حرف رُک و راست را در باره‌ی زندگی کل مزدبگیران، بازنشستگان مخابرات می‌زنند. آنان، که دوشنبه‌ها‌ی هر هفته در شهرهای مختلف به خیابان می‌آیند و به پایمال‌شدن حق و حقوق خود از سوی دو نهاد حکومتی یعنی ستاد اجرایی فرمان امام و سپاه پاسداران جمهوری اسلامی اعتراض می‌کنند، از جمله این شعار را به زبان می‌آورند: مخابرات را ما ساختیم، سپاه بُرد و ما باختیم. این شعار واقعیت زندگی طبقه‌ی مزدبگیر را آشکارا و به عریانیِ تمام بیان می‌کند، طبقه‌ای که ثروت جامعه را تولید می‌کند اما خود از آن هیچ نصیبی نمی‌برد مگر برای زنده ماندن و کارکردنِ هرچه بیشتر. اما این شعار در عین حال حاوی انتقاد تلخ طبقه‌ی مزدبگیر از خودش نیز هست. در واقع، شعار فوق شکل سنجیده، منطقی، عقلانی، و در همان حال مؤدبانه‌ی همان نقد گزنده و حتی موهنی است که گاه برخی از کارگرانِ خسته اما معترضِ کف کارخانه از فرط کارِ بیش از حد از سرِ خشم نثار خود می‌کنند: کارکردنِ خر، خوردنِ یابو!
فقط در کار و زندگی روزمره نیست که مزدبگیران ایران به بردگان گوش به فرمانِ تولید هرچه بیشتر ثروت تبدیل شده و به این معنا نبرد را یکسره و بی‌کم و‌کاست به خداوندان مستبد سرمایه باخته‌اند؛ اعضای این طبقه در جدال‌های سیاسی با حکومت نیز جان خود را از دست داده‌اند و می‌دهند بی آن‌که حاصلی برای طبقه‌ی خود به دست آورده باشند. این روزها به سالروز خیزش آبان ۹۸ نزدیک می‌شویم که بدنه‌ی آن از کارگران و زحمتکشانی تشکیل شده بود که در سراسر ایران برای اعتراض به گرانی بنزین به خیابان آمدند. اعتراض آنها به این ستم بود که گرانی بنزین سفره‌شان را کوچک‌تر و آینده‌ی فرزندان‌شان را تاریک‌تر از پیش می‌کند. حکومت این اعتراض برحق را به‌شیوه‌ای قهرآمیز سرکوب کرد و با این سرکوب وحشیانه، جنبش مسالمت‌آمیز معترضان را به خشم کور و ویرانگری بدل کرد که پیامد آن از یک‌سو فوران تخریب و و آتش‌زدن نمادهای استبداد دینی به دست مردم معترض و، از سوی دیگر، صفیر هولناک گلوله‌های جنگیِ بازهم بیشتر به‌سوی مردم بود، گلوله‌هایی که وزیر وقتِ کشور با وقاحت و بی‌شرمیِ تمام درباره‌ی آنها گفت: «فقط به سر شلیک نکرده‌ایم؛ به پا هم زده‌ایم»! دو سال پیش از جنبش آبان، در دی‌ماه ۹۶، نیز مردم در اعتراض به فقر و فلاکت اقتصادی به خیابان آمده و درست به همین شیوه‌ی استبدادی و مرگبار سرکوب شده بودند، و متقابلاً مردم نیز به همین شیوه‌ی خشم کور و بی‌هدف دست به ویرانی و آتش‌زنی زده بودند، بی آن‌که از کمترین دستاوردی برخوردار شده باشند.
