراین گوشت قرمز ارزان‌تر هم از دسترس بخشی از خانوارها دور مانده است.

 

پیامد معیشتی برای دهک‌های ضعیف

خانوارهای دهک‌های ضعیف پیش‌تر نیز مصرف گوشت قرمز را کاهش داده یا حذف کرده بودند. خوراک، سهم عمده‌ای از بودجه این خانوارها را به خود اختصاص می‌دهد. نرخ ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومانی، این فاصله را عمیق‌تر می‌کند. این خانوارها برای تأمین پروتئین ناچار به جایگزین‌های ارزان‌تر روی می‌آورند. هر افزایش تازه، حاشیه امنیت غذایی این گروه را کوچک‌تر می‌کند.

کاهش تنوع پروتئین، نخستین پیامد این وضعیت است. مصرف گوشت قرمز از سفره روزمره به مناسبت‌ها و مهمانی‌ها منتقل می‌شود. سهم کودکان و سالمندان از پروتئین باکیفیت نیز در معرض فشار قرار می‌گیرد. در نتیجه، سفره این خانوارها پروتئین کمتری از گوشت دریافت می‌کند. کاهش خرید در این حالت، تقاضایی است که از سر ناچاری کم شده، نه تغییر ذائقه.

فشار دوم، بودجه خانوار است. وقتی بهای هر کیلوگرم به ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان می‌رسد، خرید حتی مقدار اندک نیز تصمیمی پرهزینه می‌شود. هزینه گوشت قرمز با سایر مخارج ضروری مانند اجاره و درمان رقابت می‌کند. پرداخت چنین مبلغی در یک نوبت، برای بسیاری از خانوارها دشوار است.

 

ابعاد اجتماعی و تغذیه‌ای ماجرا

از منظر تغذیه‌ای، گوشت منبع مهم آهن، روی و ویتامین ب۱۲ است. کاهش دسترسی به این منابع برای کودکان و زنان باردار اهمیت بیشتری دارد. کمبود این ریزمغذی‌ها اثر خود را در بلندمدت نشان می‌دهد.

شکاف طبقاتی در سفره نیز نمایان می‌شود. خانوارهای پردرآمد همچنان می‌توانند گوشت بخرند، اما دهک‌های ضعیف باید میان کیفیت و کمیت غذا انتخاب کنند. این تفاوت، احساس نابرابری معیشتی را تشدید می‌کند. این شکاف فقط در قیمت نیست و در کیفیت غذا نیز بازتاب می‌یابد.

برای فهم ابعاد این موضوع، باید نرخ مصوب را با درآمد واقعی خانوار سنجید. دسترسی به آمار رسمی هزینه و درآمد، چنین مقایسه‌ای را دقیق‌تر می‌کند. با حقوق حداقلی کارگری که از اول سال تا کنون ثابت مانده است هر گونه افزایش قیمت هر کالایی از جمله گوشت قرمز به معنای کاهش ارزش درآمد و فقر خانوار است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)