اما جنبش «زن، زندگی، آزادی» در شهریور ۱۴۰۱ از لون دیگری بود و طور دیگری رقم خورد. مردمی که عمدتاً جوان و به‌ویژه زنان جوان بودند پس از کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی به دست نیروی انتظامی با شعاری به خیابان آمدند که مضمون‌اش نه تنها رفاه برای «زندگی» بلکه «آزادی» و «برابریِ» حقوقی برای زنان و ملیت‌ها و اقوام گوناگون بود. روشن بود که جمهوری اسلامی در مقابل این جنبش خشونت به‌مراتب بیشتری نشان خواهد داد، چراکه این جنبش درست ستون خیمه‌ی حکومت یعنی استبداد دینی را هدف گرفته بود. رژیم نه تنها دست به انواع و اقسام کشتار و دستگیری گسترده در سراسر ایران زد، بلکه به یکی از کثیف‌ترین، رذیلانه‌ترین، و ضدانسانی‌ترین شیوه‌های سرکوب متوسل شد، و آن شلیک گلوله‌های ساچمه‌ای به چشم دختران جوانی بود که حجاب اجباری‌شان را از سر برداشته و چه بسا آتش زده بودند. با این همه و با آن‌که مأموران«گشت ارشاد» رژیم از سر درماندگی حتی دختران بی‌حجاب را گونی‌پیچ می‌کردند و داخل وَن‌های‌شان می‌انداختند و با خود به بازداشتگاه می‌بردند، اما جمهوری اسلامی با تمام کبکبه و دبدبه‌اش سرانجام تسلیم اراده و مقاومت زنان آزادی‌خواه شد و دست‌کم تاکنون به آزادی پوشش زنان در عرصه‌ی عمومیِ خیابان تن در داده است.
با این همه، از همان زمان تا کنون حکومت در پی بازپس‌گرفتن خیابان از زنان بی‌حجاب بوده و مدام برای آنها خط و نشان کشیده است و همچنان می‌کشد. تردیدی نیست که جمهوری اسلامی این وضعیت را موقت می‌داند و در صورت به دست آوردن فرصتْ لحظه‌ای در ادامه‌ی سرکوب وحشیانه‌ی زنان بی‌حجاب درنگ نحواهد کرد. در کمین همین دست‌یابی به مجالی برای ادامه‌ی سرکوب بود که این فرصت در شکلی دیگر، اگر نه مستقیماً برای سرکوب زنان بی‌حجاب اما برای ایجاد رعب و وحشت و هراس‌افکنی در جامعه و بازداشتن مردم از مبارزه برای آزادی، همچون موهبتی آسمانی در اختیار جمهوری اسلامی قرار گرفت. این فرصت را آمریکا و اسرائیل در اختیار جمهوری اسلامی گذاشتند، و آن همانا جنگی بود که این دو کشور در خرداد ۱۴۰۴ با جمهوری اسلامی آغاز کردند. جمهوری اسلامی نیز از خدا خواسته این فرصت را در هوا قاپید تا بتواند موج کنونیِ اعدام را – که از جنگ ۱۲ روزه شروع شده و تا کنون بی‌وقفه و با شتابی تصاعدی ادامه دارد – بر پا دارد و به یُمن آن پیچ و مهره‌های سرکوب‌اش را، که بر اثر مقاومت زنان آزادی‌خواه در جنبش «زن، زندگی، آزادی» تا حدود زیادی شُل شده بود، محکم کند. همان‌گونه که بنیان‌گذار جمهوری اسلامی گفت، جنگ همیشه برای این حکومت «نعمت» بوده و آن به‌ظاهر مخالفانی که بر طبل جنگ کنونی کوبیدند و همچنان می‌کوبند، با این خیال خام که بر اثر آن جمهوری اسلامی سرنگون می‌شود، بزرگ‌ترین خدمت را به این حکومت کردند. نمونه‌اش قتل عام دی‌ماه ۱۴۰۴ که حتی خودِ جمهوری اسلامی نیز در خواب نمی‌دید که بتواند در عرض دو شب ده‌ها هزار نفر از مخالفان خود را به‌سادگی و بی‌درد سر به قتل برساند و از سر راه بردارد. هر اندازه که به‌ویژه سلطنت‌طلبانِ وابسته به اسرائیل و آمریکا برای کشته‌شدگان ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ اشک تمساح بریزند، این ننگ را با هیچ رنگی نمی‌توانند پاک کنند که جنبشی اعتراضی را به جنگی برای سلطه‌ی استعمار بر ایران تبدیل کردند و بدین‌سان تیغ تیز سرکوب جمهوری اسلامی را هزار بار تیزتر از پیش کردند.
به این ترتیب، ما امروز با این واقعیت رو به روایم که سرمایه‌داری استبدادیِ جمهوری اسلامی ده‌ها میلیون انسان کارگر را با بردگی مزدیِ توأم با بی‌حقوقیِ مطلق به بند کشیده است و آنها را به وحشیانه‌ترین شکل ممکن استثمار می‌کند تا با ثروت تولیدشده در این استثمار ضمن تداوم و بقای سرمایه‌داری استبدادی هزینه‌های تشدید سرکوب و تداوم جنگ کنونی را تأمین کند. روشن است که لازمه‌ی تأمین این هزینه‌ها تحمیل گرسنگی و فقر بیش از پیش بر این توده‌ی عظیم مزدبگیر است، که در عین حال همراه است با تحقیر و ذلت این انسان‌ها از طریق وابسته کردن‌شان به صدقه‌های دولتی تحت عنوان یارانه‌ی نقدی، کالا برگ، و هزار کوفت و زهر مار دیگر. به‌عبارت دیگر، حکومت بخش بسیار بسیار ناچیزی از ثروت تولیدشده توسط کارگران را به‌سوی خودِ آنها پرت می‌کند و بدین‌سان آنان را به بدترین شکل ممکن خوار و ذلیل می‌کند تا دیگر شخصیتی در آنها باقی نماند که اساساً جرئت اعتراض داشته باشد. از سوی دیگر، با اعدام برای ایجاد رعب و هراس و با هدف تداوم بی‌حقوقیِ مطلقِ مزدبگیران آنان را از آزادی تشکل، آزادی بیان، آزادی مطبوعات، و دیگر آزادی‌های سیاسی محروم می‌کند تا همچنان تنها و بیکس و پراکنده باقی بمانند و هیچ کاری از دست‌شان برنیاید. و چنان‌چه به خود جرئت دهند و برای اعتراض به خیابان بیایند هزاران تن از آنها را به گلوله می‌بندد و یا در همان خیابان کور و معلول می‌کند و ده‌ها هزار تنِ دیگر را دستگیر و سپس شکنجه و سرانجام با طناب دار آویزان می‌کند تا اگر معترض و مخالفی هم باقی بماند به ناچار سر در لاک خود فرو برد تا نجات‌بخشی از بیرون بیاید و او را با تکیه بر قدرت‌های استعماری نجات دهد.
روشن است که نفس تلاش برای زنده ماندن نمی‌گذارد اوضاع در حالت کنونی باقی بماند. بارقه‌هایی از این تلاش را در تداوم تجمع‌های هفتگی معدودی از بازنشستگان در خیابان و اعتراض‌های مزدبگیران شاغل در این‌جا و آن‌جا به عدم‌پرداخت دستمزد می‌توان دید. از سوی دیگر، صدای پیگیر مخالفان اعدام از اعماق سیاه‌چال‌های جمهوری اسلامی همچنان به‌گوش می‌رسد. اما این اعتراض‌ها و مخالفت‌ها برای آن‌که جدی گرفته شوند و گوش‌های کَر حکومت را شنوا کنند باید تقویت و گسترده شوند و با صدایی به‌مراتب بلندتر و رساتر به گوش حکومت رسانده شوند. بخش‌های شاغل طبقه‌ی مزدبگیر به‌ویژه معلمان، دانشگاهیان، دانشجویان، پرستاران، و کارگران صنایع باید همچون بازنشستگان خواهان پایان جنگ، الغای مجازات اعدام، آزادی زندانیان سیاسی، و افزایش دستمزدها شوند و این خواست‌ها را به روش‌های مختلف به گوش دولت برسانند، و اگر حکومت همچنان نخواهد آنها را بشنود و اجابت کند به شیوه‌های تأثیرگذارتر متوسل شوند. با این همه، این واقعیت را نیز نباید از یاد برد که مشکل اصلی خودِ حکومتی است که قرار است مخاطب اجرای این خواست‌ها قرار گیرد. واقعیت این است که مشکل جامعه‌ی ایران همچنان حکومتی است که تن دادن به این خواست‌ها را با موجودیت خود در تضاد می‌بیند، موجودیتی که استبدادی است و تا زمانی که از میان برداشته نشود نه تنها تحقق این مطالبات و به‌طور کلی آزادی و رفاه و برابری را بعید می‌کند بلکه به این ترتیب راه را بر روی مبارزه با سرمایه‌داری نیز، که خاکریز آخر این حکومت است، می‌بندد. با این همه، سرنگونی استبداد چشم‌اندازی بالقوه است که فقط در اوضاع انقلابی می‌تواند تحقق یابد و، از همین رو، به‌هیچ وجه مبارزه‌ی بالفعل و حی و حاضر طبقه‌ی مزدبگیر و مخاطب قراردادن حکومت و اِعمال فشار بر آن را برای تحقق خواسته‌های خود منتفی نمی‌کند.
منشور آزادی، رفاه، برابری
۲۰ آبان ۱۴۰۵
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.